28/12/2025
Reeks Artikel 2 van 12: Menstruatie - Wie Neemt Nu Eindelijk Verantwoordelijkheid?
Vorige week had ik het over huisartsen en de gevreesde zin "het hoort erbij". Maar wat gebeurt er eigenlijk als je eindelijk wordt doorverwezen? Spoiler alert: vaak niet wat je hoopt. Vandaag duiken we in de wereld van specialisten en gynaecologen.
In deze reeks:
Huisartsen ✓
Specialisten en gynaecologen (vandaag)
Vrouwen zelf
De maatschappij
Complementaire zorg
Mannen
De overheid
Big Pharma
De voedingsindustrie
Onderwijs
Media en entertainment
Werkgevers
De Lange Reis Naar De Gynaecoloog
Laten we even schetsen hoe een gemiddelde vrouw bij de gynaecoloog terechtkomt:
Jaar 1-3: "Het hoort erbij" bij de huisarts Jaar 4-6: Verschillende pillen proberen die niet echt helpen Jaar 7: Eindelijk doorverwijzing naar de gynaecoloog Maand 1-3 na doorverwijzing: Wachten op een afspraak Maand 4: Eerste consult (12 minuten) Maand 5-8: Wachten op echo/MRI/bloedonderzoek Maand 9: Uitslag bespreken (10 minuten) Maand 10:Behandeling starten
En dan zijn we 7-8 jaar verder. Acht. Jaar.
Dit is geen overdrijving. Bij aandoeningen als endometriose duurt het gemiddeld 7-10 jaar voordat er een diagnose wordt gesteld. Even laten bezinken: een decennium van pijn voordat iemand zegt "ah, dáárom."
Welkom in de Wachtkamer van de Wanhoop
Oké, je bent doorverwezen. Gefeliciteerd! Nu mag je wachten. En wachten. En nog eens wachten.
De wachtlijsten bij veel gynaecologen zijn... laten we zeggen "indrukwekkend". Drie maanden is geen uitzondering. Zes maanden komt ook voor. En dit terwijl je elke maand opnieuw pijn hebt.
Waarom die lange wachttijden? Simpel: te weinig gynaecologen, te veel patiënten, te weinig tijd, te weinig budget.
Is dit de schuld van de gynaecoloog? Nee. Is het wel hun probleem? Helaas wel.
Het 15-Minuten Consult: Speed Dating Met Je Baarmoeder
Dan ben je er eindelijk. Je zit in de spreekkamer. De gynaecoloog kijkt in je dossier (of probeert het computersysteem aan de praat te krijgen). Je hebt tussen de 15 en 30 minuten.
In die 15 tot 30 minuten moet je:
Je hele medische geschiedenis vertellen
Uitleggen wat je klachten zijn
Vragen beantwoorden
Mogelijk een onderzoek ondergaan
Een behandelplan bespreken
Weinig tijd voor iets waar je mogelijk al jaren mee rondloopt.
Het is een beetje als speed dating, maar dan met je baarmoeder. En minder romantisch.
De Medische Tunnel: Als Je Alleen Een Hamer Hebt...
Gynaecologen zijn opgeleid in een wetenschappelijke traditie. En die traditie heeft ons veel moois gebracht, echt waar. Maar het heeft ook een bepaalde tunnelvisie gecreëerd.
Als je vooral getraind bent in chirurgische en farmacologische interventies, dan zijn dat ook je eerste oplossingen. Het is het beroemde "als je alleen een hamer hebt, lijkt elk probleem op een spijker."
De standaard gynaecologische gereedschapskist:
Echo's en MRI's (heel waardevol!)
Hormonale behandelingen (de pil 2.0)
Operaties (van laparoscopie tot hysterectomie)
Medicatie (pijnstillers, GnRH-agonisten, etc.)
Wat vaak ontbreekt:
Uitgebreide voedingsanamnese
Stressmanagement
Leefstijlinterventies
Samenwerking met complementaire disciplines
En kijk, ik snap het. Als je iemand hebt met ernstige endometriose, dan is een operatie soms gewoon nodig. Daar geen discussie over. Maar het zou mooi zijn als er ook werd gekeken naar: waarom ontstond dit? Wat kunnen we preventief doen? Hoe ondersteunen we het lichaam na de operatie?
Peter de Vroed: De Frustrerende Cases
In mijn praktijk zie ik regelmatig vrouwen die na jaren eindelijk een diagnose hebben gekregen. Endometriose, PCOS, adenomyose, noem het maar op. Geweldig dat er eindelijk een naam is voor hun pijn.
