Praktijk Extralent

15/03/2026

🩵 Hoe groeit dit pubermeisje op?

Hoe ziet het opgroeiende hoogbegaafde pubermeisje eruit als zij moeder, vrouw, vriendin en werknemer is? Welke thema’s komen dan mogelijk terug? 🤷‍♀️

Vrouwen die zich bij ons aanmelden hebben vaak te maken met één of meerdere van deze thema’s:
👉 (dreigende) burn-out/bore-out, eigen grenzen niet kunnen voelen en bewaken, perfectionisme i.c.m. faalangst, heel gevoelig zijn, moeite met keuzes maken en doel bepalen in het leven, gebrek aan zingeving en existentiële depressieve klachten, zeer sterk verantwoordelijkheidsgevoel, moeite in relaties, moeite met autoriteiten, niet weten wie je bent en jezelf kwijt zijn, niet weten wat je met emoties aan moet en je zeer sterk aanpassen aan je omgeving.

Ze blijft dan het aangepaste hoogbegaafde pubermeisje dat volwassen is geworden en waarbij aanpassing (‘fawning’) en angst om afgewezen of tot last te zijn nog steeds een thema is.

💻 Op dit moment wordt er intern gewerkt aan een training over dit onderwerp. Speciaal voor hoogbegaafde vrouwen die willen ontdekken hoe ze uit de aanpassing kunnen komen, passender willen leren geven, meer zicht willen krijgen op grenzen etc.

❗Wil je op de hoogte gehouden worden over de inhoud en start van deze training? Laat je gegevens achter in de DM of mail naar info@praktijkextralent.nl en we houden je op de hoogte.

Afgelopen week, in de week van hoogbegaafdheid, deelden we kleine stukjes inhoud uit de masterthesis ‘Gifted & Giving’ van Hanneke. Dit is een kwalitatief onderzoek naar de balans tussen geven en ontvangen tussen hoogbegaafde pubermeisjes en hun ouders.
Het is mogelijk om de gehele masterthesis te lezen, je kunt ‘m downloaden via onze website.

13/03/2026

🩵 Parentificatie – Als de balans tussen ouder en kind scheef gaat

Eerder deelden we al dat we binnen de vierde dimensie van de contextuele theorie kijken naar de balans tussen geven en ontvangen, maar wat als die balans tussen ouder en kind scheef gaat? Wanneer een kind onbewust en ongezien veel geeft aan de ouder kan dat leiden tot parentificatie.

👉 Wat is parentificatie?
Het begint bij het gegeven dat elk kind de behoefte heeft om een goed kind te zijn en daar op zijn/haar eigen manier vorm aan geeft. Bij parentificatie vindt er een rolomkering plaats waarbij het kind in bepaalde situaties de ouderrol op zich neemt en diens verantwoordelijkheden draagt.

Parentificatie ontstaat vaak uit een tekort van de ouder of de onmogelijkheid om een kind te geven en te zien in diens behoeften. Let op: parentificatie ontstaat zelden vanuit een gebrek aan liefde voor het kind. 💛

Door omstandigheden in het leven zijn er situaties waarin (bijvoorbeeld in geval van ziekte) of waardoor (bijvoorbeeld als gevolg van trauma) de ouder niet in staat is om het kind te geven wat het nodig heeft; de ouder kan niet voorzien in of voldoende afstemmen op diens behoeften. De balans van geven en ontvangen gaat dan scheef. Het kind wordt vervolgens (onbewust) gebruikt of neemt de plek in om de noden van de ouder op te vangen of het gebrek aan erkenning uit de jeugd van de ouder op te vullen.

❗️Belangrijk om te noemen is dat parentificatie niet altijd een destructieve werking hoeft te hebben. Wanneer het kind gezien en erkend wordt in zijn of haar geven, werkt dat validerend en kan het ook leren afbakenen waardoor zelfvertrouwen groeit.

💥 We dagen je uit deze dagen eens extra goed te kijken naar hoe je kinderen gevend zijn naar jou en andere gezinsleden? Kun je hier erkenning voor geven? Ook als het misschien een vorm van geven is die jij niet zo had verwacht of die je lastig te ontvangen vindt?

12/03/2026

🩵 Het onzichtbare geven van hoogbegaafde meisjes

Het sterk invoelend vermogen als deel van hoogsensitiviteit komt samen met het geven van het hoogbegaafde pubermeisje door zich aan te passen aan de verwachtingen van de ouders. Het meisje voelt aan wat er nodig of gewenst is in een bepaalde situatie en past haar gedrag daarop aan. Het geven van de hoogbegaafde meisjes komt ook tot uiting in het aanpassen aan de behoeften van de ouders. 🤝

In het onderzoek ‘Gifted & Giving’ van Hanneke komt een psychologisch fenomeen sterk naar voren in gesprekken met hoogbegaafde meisje: ‘protective buffering’. Dat houdt in dat ze hun eigen problemen, emoties (zoals zorgen maken) en behoeften voor zich houden om daarmee hun ouders te sparen en ontzien. Dit laatste is het gevende aspect van dit fenomeen en dus het onzichtbare geven. 🫥

“Niemand tot last willen zijn, om te ontzien. Iedereen is al druk genoeg… Dan kunnen ze dit er echt niet bij hebben. Dat invullen voor de ander. Jezelf dan minder belangrijk vinden.”

