Faculteit Diergeneeskunde

27/12/2025

Elk jaar hebben veel dieren last van het afsteken van vuurwerk. Zowel de harde geluiden, de lichtflitsen als de kruitdampen kunnen angst oproepen bij onze huisdieren met soms langdurige effecten.

Alhoewel je als eigenaar weinig kunt doen aan het afsteken van vuurwerk door anderen, kun je je huisdier wel degelijk helpen om de hoeveelheid stress en angst door vuurwerk zo klein mogelijk te maken. Dat hoeft niet moeilijk te zijn: soms maken kleine aanpassingen al een groot verschil.

Onze onderzoekers van de Gedragskliniek voor Dieren hebben een aantal tips op een rij gezet, zodat je hond of kat zo min mogelijk last heeft van stress tijdens de jaarwisseling. Bekijk de tips hier:

Elk jaar hebben veel dieren last van het afsteken van vuurwerk. Zowel de harde geluiden, de lichtflitsen als de kruitdampen kunnen angst oproepen bij onze huisdieren.

17/12/2025

🔬 𝗗𝗶𝗮𝗴𝗻𝗼𝘀𝘁𝗶𝗲𝗸 𝘃𝗼𝗴𝗲𝗹𝗴𝗿𝗶𝗲𝗽 𝗯𝗶𝗷 𝗸𝗮𝘁𝘁𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗵𝗼𝗻𝗱𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻𝗮𝗳 𝗻𝘂 𝘃𝗲𝗿𝗴𝗼𝗲𝗱

Goed nieuws voor de praktijk: diagnostiek naar vogelgriep bij katten en honden wordt voortaan vergoed, mits er sprake is van een sterk vermoeden van HPAI. Dit besluit volgt op adviezen van het RIVM (RA-groep) en EFSA.

👉 𝗪𝗮𝘁 𝗯𝗲𝘁𝗲𝗸𝗲𝗻𝘁 𝗱𝗶𝘁 𝗰𝗼𝗻𝗰𝗿𝗲𝗲𝘁?

Dierenartsen kunnen monsters insturen naar WBVR als:

- het dier contact had met een vermoedelijk besmette wilde vogel

- er klinische verschijnselen zijn die passen bij vogelgriep;

- HPAI bovenaan de differentiaaldiagnose staat.

Na overleg met de NVWA (0900-03 88) en akkoord worden de kosten vergoed via het Diergezondheidsfonds. Snellere diagnostiek helpt niet alleen bij diergezondheid, maar ook bij tijdig GGD-contactonderzoek en bescherming van de volksgezondheid.

Lees het volledige bericht 👉 https://www.knmvd.nl/diagnostiek-vogelgriep-bij-katten-en-honden-vanaf-nu-vergoed/

16/12/2025

In de nieuwste editie van het magazine DIER duikt de Dierenbescherming in het onderwerp van minihondjes: dieren die er schattig uitzien, maar vaak een leven lang lijden onder hun uiterlijk. In het hoofdverhaal ‘Kleine hondjes, grote problemen’ (pagina 10–15) lees je hoe doelbewuste fok om tot een zo klein en schattig mogelijk hondje te komen, leidt tot ernstige gezondheidsproblemen, van te kleine schedels voor de hersenen, tot hoofdpijn, te dunne botten en gebitsproblemen.

Dierenarts en geneticus Hille Fieten van de het Expertisecentrum Genetica van de faculteit Diergeneeskunde legt uit waarom deze honden zo kwetsbaar zijn, hoe social media de vraag vergroot en waarom bewustwording essentieel is.

De landelijk campagne Klein maar Pijn is een gezamenlijk initiatief van dierenartsen en dierenwelzijnsorganisaties (Europese dierenartsen, Caring Vets, De Dierenbescherming, Dier&Recht, DierenLot, Koninklijke Hondenbescherming, FECAVA, Sophia-Vereeniging) en wordt ondersteund door vele dierenartsen dierenwelzijnorganisaties.

De faculteit Diergeneeskunde is blij met deze campagne, ook onze dierenartsen treffen vrijwel dagelijks minihondjes met ernstige gezondheidsklachten op hun behandeltafel.