Maar dan komt het behandelplan:
Pijnstillers
Hormonale anticonceptie
Of: "We kunnen opereren, maar de kans op terugkeer is 40-60%"
En als ik vraag: "Heeft iemand gekeken naar je voeding? Je stressniveau? Je slaappatroon? Je darmen?" Dan is het antwoord vaak: "Nee, daar hebben we het niet over gehad."
Begrijp me niet verkeerd: medicatie en operaties kunnen levensreddend zijn. Maar waarom kijken we zo weinig naar het totale plaatje? Waarom is het altijd of-of in plaats van én-én?
De Onderzoeksparadox: Wie Betaalt, Bepaalt
"We willen graag meer onderzoek doen," zeggen veel gynaecologen. En dat geloof ik meteen. Maar dan komt de vraag: wie gaat dat betalen?
En daar wordt het interessant. Want wie financiert het meeste onderzoek naar menstruatiegerelateerde aandoeningen? Juist: de farmaceutische industrie.
Gevolg:
Studies richten zich op wat een mooi pilletje kan worden
Onderzoek naar leefstijlinterventies? Te weinig geld, te weinig interesse
Preventie? Niet sexy genoeg voor financiers
Voeding en hormonale balans? "Bewijs het maar wetenschappelijk" (maar wie betaalt die studie?)
Dit is de paradox: iedereen roept om meer onderzoek, maar het onderzoek dat er komt is vaak gekleurd door commerciële belangen.
En nee, dit betekent niet dat alle onderzoek waardeloos is. Maar het betekent wel dat we voorzichtig moeten zijn met wie de pi**en betaalt en welke melodie er wordt gespeeld.
De Muur Tussen Regulier en Complementair
Hier wordt het echt interessant. Of eigenlijk: frustrerend.
De medische wereld en de complementaire wereld kijken naar elkaar met een mix van argwaan, minachting en onbegrip. Het is alsof je twee buurmannen hebt die al tien jaar ruzie hebben over een haag, en ondertussen vergeten waarom het eigenlijk begon.
De medische wereld zegt: "Jullie hebben geen wetenschappelijk bewijs. Het is allemaal anekdotisch. Zweverig gedoe."
De complementaire wereld zegt: "Jullie kijken alleen naar symptomen. Wij kijken naar de hele mens. Jullie pushen alleen maar pillen." (btw. dat doet de complementaire zorg ook steeds meer maar dan andere pillen).
En weet je? Beide kanten hebben een beetje gelijk. En beide kanten hebben ook ongelijk.
De waarheid is: beide werelden hebben waardevolle expertise. Maar in plaats van samen te werken, staan ze vanaf de zijlijn naar elkaar te schreeuwen.
Wat Complementaire Zorg Wél Kan Bieden
Laten we eerlijk zijn over wat de complementaire sector te bieden heeft (en ja, ik ben bevooroordeeld als cyclustherapeut, maar toch):
1. Tijd en Aandacht Een eerste consult bij een goede complementaire therapeut duurt vaak een uur. Soms anderhalf uur. In die tijd wordt er echt gedoken in voeding, leefstijl, stressoren, slaappatronen, de hele medische geschiedenis.
2. Holistische Benadering Niet alleen: "Je hebt pijn, hier is een pil." Maar: "Oké, je hebt pijn. Laten we kijken naar je voeding, je stress, je slaap, je beweging, je darmen, je emotionele welzijn."
3. Preventie Focus op wat je kunt doen voordat problemen ontstaan. In plaats van alleen ingrijpen als het mis is.
4. Empowerment Mensen leren zelf regie te voeren over hun gezondheid. Niet afhankelijk blijven van een systeem, maar zelf stappen kunnen zetten.
5. Individualisering Erkennen dat niet elke vrouw hetzelfde is. Wat bij de één werkt, werkt niet per se bij de ander.
Waarom Samenwerking Zo Moeilijk Is
Maar waarom werken deze werelden dan niet samen? Een paar redenen:
1. Ego Laten we eerlijk zijn: beide kanten hebben een beetje een ego-probleem. "Wij weten het beter" is een gevoel dat aan beide kanten van de lijn speelt.
2. Taal De medische wereld spreekt in termen van pathologie, diagnoses, evidence-based medicine. De complementaire wereld in termen van balans, energie, holisme. Het is alsof je Nederlands en Chinees probeert te mengen.
3. Financiën Complementaire zorg wordt vaak niet vergoed. Dus voor patiënten is het duur. Voor therapeuten is het een onzeker verdienmodel. Voor verzekeraars is het "niet bewezen effectief genoeg."