Het is uitdagend om de balans tussen passende verantwoordelijkheid en teveel verantwoordelijkheid nemen te vinden. Hoogbegaafde meisjes kunnen echt veel inzicht hebben en mogen een volwassen rol hebben, maar je moet opletten dat je ze niet als een volwassene die plek geeft en verwachten dat ze dat allemaal kunnen dragen. 🌻

Kijk de komende dagen eens naar het gedrag van je dochter, of dat stille hoogbegaafde meisje in de klas. Wat geeft zij in het onzichtbare, in de stilte, wat draagt zij dat misschien niet van haar is?
💥 Ik nodig je uit eens anders te kijken naar de momenten dat zij zich terugtrekt op haar kamer, haar broertjes/zusjes ‘bemoedert’, haar verhalen voor zich houdt… wat zie je dan?

In de volledige masterthesis vindt je meer concrete voorbeelden van het onzichtbare geven van hoogbegaafde meisjes.

Bron: Masterthesis ‘Gifted & Giving’ van Hanneke Reitsma-Stegeman
Wil je de volledige masterthesis lezen? Deze is te downloaden via onze website.

11/03/2026

🩵 Het geziene geven van hoogbegaafde meisjes

Hanneke heeft in haar masterthesis onderzoek gedaan naar het geziene geven van hoogbegaafde meisjes in het gezin. Hoogbegaafde meisjes geven aan dat zij geven in het bijdragen aan het gezin door te helpen in huis, bijvoorbeeld met huishoudelijke taken als koken wanneer een ouder ziek is of zorg dragen voor een broer of zus. Helpen om problemen op te lossen is ook een manier waarop hoogbegaafde pubermeisjes een steentje willen bijdragen aan het gezin (en de wereld). 🌏

Andere manieren van gezien geven zijn bijvoorbeeld verantwoordelijkheid (over)nemen. Dit wordt zichtbaar in uitingen van verantwoordelijkheid nemen over schoolwerk en in uitingen van doorzettingsvermogen en perfectionisme. 🙌

Hoogbegaafde pubermeisjes geven door verbinding te maken met andere gezinsleden, het tonen van lichamelijke affectie of het gesprek aangaan met een ouder bij het signaleren van behoeften en emoties bij ouders. Bijvoorbeeld dat een meisje vertelt hoe het met haar gaat, omdat ze weet dat moeder het fijn vindt als zij dat verteld. 👩‍❤️‍👨

💥 Welke vormen van geven zie jij vaak terug bij hoogbegaafde meisjes (of jongens, mag natuurlijk ook)? En in welke context?

In de volledige masterthesis vindt je meer concrete voorbeelden van het geziene geven van hoogbegaafde meisjes. Morgen delen we over het onzichtbare geven.

Bron: Masterthesis ‘Gifted & Giving’ van Hanneke Reitsma-Stegeman
Wil je de volledige masterthesis lezen? Deze is te downloaden via onze website.

09/03/2026

🩵 Vier dimensies van de contextuele theorie en hoe wij die dimensies in de praktijk allemaal voorbij laten komen.

‘’Mensen kunnen voor elkaar een hulpbron zijn om (weer) mens te worden.’’

De contextuele benadering van Ivan Boszormenyi Nagy omvat vier dimensies, die samen een holistisch begrip van menselijke relaties bieden.

⭐️ Dimensie van de feiten
Dit gaat over objectieve en concrete feiten zoals biologische gegevens, de plek in de kinderrij, levensgebeurtenissen en sociaal-economische status.

⭐ Dimensie van de psychologie
Dit betreft de interne psychologische wereld van het individu, inclusief emoties, gedachten en persoonlijke ervaringen.

⭐ Dimensie van de interacties
Deze dimensie focust op de interacties en dynamieken tussen mensen. Het omvat rollen, communicatiepatronen en machtsverhoudingen binnen relationele systemen en helpt begrijpen hoe relaties zich ontwikkelen en veranderen.

⭐ Dimensie van de relationele ethiek
Deze dimensie kijkt naar de balans tussen geven en ontvangen en het belang van rechtvaardigheid en betrouwbaarheid voor gezonde en duurzame relaties, waarbij ervan uitgegaan wordt dat mensen in beweging komen op basis van ervaringen op gebied van recht en onrecht in het geven en ontvangen. Loyaliteitsverhoudingen zijn hierin een sturende factor.

