Touch for Care

29/12/2025

✨𝐀𝐚𝐧𝐫𝐚𝐤𝐢𝐧𝐠 𝟓 – 𝐇é𝐭 𝐯𝐞𝐫𝐬𝐜𝐡𝐢𝐥 𝐭𝐮𝐬𝐬𝐞𝐧 𝐰𝐞𝐞𝐫𝐬𝐭𝐚𝐧𝐝 𝐞𝐧 𝐯𝐞𝐫𝐭𝐫𝐨𝐮𝐰𝐞𝐧.

𝘌𝘦𝘯 𝘪𝘯𝘬𝘪𝘫𝘬𝘫𝘦 𝘪𝘯 𝘥𝘦 𝘱𝘳𝘢𝘬𝘵𝘪𝘫𝘬 𝘷𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘻𝘰𝘳𝘨𝘷𝘦𝘳𝘭𝘦𝘯𝘦𝘳𝘴 𝘥𝘪𝘦 𝘸𝘦 𝘵𝘳𝘢𝘪𝘯𝘦𝘯 𝘣𝘪𝘫 𝘛𝘰𝘶𝘤𝘩 𝘧𝘰𝘳 𝘊𝘢𝘳𝘦.

𝐂𝐨𝐧𝐭𝐚𝐜𝐭 𝐳𝐢𝐭 𝐯𝐚𝐚𝐤 𝐢𝐧 𝐞𝐞𝐧 𝐤𝐥𝐞𝐢𝐧 𝐠𝐞𝐛𝐚𝐚𝐫. 𝐙𝐞𝐥𝐟𝐬 𝐛𝐢𝐣 𝐞𝐞𝐧 𝐬𝐜𝐡𝐞𝐞𝐫𝐦𝐨𝐦𝐞𝐧𝐭.

Dhr. B. had een flinke haardos op zijn kin gespaard. Scheren?
'Al die onzin, daar doe ik niet aan' zei hij terwijl hij wegdraaide. De leerling die het zorgmoment uitvoerde, ving weer afwijzing.

Als consulent belevingsgerichte zorg sloot ik aan.
Niet met het doel om te scheren.
Maar met het doel om eerst contact te maken
en vervolgens een ingang te zoeken.

Met een knipoog vroeg ik: 'Geef me de vijf.'
Hij gaf me zijn hand.
Die hand werd mijn ingang voor de hand-onder-hand greep. Vervolgens maakte ik zachte draaiende bewegingen,
alsof ik scheer — eerst in de lucht, daarna langs zijn wangen.

Hij keek me ineens recht aan.
'Gek!… zó werkt dat niet,' zei hij.

Hij keek rond, liep naar zijn scheerapparaat,
pakte het op, draaide het om en deed de beweging voor.
Ik zette het apparaat voor hem aan.
En omdat het stroef ging — dat voelde hij — mocht ik hem uiteindelijk helpen. Hij liet het toe, stap voor stap, in zijn tempo.

Na afloop heb ik de leerling meegenomen in de techniek van de hand-onder-hand greep, uit de training.
Maar vooral ook in de essentie van hoe je zorg kan verlenen:
Contact vóór handeling
Beleving vóór routine
Humor als brug
Aandacht als toegang

𝘡𝘰𝘳𝘨 𝘸𝘰𝘳𝘥𝘵 𝘻𝘰𝘷𝘦𝘦𝘭 𝘭𝘪𝘤𝘩𝘵𝘦𝘳 𝘸𝘢𝘯𝘯𝘦𝘦𝘳 𝘸𝘦 𝘯𝘪𝘦𝘵 bij de taak 𝘣𝘦𝘨𝘪𝘯𝘯𝘦𝘯, 𝘮𝘢𝘢𝘳 𝘣𝘪𝘫 𝘥𝘦 𝘮𝘦𝘯𝘴.
Consulent belevingsgerichte zorg

𝐓𝐨𝐮𝐜𝐡 𝐟𝐨𝐫 𝐂𝐚𝐫𝐞 𝐛𝐢𝐣 𝐝𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭𝐢𝐞/𝐛𝐫𝐞𝐢𝐧𝐬𝐜𝐡𝐚𝐝𝐞
𝘈𝘯𝘥𝘦𝘳𝘴 𝘢𝘢𝘯𝘳𝘢𝘬𝘦𝘯, 𝘢𝘯𝘥𝘦𝘳𝘴 𝘻𝘰𝘳𝘨𝘦𝘯

Touch for Care leert zorgverleners hoe ze aanraking professioneel kunnen inzetten in de dagelijkse zorg. Hoe je met aandacht, verbinding en gevoel gemakkelijker en met meer plezier zorg kunt verlenen. Zo voelt de cliënt zich veilig en gezien, terwijl de zorg menselijker en betekenisvoller wordt voor beide.

www.touchforcare.nl

25/12/2025

24/12/2025

𝐊𝐞𝐫𝐬𝐭𝐚𝐯𝐨𝐧𝐝 𝐦𝐞𝐭 𝐳𝐚𝐜𝐡𝐭𝐞 𝐡𝐚𝐧𝐝𝐞𝐧

Ik rijd naar de kwekerij van Willem, een goede bekende.
Vier jaar leeft hij nu met kanker.
Morfine, sedatie — niets helpt nog.
Vannacht had zijn lichaam hem voor de tweede keer uit de sluimer gehaald. De pijn was ondraaglijk.

