16/09/2025
• T A S T B A R E • H E R I N N E R I N G •
Hoe goed je een uitvaart ook voorbereidt en met hoeveel aandacht je een afscheid ook vormgeeft, uit ervaring weet ik zo'n afscheid vaak in een roes wordt beleefd. Regelmatig hoor ik terug dat de dag een beetje langs de familie is heengegaan. Wat helpt daarbij is om het te laten vastleggen door een ‘afscheidsfotograaf’. Een fotograaf die ervaring heeft met het fotograferen van uitvaarten en zo zorgt voor tastbare herinneringen.
Bij een familie die ik begeleidde, waar net de vader was overleden en de moeder alleen achterbleef, bracht ik zo’n een afscheidsfotograaf ter sprake. Hoe mooi zou het zijn als de moeder en de kinderen achteraf de dag nog konden beleven via de foto’s. Of misschien wel dingen zouden opmerken die ze op die dag niet hadden meegekregen. Hun directe en stellige reactie was echter afwijzend. Ze waren het unaniem eens; dat ging niet gebeuren.
Er ligt blijkbaar nog een taboe op het fotograferen van verdriet. Bij leven fotograferen we alles, zoals huwelijken, geboortes en verjaardagen. Om die mooie herinneringen maar vast te kunnen houden en her te beleven. Maar bij een uitvaart doen we dat niet. Jammer wat mij betreft, want die foto’s zijn zulke tastbare en wezenlijke herinneringen.
Gelukkig kwam deze familie enkele dagen later toch terug op hun beslissing. Hun moeder had namelijk een ernstige vorm van dementie en het was inmiddels duidelijk dat zij direct na de uitvaart haar vertrouwde plekje moest verlaten. Vader had thuis altijd de intensieve zorg voor haar gehad en door zijn overlijden was het niet meer mogelijk om moeder thuis te laten wonen. Daardoor hadden de kinderen de moeilijke beslissing moeten nemen om hun moeder na de uitvaart naar een verpleeghuis te brengen.
In één klap was moeder niet alleen haar man kwijt, maar ook haar ‘thuis’. Verdriet en verwarring alom; haar hele leven stond op z’n kop. En ook dat van haar kinderen. Zij waren zich er terdege van bewust dat de impact van dit alles groot was. Om hun moeder toch zo goed mogelijk te kunnen helpen in haar rouwverwerking, kwamen zij terug op hun besluit. Ik moest die fotograaf maar gewoon laten komen.
Vakkundig werd de dag vastgelegd. Een goede rouwfotograaf is zich goed bewust van zijn omgeving en alle emoties die er op zo’n dag zijn. En manoeuvreert geruisloos als een kameleon door de menigte heen en zal elk detail opmerken.
Op het moment dat de kinderen het fotoalbum van de uitvaart aan hun moeder lieten zien, fonkelden haar ogen. Er verscheen een klein glimlachje en zei ze: ‘Wat was het een mooie dag hé!’ Bij het zien van de prachtige foto’s werden haar wazige herinneringen heel helder. Ze noemde iedereen bij naam en kletste honderduit over haar beleving van die dag.
Met het vastleggen van de uitvaart hielpen de kinderen haar dit stukje elke keer weer opnieuw te beleven. Zo kon ze deze herinneringen levend houden, nu haar man en thuis er niet meer waren.
📷 Thomas Jongbloed van
⚰
💐 .pioen.pluktuin
omdat buiten de lijntjes meer ruimte is voor een afscheid zonder zwarte randjes