👉 Lees het artikel hier: https://issuu.com/dedierenbescherming/docs/dier_4_2025_-_kleine_hondjes_grote_problemen?fr=xKAE9_zMzMw

15/12/2025

Wat vind jij belangrijk in de zorg voor jouw huisdier? 🐾

De faculteit Diergeneeskunde doet onderzoek naar wat huisdiereigenaren écht belangrijk vinden in diergeneeskundige zorg. Heb jij een huisdier en wil je helpen de diergeneeskunde van de toekomst vorm te geven? Vul dan onze vragenlijst in!

De uitkomsten van de enquête gebruiken we om onze diergeneeskundige zorg nog beter af te kunnen stemmen op wat voor jou als eigenaar belangrijk is. Zo kunnen we jouw dier(en) zo goed mogelijk helpen. Deelname is volledig anoniem en het invullen kost ongeveer 10 minuten.

Alvast heel hartelijk dank voor je deelname! Samen werken we aan nog betere zorg voor alle dieren 🐶🐱🐰

👉 Link naar de enquête: https://survey.uu.nl/jfe/form/SV_0H5BD3gi3xo9uOG

11/12/2025

Hebben honden humor? En begrijpen ze de grappen en grollen van hun baasjes? 🤡

Een kwispelende staart laat zien dat honden het naar hun zin hebben, maar de viervoeters kunnen ook nogal cartooneske trekken hebben. Doen ze dat omdat ze lol hebben met zichzelf? Of juist omdat ze weten dat hun baasjes daar dol op zijn? Ineke van Herwijnen, universitair docent Dier in Wetenschap en Maatschappij aan de Universiteit Utrecht, gaat hierover in gesprek bij Spraakmakers.

Ineke: "Honden hebben geen humor zoals wij. Ze bedenken geen goede grappen en slaan elkaar niet op de schouders, maar ze hebben in hun spel wel elementen van wat wij als humor herkennen. Bijvoorbeeld: de onverwachte wending, of het uitvergroten van (onhandig) gedrag"

https://www.nporadio1.nl/nieuws/wetenschap-techniek/7a6bf176-fc48-4f6d-9c01-4068b68dd03b/hebben-honden-humor-en-begrijpen-ze-de-grappen-en-grollen-van-hun-baasjes

04/12/2025

Kittens met vogelgriep - wat kun je als dierenarts doen?

Op 19 november 2025 werden twee kittens van ongeveer 2 maanden oud positief getest op hoogpathogene vogelgriep (HPAI), H5N1. Dit is de eerste bekende casus van een vogelgriepbesmetting bij katten in Nederland. In verschillende andere landen zijn eerder besmettingen gemeld van vogelgriep bij katten.

Wageningen Bioveterinary Research, Royal GD, KNMvD, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht werkten samen aan een artikel met duiding rond deze casus, met adviezen voor zowel eigenaren met huisdieren als dierenartsenpraktijken. Daarnaast wordt meer informatie gegeven over diagnostiek: bij acute, klinische infectie wordt diagnostiek op basis van PCR geadviseerd.

Dit bericht bevat adviezen voor dierenartsen. Bekijk ook ons andere bericht met adviezen voor eigenaren van huisdieren.

👉 Adviezen voor dierenartsenpraktijken
Katten en honden kunnen in theorie besmet raken met vogelgriep. Het risico is vooral groter als ze:

🟡 jagen op wilde vogels,
🟡 wilde vogels opeten, of
🟡 rauw vogelvlees te eten krijgen.

Krijgt een kat of hond binnen een week na contact met een (mogelijk besmette) vogel klachten? Dan is het belangrijk om een dierenarts te bellen.

👉 Mogelijke symptomen bij katten met H5N1 (vogelgriep)
De klachten zijn vaak niet heel duidelijk en kunnen sterk verschillen:

🟡 Soms zijn er helemaal geen klachten.
🟡 Soms wordt een kat ernstig ziek.

Vanaf één dag na besmetting kan hoge koorts ontstaan. Na een paar dagen kunnen andere klachten optreden, zoals:

🟡 sloomheid of weinig energie
🟡 ontstoken ogen
🟡 snot uit de neus
🟡 hijgen of benauwdheid

In ernstige gevallen kunnen er neurologische klachten optreden, zoals:

🟡 trillen
🟡 wankel lopen
🟡 bewustzijnsverlies
🟡 toevallen (convulsies)

Bij milde klachten kan de dierenarts ondersteunende behandeling geven, zoals pijn- en koortsremmers (bijv. NSAID’s) en vochttoediening. Bij ernstige neurologische klachten is de prognose helaas erg slecht.