Of ik op kerstavond bij hem wil zijn.
Het afscheid staat gepland om vijf uur.

Maandenlang zag ik hem achteruitgaan.
Mijn aanwezigheid en handen brachten momenten van rust, ogenblikken waarin hij de pijn even vergat. Diepgaande gesprekken, zoeken naar een houding die verlichting bracht, kleine aanrakingen — momenten die hét verschil maakte.

Straks thuis wacht mijn familie voor de kerstborrel.
Nu op weg naar stilte, afstemming, een naderend afscheid.

Bij de kwekerij dwalen mijn ogen over de dode planten.
Ze zijn hem voorgegaan.
Binnen zegt zijn vrouw dat ze al uitgebreid afscheid hebben genomen.
’Laat Willem jouw handen nog maar even voelen' zegt ze.
Hij kijkt naar je uit.

Willem begroet me, nodigt me uit op het tweepersoonsbed.
Vaak lag ik achter hem, met een kussen tegen zijn pijnlijke longen gedrukt. Ademen met minder pijn.
Ik leg mijn handen op zijn hoofd en geef zachte strijkingen.
Hij sluit zijn ogen en slaakt een diepe zucht.
Na een lange stilte zegt hij: 'Ik ben een natuurmens. Het liefst zou ik doodgaan op een natuurlijke manier.
Maar ik kan niet meer. Zoveel pijn. Ik kan het echt niet langer volhouden.

Hij strekt zijn handen uit en ik steek de mijne toe.
Ik beaam dat er weinig keuzes meer over zijn.
Terwijl we elkaar in stilte vasthouden probeer ik troost en warmte te bieden.
Met een oprechte openheid van hart tot hart bedanken we elkaar. Een bijzonder indringend afscheid.
’Waar wil je straks dat ik ben?’
’Mijn hoofd, kan ik met jouw rust wegglijden.’

De huisarts arriveert, kijkt me aan: ’Fijn dat jij er bent.
Het is voor mij niet altijd makkelijk, zo goed om jou hier te zien.’ We zijn niet voor het eerst samen bij een afscheid.

Terwijl ik over zijn hoofd strijk glijdt Willem langzaam, omringd door onze liefde, het leven uit.
We zitten lange tijd in serene stilte. Zijn vrouw en zonen praten fluisterzacht met de huisarts. Ik strijk nog liefdevol over zijn lange manen.

Ze gaan hem zelf verzorgen, zoals altijd.
Een ritueel van liefde, warmte en aandacht.
Ik maakte een badolie met enkele geuren van zijn geliefde planten. Kleine flesjes massageolie om hem mee in te wrijven.
Ik geef uitleg over de laatste zorg en help waar nodig.

Precies als ze klaar zijn arriveert de uitvaartdame.
We praten bij, zij neemt het nu over.
Ik neem afscheid en zeg dat we morgen weer contact hebben.

Ik rijd naar huis. De straten zijn net zo stil als mijn hart.
Ik voel me rijk dat ik ook bij dit soort intieme momenten van betekenis kan en mag zijn.
Thuis wordt ik omhelst door mijn familie. Ze begrepen dat het voor mij vanzelfsprekend was dat ik bij zijn afscheid zou zijn.🌹

22/12/2025

✨Aanraking – Hét verschil tussen rust of onrust in het lijf (4) 𝐀𝐟𝐟𝐞𝐜𝐭𝐢𝐞𝐯𝐞 𝐚𝐚𝐧𝐫𝐚𝐤𝐢𝐧𝐠 𝐭𝐢𝐣𝐝𝐞𝐧𝐬 𝐀𝐃𝐋 𝐛𝐢𝐣 𝐏𝐚𝐫𝐤𝐢𝐧𝐬𝐨𝐧

𝘌𝘦𝘯 𝘪𝘯𝘬𝘪𝘫𝘬𝘫𝘦 𝘪𝘯 𝘥𝘦 𝘱𝘳𝘢𝘬𝘵𝘪𝘫𝘬 𝘷𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘻𝘰𝘳𝘨𝘷𝘦𝘳𝘭𝘦𝘯𝘦𝘳𝘴 𝘥𝘪𝘦 𝘸𝘦 𝘵𝘳𝘢𝘪𝘯𝘦𝘯 𝘣𝘪𝘫 𝘛𝘰𝘶𝘤𝘩 𝘧𝘰𝘳 𝘊𝘢𝘳𝘦.
—
Tijdens de ochtendzorg begeleid ik een 75-jarige meneer met vergevorderde Parkinson. Door toenemende rigiditeit, vermoeidheid en balansproblemen brengt hij steeds meer tijd in bed door. Zelfstandig draaien lukt niet meer en elke ADL-handeling vraagt rust, tijd en afstemming.

