29/03/2026
Wat mij raakt in de berichtgeving over de zaak Ali B, is hoe snel er geoordeeld wordt over hoe een slachtoffer van seksueel misbruik zich “zou moeten” gedragen.
Alsof iemand die lacht, doorgaat, bevriest, twijfelt, het pas later vertelt of niet meteen zichtbaar instort, daardoor minder geloofwaardig wordt.
Dat is precies het probleem.
Trauma reageert niet netjes volgens een draaiboek. Mensen kunnen doorgaan. Lachen. Zwijgen. Verward zijn. Zich aanpassen aan de situatie. Dat maakt een verhaal niet verdacht. Dat maakt het menselijk.
Als advocaten emoties, timing en gedrag gaan framen alsof daaruit af te lezen valt wat een “echt” slachtoffer is, dan gaan ze wel erg dicht op de stoel van de psycholoog zitten. En eerlijk gezegd, zelfs veel psychologen zouden voorzichtiger moeten zijn met zulke stellige conclusies.
Een slachtoffer is geen toneelstukje dat overtuigend genoeg moet worden opgevoerd.
Misschien zouden we eindelijk eens wat beter moeten begrijpen wat overlevingsgedrag is, in plaats van slachtoffers af te rekenen op het feit dat ze niet reageerden zoals buitenstaanders graag hadden gezien.
Mensen die seksueel geweld of grensoverschrijdend gedrag meemaken, reageren vaak heel verschillend. De één bevriest. De ander gaat door. Iemand kan lachen, zich aanpassen, de sfeer proberen te redden, het wegstoppen, later pas begrijpen wat er eigenlijk gebeurd is, of pas veel later woorden vinden...