23/03/2026
ViaSana zet AI in tegen ondoorzichtige wachttijden in de zorg
Kliniek ViaSana introduceert een AI-assistent op haar website die patiënten inzicht geeft in de eigen wachttijden én die van andere zorginstellingen. De digitale assistent meldt eerlijk dat de wachttijd voor een afspraak bij rugklachten langer is dan het landelijk gemiddelde, maar zegt ook dat je voor een nieuwe heup of knie juist snel terecht kan. Deze transparantie helpt patiënten om een keuze te maken. In de eerste maand na de lancering werden honderden patiënten via deze route geïnformeerd over de wachttijd.
Het kiezen van de juiste zorgverlener is voor veel patiënten lastig. Zij moeten op het moment van de huisartsverwijzing al beslissen naar welke zorginstelling zij willen. Maar huisartsen hebben via het verwijssysteem alleen inzicht in de wachttijd tot het eerste polikliniekbezoek, niet tot een eventuele operatie. "Het komt vaak voor dat de wachttijd tot de eerste afspraak kort is, maar tot een operatie lang," aldus orthopedisch chirurg Tony van Tienen. "Overstappen naar een ander kan, maar kost tijd en geld. Beeldvormend onderzoek moet van de ene zorginstelling naar de ander worden doorgestuurd. Daarnaast leidt het overstappen tot nog langere wachttijden, de nieuwe dokter wil namelijk de patiënt ook eerst op de polikliniek zien en zelf beoordelen of een operatie nodig is."
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) verzamelt alle wachttijden, deze worden gepubliceerd door ZorgkaartNederland. Veel patiënten weten niet dat deze informatie beschikbaar is of komen daar pas achter als ze al verwezen zijn en ze bij de specialist horen wat de wachttijd tot de operatie is. De oplossing is vrij simpel: elke zorginstelling kan de gemiddelde Nederlandse wachttijd overnemen op de eigen website. Het zou nog mooier zijn als ook het verwijssysteem voor huisartsen de wachttijden voor een eventuele operatie toont. Dan kan de patiënt gerichter een zorgverlener kiezen en is ook wachtlijstbemiddeling van de zorgverzekeraar minder vaak nodig.
Uit een recente ANP-analyse van NZa-data blijkt dat de gemiddelde wachttijd voor een bezoek aan de polikliniek tussen 2022 en 2025 is gestegen van 34 naar 42 dagen. Bij meer dan de helft van de behandelingen wordt de landelijke Treeknorm van vier weken voor een eerste consult niet gehaald. "En daar komt de wachttijd voor eventuele diagnostiek of een operatie vervolgens nog bovenop," benadrukt Van Tienen. “Meer transparantie is nodig.”