Wat duidelijk zichtbaar wordt in de zorg:
𝐖𝐚𝐧𝐧𝐞𝐞𝐫 𝐡𝐚𝐧𝐝𝐞𝐥𝐢𝐧𝐠𝐞𝐧 𝐭𝐞 𝐬𝐧𝐞𝐥 𝐯𝐞𝐫𝐥𝐨𝐩𝐞𝐧 𝐨𝐟 𝐰𝐚𝐧𝐧𝐞𝐞𝐫 𝐞𝐫 𝐦𝐞𝐞𝐫𝐝𝐞𝐫𝐞 𝐩𝐫𝐢𝐤𝐤𝐞𝐥𝐬 𝐭𝐞𝐠𝐞𝐥𝐢𝐣𝐤 𝐳𝐢𝐣𝐧, 𝐧𝐞𝐞𝐦𝐭 𝐝𝐞 𝐬𝐩𝐢𝐞𝐫𝐬𝐭𝐢𝐣𝐟𝐡𝐞𝐢𝐝 𝐭𝐨𝐞.
Meneer houdt dan zijn adem in, verkrampt en kan instructies nog maar moeilijk volgen.

Vandaag kies ik bewust voor een andere benadering.
Tijdens het wassen en verzorgen van zijn huid werk ik met rustige, langzame en ritmische strijkingen. Ik benoem elke handeling vooraf, zacht en duidelijk. De bewegingen zijn gelijkmatig en voorspelbaar.

Het effect is direct merkbaar:
✔️ schouders zakken
✔️ ademhaling verdiept
✔️ spierspanning neemt af

Meneer benoemt zelf dat “𝘥𝘦 𝘢𝘢𝘯𝘳𝘢𝘬𝘪𝘯𝘨 𝘳𝘶𝘴𝘵 𝘣𝘳𝘦𝘯𝘨𝘵 𝘪𝘯 𝘻𝘪𝘫𝘯 𝘭𝘪𝘫𝘧”.
De ADL verloopt soepeler, met minder belasting en meer comfort — voor hem én voor mij als zorgverlener.

Dit laat zien dat:
Affectieve, afgestemde aanraking is geen extra handeling, maar een wezenlijk onderdeel van goede zorg. Door tempo te verlagen en tactiele begeleiding bewust in te zetten, ondersteunen we ontspanning, veiligheid en samenwerking van het lichaam.

Rust geeft ruimte
Ruimte geeft ontspanning
Ontspanning opent vertrouwen

Juist bij neurologische aandoeningen zoals Parkinson, waarbij het lichaam niet meer vanzelf meewerkt, kan zachte, ritmische aanraking het verschil maken tussen ‘zorgen voor’ en ‘zorg dragen’.

𝘔𝘦𝘥𝘦𝘸𝘦𝘳𝘬𝘦𝘳 𝘻𝘰𝘳𝘨𝘪𝘯𝘴𝘵𝘦𝘭𝘭𝘪𝘯𝘨
—
𝐓𝐨𝐮𝐜𝐡 𝐟𝐨𝐫 𝐂𝐚𝐫𝐞 𝐛𝐢𝐣 𝐝𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭𝐢𝐞/𝐛𝐫𝐞𝐢𝐧𝐬𝐜𝐡𝐚𝐝𝐞
A𝘯𝘥𝘦𝘳𝘴 𝘢𝘢𝘯𝘳𝘢𝘬𝘦𝘯, 𝘢𝘯𝘥𝘦𝘳𝘴 𝘻𝘰𝘳𝘨𝘦𝘯

Touch for Care leert zorgverleners hoe ze aanraking professioneel kunnen inzetten in de dagelijkse zorg. Hoe je met aandacht, verbinding en gevoel gemakkelijker en met meer plezier zorg kunt verlenen. Zo voelt de cliënt zich veilig en gezien, terwijl de zorg menselijker en betekenisvoller wordt voor beide.

21/12/2025

'Als ik wegga blijft het stil in mij; ook ik ben geraakt door wat we mochten delen en voel verwondering en dankbaarheid voor de zachte, stille kracht van aanraking, een manier om iemand even mens te laten zijn — temidden van isolatie, infusen en onzekerheid.'

Lees column 'Uit het leven geplukt' van Klara Zuijdam, specialist in aanraking en massage: 👇

https://www.carend.nl/column/ziekenhuis-palliatieve-fase-massage

18/12/2025

Mijn nieuwste column voor Carend staat weer online.
Ik blijf het bijzonder vinden dat ik hiervoor mag schrijven en daarmee een stem kan geven aan hen die het zo nodig hebben.
Eén van de mooie dingen die in 2025 op mijn pad zijn gekomen. 💖

'Als ik wegga blijft het stil in mij; ook ik ben geraakt door wat we mochten delen en voel verwondering en dankbaarheid voor de zachte, stille kracht van aanraking, een manier om iemand even mens te laten zijn — temidden van isolatie, infusen en onzekerheid.'

Lees column 'Uit het leven geplukt' van Klara Zuijdam, specialist in aanraking en massage: 👇

https://www.carend.nl/column/ziekenhuis-palliatieve-fase-massage