Antivirale middelen mogen niet worden gegeven, omdat deze wettelijk alleen voor mensen zijn toegestaan.

👉 Opname in de praktijk
Als een kat met (mogelijke) vogelgriep moet worden opgenomen, is het belangrijk dat:

🟡 de kat zoveel mogelijk apart wordt gehouden van andere dieren,
🟡 de dierenarts en assistenten beschermingsmiddelen gebruiken, zoals handschoenen, veiligheidsbril en een FFP2-masker.

👉 Reiniging en desinfectie
Voor schoonmaken en ontsmetten gelden de normale hygiëne- en desinfectieregels die in de dierenartspraktijk gebruikelijk zijn.

👉 Diagnostiek
Bij een acute (plotseling optredende) infectie wordt aangeraden om met behulp van PCR-onderzoek vast te stellen of er sprake is van vogelgriep. De dierenarts kan hiervoor droge swabs afnemen — zonder transportvloeistof — zoals keel-, neus- of rectaalswabs. Deze kunnen worden vervolgens rechtstreeks opgestuurd naar het WBVR voor verder onderzoek.

👉 Lees het nieuwsbericht met meer info op onze website: https://www.uu.nl/nieuws/kittens-besmet-met-hoogpathogene-vogelgriep-h5n1-in-nederland

👉 Eergisteren beantwoorde hoofddocent Infectieziekten Els Broens enkele vragen over vogelgriep bij kittens bij RTV Utrecht. Volgens haar is het nieuws van de overleden kittens geen reden voor alle katteneigenaren om hun huisdieren binnen te houden. De symptomen in de gaten houden is belangrijker, en dat is ook de oproep van landbouwminister Wiersma: https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3974354/alles-wat-je-moet-weten-over-jouw-kat-en-de-vogelgriep

👉 Gisteren gaf hoogleraar Arjan Stegeman duiding bij EenVandaag. Katteneigenaren die in stedelijke gebieden wonen hoeven zich wat dat betreft minder zorgen te maken, vertelt hij. "Als een huiskat uit de stad bijvoorbeeld een dode mus mee naar huis neemt, dan is er weinig kans dat die vogel drager is van het vogelgriepvirus. Het virus komt vooral bij wilde vogels voor." https://eenvandaag.avrotros.nl/artikelen/kitten-in-nederland-overleden-aan-vogelgriep-kan-het-virus-ook-op-mensen-overslaan-en-4-andere-vragen-beantwoord-162111

Op 19 november 2025 werden twee kittens positief getest op het vogelgriepvirus. Dit is de eerste casus van een HPAI H5N1-besmetting bij katten in Nederland.

04/12/2025

Kittens met vogelgriep - wat kun je als eigenaar doen?

Op 19 november 2025 werden twee kittens van ongeveer 2 maanden oud positief getest op hoogpathogene vogelgriep (HPAI), H5N1. Dit is de eerste bekende casus van een vogelgriepbesmetting bij katten in Nederland. In verschillende andere landen zijn eerder besmettingen gemeld van vogelgriep bij katten.

Wageningen Bioveterinary Research, Royal GD, KNMvD, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht werkten samen aan een artikel met duiding rond deze casus, met adviezen voor zowel eigenaren met huisdieren als dierenartsenpraktijken. Daarnaast wordt meer informatie gegeven over diagnostiek: bij acute, klinische infectie wordt diagnostiek op basis van PCR geadviseerd.

Dit bericht bevat adviezen voor eigenaren van huisdieren. Bekijk ook ons andere bericht met adviezen voor dierenartsen.

👉 Adviezen voor eigenaren
Het is verstandig om te voorkomen dat huisdieren in contact komen met (dode) wilde vogels, vooral wanneer er in de omgeving besmettingen met vogelgriep zijn gevonden. In dat geval kunnen honden het beste worden aangelijnd en is het raadzaam om katten — waar mogelijk — binnen te houden. In ons nieuwsbericht staan links naar de meest recente overzichtskaarten, van locaties waar vogelgriep werd geconstateerd.

👉 Verspreiding binnen het huishouden
Overdracht van vogelgriep tussen huisdieren onderling lijkt niet waarschijnlijk, maar kan niet volledig worden uitgesloten. Daarom is het verstandig om een ziek dier zoveel mogelijk apart te houden van andere dieren in huis. Een dierenarts kan bevestigen of een dier daadwerkelijk vogelgriep heeft, of dat het om een andere ziekte gaat.