Bij Extralent kijken we altijd naar en werken vanuit deze vier dimensies. Op deze manier bieden we diepgaande systeemgerichte zorg, waarbij we niet alleen aandacht hebben voor de cliënt, maar ook voor zijn of haar omgeving.
Met een contextuele bril kijken we met ouders mee naar hun gezin van herkomst en het gezin van nu en onderzoeken we waar patronen in de opvoeding vandaan komen. We geloven (en zien!) dat een duurzame verandering ontstaat wanneer we naar al deze gebieden kijken. 🙌

💥 Wat versta jij onder systeemgerichte zorg? En welke aspecten vind jij daarin belangrijk in de hulpverlening aan hoogbegaafden?

Bron: Masterthesis ‘Gifted & Giving’ van Hanneke Reitsma-Stegeman
Wil je de volledige masterthesis lezen? Deze is te downloaden via onze website.

07/03/2026

🩵 Specifieke uitdagingen en behoeften van hoogbegaafde meisjes

Het grootbrengen van hoogbegaafde kinderen is een uitdagende klus. Het opvoeden van hoogbegaafde meisjes brengt nog specifiekere uitdagingen met zich mee.

Hoogbegaafde meisje kunnen zich namelijk zeer sterk aanpassen. Hierdoor worden zij vaak minder goed opgemerkt of onderschat. Daardoor onderdrukken ze hun intelligentie uit angst voor de reactie van hun omgeving en passen ze zich snel aan. Ze voelen snel aan wat de verwachtingen zijn van anderen en zijn zeer empathisch, maar door dat aanpassingsvermogen vallen ze dus vaak niet op. Daardoor kan hoogbegaafdheid pas laat worden gesignaleerd en lopen zij een verhoogd risico om vast te lopen in het leven. 🫥

Hoogbegaafde meisjes bezitten vaak het talent om sterk te voelen en te weten wat de ander nodig heeft en hebben een hoge intrinsieke motivatie om het goede te willen voor die ander. Tegelijkertijd worden zij aangemeld voor hulpverlening vanwege existentiële vragen en depressieve gevoelens. De contextuele hypothese is dat onzichtbaarheid van ‘hun geven’ leidt tot gebrek aan erkenning. Later meer hierover.

Specifieke uitdagingen van hoogbegaafde meisjes zijn bijvoorbeeld ook het vinden van ontwikkelingsgelijken en het vinden van passende school- en carrièremogelijkheden.
Er is een belangrijke rol weggelegd voor de omgeving om het ontwikkelen van talent bij deze meisjes te stimuleren, ook als dit tegen het beeld van bepaalde genderrollen ingaat.

💥 Denk eens aan hoogbegaafde meisjes die jij kent. Welke talenten zie jij bij hen? En welke talenten liggen daarbij op de voorgrond en welke lijken wat meer verstopt?

Bron: Masterthesis ‘Gifted & Giving’ van Hanneke Reitsma-Stegeman
Wil je de volledige masterthesis lezen? Deze is te downloaden via onze website.

02/03/2026

Ja, dit kan zeker.
We zien dat kinderen en jongeren langdurige en ernstige stress niet verwerken, maar leren verdragen. 😔
Ze passen zich aan, zijn sociaal wenselijk, voldoen aan verwachtingen (die ze ook nog eens haarfijn aanvoelen!) en blijven hierdoor onder de radar. Met name buiten de veiligheid van het eigen gezin. Dit sterke aanpassingsvermogen maskeert onderliggende problemen die veel impact hebben. 💥

Juist doordat dit gedrag lang als ‘functioneren’ wordt gezien, blijft de problematiek vaak maanden of zelfs jaren onder de oppervlakte. Binnen het gezin zijn de signalen vaak al veel eerder zichtbaar, maar voelen ouders en gezinsleden zich machteloos omdat ze er weinig invloed op lijken te hebben. Schaamte en onbegrip versterken dit nog verder. 🫣

Wanneer de draaglast uiteindelijk te groot wordt, zien we vaak een plotselinge ontregeling: uitval op school, verlies van motivatie, verhoogde kwetsbaarheid voor verslaving en langdurige gevolgen voor de ontwikkeling richting volwassenheid. Wat eerst leek op kracht, blijkt dan een overlevingsmechanisme met een hoge prijs… 🫥

Deze vraag nodigt uit om anders te kijken: niet alleen naar wat een kind laat zien, maar naar wat het moet dragen om zo goed aangepast te kunnen zijn. 💛

26/02/2026

Embodio 6 – een fout moet triggeren om het beter te doen

Mensen met deze embodio maken zelden fouten en dat is precies het probleem. Ze zijn zo gewend om alles in één keer goed te doen, dat falen voelt als falen van zichzelf, niet als een kans om te leren. Herkenbaar? 😨

Wanneer ‘zie’ je dit embodio?
💥Wanneer iemand risico’s vermijdt waar fouten gemaakt zouden kunnen worden.
💥Wanneer wordt opgegeven als iets te moeilijk wordt of niet direct lukt.
💥Wanneer slimme argumenten of ontwijkgedrag worden gebruikt om onder nieuwe uitdagingen uit te komen.
💥Wanneer een mate van perfectionisme hun dromen en ontwikkeling stilletjes in de weg staat.

