01/02/2024
Wist je dat?
Er in Nederland twee soorten carnaval worden gevierd. Het bourgondisch carnaval wat
vooral in Zeeland, Brabant en delen van het oosten van het land gevierd wordt. En het
Rijnlandse carnaval, dat vooral in Limburg gevierd wordt. Daarnaast zijn er nog tal van
gemeente in Nederland waar een vorm van carnaval gevierd wordt, echter niet zo groot en
massaal als onder de grote rivieren.
De oorsprong van carnaval is niet geheel duidelijk, wel is bekend dat er al heel vroeg in de
geschiedenis feesten waren die overeenkomsten hebben met de huidige carnavalsvieringen.
Zo was er zelfs in de Romeinse tijd al een feest waarbij de heersende orde het minder voor
het zeggen had en de slaven en bedienden voor een dag meer vrijheden hadden. De
zogenaamde saturnaliën. Carnaval (en de oudere nieuwjaars- en/of lentefeesten) is eigenlijk
een soort omkeringritueel, in plaats van allemaal rangen en standen met hun bijbehorende
regels, is iedereen gelijk en gelden voor iedereen de zelfde (losse) regels.
Carnaval wordt van oorsprong vooral gevierd in katholieke streken. De katholieke kerk was
het er in het begin helemaal niet zo mee eens dat de bloemetjes flink buiten werden gezet,
maar dat belette de mensen niet om hun feest te vieren. Nadat de katholieke kerk dit
“heidense” feest in zijn eigen kerkelijke agenda opnam is het pas echt van de grond
gekomen. Vanaf dan is carnaval (of vastenaovend, vastelaovend) een feest wat voorafgaat
aan de 40 dagen vasten voor Pasen. Nog één keer flink genieten en dan breekt er een
periode van bezinning, soberheid en onthouding aan. Tegenwoordig zijn er nog maar weinig
mensen die bewust aan een dergelijke vastenperiode meedoen.
Ondanks dat de oorsprong van carnaval niet echt bekend is, is het wel duidelijk dat het
Rijnlandse Carnaval, wat in onze streken vooral gevierd wordt, afgeleid is van de
carnavalsviering in het westen van Duitsland en dan met name de deelstaat Noordrijn-
Westfalen, dat op zijn b***t weer zijn oorsprong heeft in het Venetiaanse Carnaval. Het
dragen van kostuums en maskers en de optocht door de straten van de stad waren daarbij
een belangrijk onderdeel van het feest. Tegenwoordig zijn de maskers vooral vervangen door
schmink, het kan niet gek of kleurrijk genoeg. Het traditionele buuttereednen of tonpraoten is
dan weer deels gebaseerd op het gebruik dat in Keulen aan het eind van de 19de eeuw
ontstond om het carnaval als ludiek protest te gebruiken tegen de (protestantse) Pruisen die
het gebied annexeerden. Deze ludieke protesten zien we vaak terug in de plaatselijke
optochten, waar nogal eens de draak gestoken wordt de lokale politiek of met plaatselijk
bekende mensen.
Voor iedereen die zich de komende periode in het feestgedruis stort….
Veel plezier, geniet met volle teugen, voor je het weet is het weer voorbij.ALAAF!