👉 Risico voor mensen
Er zijn geen gevallen bekend waarbij huisdieren vogelgriep hebben overgedragen op mensen. Toch is het belangrijk om bij een ziek huisdier goede hygiëne toe te passen:

🟡 houd het dier binnen zolang het ziek is
🟡 was de handen na elk contact
🟡 laat het dier niet aan mensen likken
🟡 laat het dier niet in bed slapen

👉 Lees het nieuwsbericht op onze website: uu.nl/nieuws/kittens-besmet-met-hoogpathogene-vogelgriep-h5n1-in-nederland

👉 Eergisteren beantwoorde hoofddocent Infectieziekten Els Broens enkele vragen over vogelgriep bij kittens bij RTV Utrecht. Volgens haar is het nieuws van de overleden kittens geen reden voor alle katteneigenaren om hun huisdieren binnen te houden. De symptomen in de gaten houden is belangrijker, en dat is ook de oproep van landbouwminister Wiersma: rtvutrecht.nl/nieuws/3974354/alles-wat-je-moet-weten-over-jouw-kat-en-de-vogelgriep

👉 Gisteren gaf hoogleraar Arjan Stegeman duiding bij EenVandaag. Katteneigenaren die in stedelijke gebieden wonen hoeven zich wat dat betreft minder zorgen te maken, vertelt hij. "Als een huiskat uit de stad bijvoorbeeld een dode mus mee naar huis neemt, dan is er weinig kans dat die vogel drager is van het vogelgriepvirus. Het virus komt vooral bij wilde vogels voor." eenvandaag.avrotros.nl/artikelen/kitten-in-nederland-overleden-aan-vogelgriep-kan-het-virus-ook-op-mensen-overslaan-en-4-andere-vragen-beantwoord-162111

Op 19 november 2025 werden twee kittens positief getest op het vogelgriepvirus. Dit is de eerste casus van een HPAI H5N1-besmetting bij katten in Nederland.

25/11/2025

Promovenda Marit van den Berg is er als eerste wereldwijd in geslaagd om in het laboratorium een miniversie van een bijniermergtumor van een hond te kweken: een zogenoemde feochromocytoom-organoïde.

Deze doorbraak vormt een belangrijke eerste stap richting een model waarmee in de toekomst nieuwe medicijnen getest kunnen worden voor zowel honden als mensen. In haar promotieonderzoek onderzocht Van den Berg verschillende aspecten van feochromocytomen bij honden, wat heeft geleid tot verbeterde diagnostiek, een nauwkeuriger prognose en nieuwe therapeutische aanknopingspunten. Van den Berg promoveert op 25 november aan de Universiteit Utrecht, onder supervisie van promotor Hans Kooistra en co-promotor Sara Galac.

Van den Berg: “Wat ooit als een zeldzame tumor bij honden werd gezien, blijkt veel vaker voor te komen”, besluit Van den Berg. “Dankzij dit onderzoek komt hoop in zicht voor toekomstige generaties honden én mensen met deze ziekte.”

Lees het nieuwsbericht op onze website: https://www.uu.nl/nieuws/promovenda-ontwikkelt-eerste-mini-bijniermergtumor-ter-wereld

24/11/2025

Wij zijn blij met deze boodschap van NVWA. Want (ook) bij het Expertisecentrum Genetica van Diergeneeskunde werken we elke dag aan een gezondere toekomst voor onze honden en katten. We onderzoeken erfelijke ziekten en ongezonde uiterlijke kenmerken, en helpen fokkers, dierenartsen en -liefhebbers met kennis en hulpmiddelen om verantwoord te fokken.

Ons doel: sterke, gezonde dieren én behoud van genetische diversiteit. Samen zetten we stappen naar een beter dierenwelzijn! 💛

21/11/2025

Poster met tips helpt dierenasiel om hondenwelzijn te verbeteren 🐕

Hoe is het voor een hond om in een dierenasiel te verblijven? Promovenda Janneke van der Laan houdt zich met deze vraag bezig en onderzoekt of honden aan hun nieuwe leefomgeving kunnen wennen aan de hand van het meten van hun rustpatroon. Ondanks de goede zorgen van medewerkers en vrijwilligers kan het asiel een heftige ervaring zijn voor honden. Daarom heeft ze een aantal belangrijke bevindingen gecombineerd in één overzichtelijke poster die gebruikt kan worden binnen dierenasiels.