Hoe kun je ermee omgaan?
Moedig aan om in het klein te experimenteren in een veilige context, herken signalen van terugtrekken en wees mild en leg de focus op het proces: 'Wat heb je geleerd?' in plaats van: 'Is het gelukt?'
💛

23/02/2026

Traumagerelateerd gedrag bij hoogbegaafden 🗣

Steeds vaker zien we kinderen en jongeren in onze praktijk bij wie er sprake is van gedrag dat samenhangt met langdurige stress en traumagerelateerd gedrag. We maken ons zorgen over toename van de heftigheid hierin, omdat we zien hoe dit gezinnen ontwricht en hoe schadelijk het is voor de ontwikkeling van deze jeugdigen. Het leidt niet zelden tot (gedeeltelijke) schooluitval.

Hanneke schreef eerder hier een artikel over. Wil je meer weten? Klik op de link om het volledige artikel te lezen.

Wellicht roept dit artikel wel allerlei vragen op of de behoefte om hier over verder te praten. Welkom, neem gerust contact met ons op! 📞

https://praktijkextralent.nl/trauma/

Steeds vaker zien we kinderen en jongeren in onze praktijk bij wie er sprake is van gedrag dat samenhangt met langdurige stress. In eerste instantie denken we dan aan burn- of bore-out, maar in toenemende mate zien we een groep bij wie er sprake is van traumagerelateerd gedrag. Dit komt voort uit bl...

12/02/2026

Quote of the day! 💥

09/02/2026

Zoals eerder in onze ‘whitepaper-post’ geschreven: het betrekken van het hele systeem rondom een hoogbegaafde jongere, is onmisbaar. 😊

Allereerst omdat ouders een grote invloed hebben op de identiteitsontwikkeling van hun kind. Wist je bijvoorbeeld dat:

👆 Uit onderzoek blijkt dat ouders van hoogbegaafde kinderen de neiging hebben problemen voor hun kind uit de weg te ruimen nog voordat ze er zelf mee hebben leren dealen?

☝ Ouders hun eigen hoogbegaafdheid pas leren kennen door het traject van hun kind?

☝ Ouders vaak dezelfde hoge lat hebben als hun hoogbegaafde kind?

Het is van groot belang om bijvoorbeeld bovengenoemde thema’s in een gezin te ontdekken, want alleen dan kan er duurzame verandering plaatsvinden voor een kind. Hierin is het nodig om zicht te krijgen op onderlinge dynamieken en een te individualistische benadering heeft het risico hieraan voorbij te gaan... ☹️

05/02/2026

Ben jij perfectionistisch? En zo ja, ervaar je dit als een kracht of verlamt het je ook wel eens? 🤷‍♀️
Veel hoogbegaafden herkennen beide en in onze behandelingen zien we regelmatig hoe de verlamming van perfectionisme zich uit.

Een hoogbegaafde kan in een situatie met zijn cognitieve vermogens enorm goed in staat zijn alle mogelijke risico’s en complicaties te voorzien. En ja, dit kan verlammend werken. We zien bij kinderen dat dit zich bijvoorbeeld uit op momenten dat er iets van hen verwacht wordt, wat niet helemaal duidelijk is of te weinig gekaderd is. 🫨

Een vraag met iets van exploratie, zoals ‘Verzin zelf een som’ of ‘Wat is jouw eigen idee?’ is daar zo’n voorbeeld van. Deze vragen kunnen voor een hoogbegaafde veranderen in een enorme sprong in het diepe. 💥

Het brein wil namelijk absolute garanties voordat het naar beneden springt, maar die bestaan soms niet… Het zien van alle valkuilen en details leidt dan tot passiviteit, aangezien geen enkele keuze veilig lijkt. Niets doen, voelt dan als het meest veilig… 🫣

In onze behandelingen proberen we perfectionisme niet te ‘bestrijden’, maar juist in te zetten als een kracht. Komende weken vertellen we je in een post hoe je dit kunt doen of hoe je je kind hierin kan begeleiden.💛

Bron: Briljante Breinen Ontgrendeld – Frank Tellings