4. Opleiding Gynaecologen leren niks over voeding en leefstijl. Complementaire therapeuten leren vaak te weinig over wanneer medische interventie echt nodig is. Beide kanten missen cruciale kennis.
Mijn Onderzoek: Wat Echt Helpt
Uit mijn onderzoek onder 135.000 vrouwen blijkt dat een combinatie van benaderingen vaak het beste werkt:
94% verlangt naar rust tijdens zware dagen (luister naar je lichaam!)
Vrouwen die voeding aanpassen rapporteren in sommige gevallen 30-50% vermindering van klachten (placebo-effect who knows)
Stressmanagement kan soms een enorm verschil maken
Medicatie en operaties zijn soms onvermijdelijk en noodzakelijk
De beste resultaten komen vaak van een geïntegreerde aanpak
Niet of-of. Maar én-én.
Wat Zou Er Moeten Veranderen?
Oké, genoeg geklaagd (hoewel het therapeutisch was). Wat zou er anders moeten?
1. Meer Tijd en Budget
Ja, dit kost geld. Maar weet je wat ook geld kost? Chronisch zieke vrouwen die jarenlang rondlopen met onbehandelde klachten, verzuim, verminderde productiviteit, mentale gezondheidsproblemen.
Investeer in goede diagnostiek en begeleiding. Het betaalt zich terug.
2. Onafhankelijk Onderzoeksfonds
Gefinancierd door de overheid, niet door bedrijven met commerciële belangen. Focus op:
Leefstijlinterventies
Preventie
Oorzaken van aandoeningen
Langetermijn effecten van behandelingen
3. Integratieve Zorgteams
Gynaecologen die samenwerken met:
Diëtisten (gespecialiseerd in hormonale gezondheid)
Psychologen (trauma en stress spelen mogelijk een rol)
Complementaire behandelaars (voeding, leefstijl, natuurlijke ondersteuning)
Fysio- en bekkenfysiotherapeuten
Elke discipline doet wat ze het beste kan. Samen zijn ze sterker.
4. Leefstijlgeneeskunde in de Opleiding
Maak het een kernvak voor gynaecologen in opleiding. Niet als "leuk extraatje" maar als essentiële kennis. Want voeding, stress en slaap lijken enorme invloed op hormonale gezondheid te hebben.
5. Kwaliteitsregistratie en Transparantie
Structureel bijhouden: welke interventies leveren welke resultaten op? Niet alleen: "De operatie was technisch geslaagd." Maar ook: "Hoe gaat het een jaar later? Vijf jaar later?"
En die data openbaar maken. Zodat iedereen kan leren wat werkt en wat niet.
6. Vergoeding van Complementaire Zorg
Maak het mogelijk dat goede complementaire behandelaars (mét kwaliteitsregistratie!) vergoed worden. Zodat het niet alleen toegankelijk is voor mensen met een dikke portemonnee.
De Rol van Patiënten
En vrouwen zelf? Die kunnen ook stappen zetten:
Vraag om tijd. Als 15 minuten niet genoeg is, zeg dat.
Vraag door. Waarom deze behandeling? Zijn er alternatieven?
Zoek een second opinion. Niet alle gynaecologen zijn hetzelfde.
Overweeg complementaire ondersteuning. Naast (niet in plaats van!) medische zorg.
Deel je ervaring. Wat werkte? Wat niet? Help andere vrouwen.
Tot Slot: Bruggen Bouwen
Gynaecologen zijn geen vijanden. De meesten doen echt hun best binnen een systeem dat hen beperkt. Maar dat systeem moet veranderen.
We hebben zowel de medische als de complementaire wereld nodig. Operaties zijn soms noodzakelijk. Medicatie kan levensreddend zijn. Maar voeding, leefstijl en stressmanagement zijn net zo belangrijk.
Het is tijd voor bruggen in plaats van muren.
Volgende week: deel 3 van deze reeks, waarin we het hebben over vrouwen zelf. Het delicate onderwerp. Want ja, het begint bij vrouwen. Maar niet op de manier die je misschien denkt.
Over Peter de Vroed
Peter de Vroed is cyclustherapeut, onderzoeker en oprichter van Your Health Huddle. Met 11 jaar ervaring in menstruatiegezondheid en onderzoek onder 135.000 vrouwen, helpt hij therapeuten en coaches hun praktijk te professionaliseren. Zijn missie: een maatschappij waarin vrouwen kunnen leven volgens hun natuurlijke ritme, ondersteund door zowel reguliere als complementaire zorg.