Janneke en haar team zagen dat honden meer onrust en stress vertoonden gedurende de eerste periode in het asiel in vergelijking met huishonden. Ze ontdekte ook dat honden de eerste nachten na adoptie minder actief waren dan de eerste nachten in het asiel, al waren ze nog wel actiever dan de gemeten huishonden. De cijfers wijzen ook op een ‘inhaalslag’ van rust tijdens de tweede nacht in het nieuwe huis voor sommige honden. Het lichaamsgewicht nam af in het asiel, maar nam weer toe na adoptie.

Deze en andere inzichten over stress, slaap en herstel bij asielhonden heeft Van der Laan samengebracht in een overzichtelijke, wetenschappelijk onderbouwde poster. Zo kunnen medewerkers en vrijwilligers in dierenasielen nog beter tegemoet komen aan de welzijnsbehoeften van honden. Met de prachtige illustraties van Flo de Goede!

👉 De poster werd onlangs opgestuurd naar een groot aantal dierenasielen in Nederland en België en is hier gratis te downloaden: https://www.uu.nl/nieuws/poster-met-tips-helpt-dierenasiel-om-hondenwelzijn-te-verbeteren

20/11/2025

💡Tips: minder stress bij de kat in de kliniek

Wil je meer weten over het verminderen van stress bij de kat? Lees via onderstaande link de tips voor thuis en onderweg 👇

20/11/2025

Gespot: wild op het Utrecht Science Park 🐿️ 🌳 🦌

Vossen, dassen en eekhoorns: op het Utrecht Science Park is meer natuur te vinden dan je op het eerste gezicht zou denken. Onderzoekers Marijke van Kuijk en Yannick Wiegers brengen het wildleven op het Science Park in kaart met twintig camera’s, verstopt in de struiken.

Vooral rond onze faculteit Diergeneeskunde bruist het van het leven. ‘Daar zijn veel beschutte plekken met struiken waar dieren zich thuis voelen,’ zegt Yannick. ‘Hoe meer van dat soort stukken we behouden of kunnen creëren, hoe beter het is voor de biodiversiteit op de campus.’

‘Je verwacht het misschien niet met al die bebouwing, maar er is verrassend veel natuur te vinden op het Science Park,’ zegt Marijke van Kuijk, universitair hoofddocent Tropische Bosecologie van de faculteit Bètawetenschappen. Onder leiding van Marijke en PhD-student Yannick Wiegers hangt een groep bachelorstudenten sinds 2020 elk voorjaar twintig wildcamera’s op. De camera’s worden in struiken geplaatst, verspreid over het Science Park en Landgoed Oostbroek. Zo kunnen Marijke en Yannick zien welke dieren er leven, en of ze de overstap durven maken tussen het Science Park en het landgoed.

De camera’s hebben inmiddels heel wat dieren vastgelegd: dassen, boom- en steenmarters, reeën, muizen, eekhoorns, roofvogels en reigers. Af en toe komt er ook een verdwaalde huiskat of nieuwsgierige labrador voorbij. ’s Nachts zijn veel dieren actiever, daarom zitten er ook veel nachtfoto’s tussen.

Marijke: 'We willen vooral begrijpen hoe dieren zich over de campus bewegen. Dat zegt iets over de verbinding tussen het Science Park en de omliggende natuurgebieden. Die inzichten kunnen ons helpen om maatregelen te nemen om de campus aantrekkelijker te maken voor andere diersoorten. De ecologische verbindingszones (https://www.uu.nl/organisatie/duurzaamheid-bij-de-universiteit/ecologische-verbindingszones) die nu worden aangelegd, zijn daar een mooi voorbeeld van.’

De Universiteit Utrecht wil de biodiversiteit op het USP herstellen en versterken. Onze onderwijsboerderij De Tolakker beheert 40 procent van het totale oppervlak van het Utrecht Science Park en speelt hierbij een cruciale rol. In ons Vetscience magazine schreven we hier een verhaal over, en over de rol die onze onderwijsboerderij De Tolakker daarin speelt: https://www.uu.nl/achtergrond/we-rollen-de-groene-loper-uit