25/03/2026
Blijf je liever ziek thuis om anderen niet te besmetten? Dat is een evolutionair mechanisme
Je hoeft echt geen Moeder Teresa te zijn om een pandemie in te dammen. Sterker nog: zelfs als je maar een heel klein beetje om anderen geeft, is thuisblijven bij ziekte al de meest logische keuze. Waarschijnlijk ligt hier een evolutionair overlevingsmechanisme aan ten grondslag.
Een minimale dosis altruïsme kan al genoeg zijn om een virusuitbraak structureel te onderdrukken. En dat maakt het verschil tussen een pandemie die in de kiem wordt gesmoord en een die pas stopt als groepsimmuniteit is bereikt. Dit hebben wetenschappers van de University of Warwick en Kyoto University ontdekt.
Het is al langer bekend dat minder sociale contacten de verspreiding van infectieziekten afremt. Maar er zit een addertje onder het gras: voor de besmette persoon zelf levert isolatie geen direct gezondheidsvoordeel op. Je bent immers al ziek.
Hoeveel moet je om anderen geven?
De vraag is dus: hoeveel moet je om anderen geven voordat je vrijwillig binnenblijft? Met behulp van wiskundige modellen en speltheorie onderzochten de wetenschappers hoe mensen tijdens een epidemie beslissingen nemen. Ze namen een hele lijst factoren mee in het onderzoek: of iemand besmet is, hoe groot de uitbraak is, hoe besmettelijk het virus is (R₀), de verwachte komst van een vaccin, de kosten van ziekte en van sociale isolatie en tot slot het aandeel mensen zonder symptomen.
Wat blijkt nu? Zelfs mensen die hun eigen leven net zo zwaar laten wegen als dat van ongeveer 100.000 anderen, wat neerkomt op een minieme mate van altruïsme, kiezen er bewust voor om hun sociale contacten drastisch te beperken, zodra ze besmet zijn. “Je hoeft niet diep begaan te zijn met anderen om de verspreiding van een infectieziekte af te remmen”, zegt hoofdonderzoeker Matthew Turner. “Zelfs als mensen maar een minuscuul beetje zorg voor anderen hebben, kunnen ze het verloop van een epidemie al veranderen.”
Lees hieronder verder:
Je hoeft echt geen Moeder Teresa te zijn om een pandemie in te dammen. Sterker nog: zelfs als je maar een heel klein beetje om anderen geeft, is