07/02/2026
Kalebas
Welkom bij de groene geheimpjes
Volkswijsheid bij hoest en vastzittend slijm
Ik ben net herstellende van griep. Het hoesten was heftig en aanhoudend. In de afgelopen week gebruikte ik paracetamol met cafeïne, codeïne en Tussadryl. Een week later kreeg ik plots een fles kalebas siroop in handen gedrukt, met de woorden: “Hiermee gaat je hoest in een paar dagen weg.”
Ik nam één eetlepel. De dag erna merkte ik al duidelijk verschil. Mijn borst voelde ruimer, het slijm kwam los en het hoesten verzachtte. Dat moment maakte dat ik wist: dit kruid hoort thuis in Groene Geheimpjes.
Kalebas is in Suriname een bekend huismiddel bij hoest en luchtwegklachten. De plant waar het hier om gaat is meestal Crescentia cujete, ook wel de kalebasboom genoemd. De grote, harde vruchten worden niet alleen gebruikt als gebruiksvoorwerp, maar ook medicinaal. Vooral de ingekookte siroop van het vruchtvlees wordt al generaties lang ingezet bij vastzittende hoest.
Traditioneel gebruik
In de volksgeneeskunde wordt kalebas gebruikt bij:
• hardnekkige hoest
• vastzittend slijm
• griep en verkoudheid
• geïrriteerde keel en luchtwegen
Kalebas staat bekend als slijmoplossend en verzachtend. In tegenstelling tot middelen die de hoest onderdrukken, helpt kalebas het lichaam om slijm los te laten en af te voeren. Dat maakt het vooral geschikt wanneer de hoest diep zit en “vast” aanvoelt.
Bereiding als siroop
Traditioneel wordt kalebas bereid door:
• het rijpe vruchtvlees te koken
• dit in te laten dikken tot een siroop
• vaak met toevoeging van suiker of honing
• soms gecombineerd met gember of ui
Gebruik in de volkspraktijk:
• 1 eetlepel, 1–3 keer per dag
• meestal slechts enkele dagen nodig
Gebruik versus medische claims
Het gebruik van kalebas zoals hier beschreven is gebaseerd op traditionele kennis en ervaring. Het is bedoeld als ondersteuning van het natuurlijke herstelproces.
Kalebas:
• verlicht hoest,
• verzacht de luchtwegen,
• maakt slijm los,
maar:
• geneest geen longontsteking,
• vervangt geen medische behandeling bij ernstige benauwdheid of langdurige klachten.
Bij hoest die langer dan twee tot drie weken aanhoudt, bij koorts, pijn op de borst of kortademigheid is medische beoordeling altijd noodzakelijk.
Erfgoed
Als kind zongen we:
“Er is een struik die in ons land,
door veel mensen wordt geplant:
kalebas…”
De rest van het liedje ben ik vergeten. Wie kent de rest?
Dit kinderliedje alleen al laat zien hoe diep dit kruid verweven is met het dagelijks leven. Kalebas is geen trend, maar een doorgegeven vertrouwen — van hand tot hand, van generatie op generatie.
Disclaimer – traditioneel gebruik
De informatie in dit hoofdstuk is gebaseerd op traditionele kruidenkennis en persoonlijke ervaring. De beschreven toepassingen zijn bedoeld ter ondersteuning van het natuurlijke herstel en zijn geen vervanging voor medische diagnose of behandeling.
Bij aanhoudende, verergerende of ernstige klachten, bij zwangerschap, medicijngebruik of twijfel, wordt aangeraden een arts of gekwalificeerd zorgverlener te raadplegen. Gebruik kruiden met aandacht en luister altijd naar de signalen van je lichaam.
