15/11/2025
Torticollis (टर्टिकोलीस) के हो?
Torticollis एउटा यस्तो अवस्था हो जसमा घाँटीका मांसपेशीहरू खुम्चिएर (contract) वा मांसपेशीहरूमा ऐँठन भएर (spasm) टाउको एकातर्फ झुक्छ र चिउँडो अर्कोतर्फ फर्किन्छ।
•यो प्रायः Sternocleidomastoid (स्टर्नोक्लेइडोमास्टोइड) नामक घाँटीको ठूलो मांसपेशीमा समस्या हुँदा हुन्छ।
• यो जन्मजात (Congenital - बच्चा जन्मने बित्तिकै) वा पछि जीवनमा (Acquired - चोटपटक, संक्रमण, वा अन्य कारणले) पनि हुन सक्छ।
यसका असरहरू (Complications/Effects) के-कस्ता हुन्छन्?
Torticollis ले व्यक्तिको जीवनमा विभिन्न असर पार्न सक्छ, जस्तै:
• घाँटी दुखाइ र असहजता:
•घाँटीका मांसपेशीहरू निरन्तर तनावमा रहने भएकाले दुखाइ र घाँटी घुमाउन कठिनाई हुन्छ।
• शारीरिक विकृति
• टाउको सधैँ एकातर्फ ढल्केको देखिने हुँदा बाह्य रूप (appearance) मा असर पर्न सक्छ।
•टाउको र अनुहारको आकारमा परिवर्तन:
• विशेषगरी जन्मजात Torticollis भएका बच्चाहरूमा, लामो समयसम्म एउटै स्थितिमा बस्दा टाउकोको पछाडिको भाग (Plagiocephaly) र अनुहारको आकारमा समेत फरक पर्न सक्छ।
•दैनिक जीवनमा समस्या:
•गाडी चलाउन, पढ्न, वा वरिपरिको दृश्य हेर्न घाँटी घुमाउनु पर्ने कार्यहरूमा असहजता हुन्छ।
•न्युरोलोजिकल असर (Neurological Effects):
•गम्भीर अवस्थामा, यदि मांसपेशीको ऐँठनले स्नायु (nerves) मा दबाब दियो भने हातखुट्टामा कमजोरी वा अन्य समस्या आउन सक्छ। (यो दुर्लभ हो)।
🏥 यसको उपचार (Treatment) कसरी गरिन्छ?
Torticollis को उपचार यसको कारण, प्रकार र गम्भीरतामा निर्भर गर्छ। मुख्य उपचार विधिहरू निम्न छन्:
१. भौतिक चिकित्सा (Physiotherapy/Physical Therapy):
•यो Torticollis को लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण उपचार हो, विशेषगरी जन्मजात Torticollis मा।
•उपचारमा घाँटी तन्काउने अभ्यासहरू (Stretching Exercises) समावेश हुन्छन् जसले खुम्चिएको मांसपेशीलाई लचिलो बनाउँछन्।
•घाँटीको बलियोपन र सन्तुलन सुधार गर्ने अभ्यासहरू (Strengthening Exercises) पनि गराइन्छ।
२. औषधिहरू (Medications):
•मांसपेशी आराम दिने औषधि (Muscle Relaxants): ऐँठन कम गर्न प्रयोग गरिन्छ।
• दुखाइ कम गर्ने औषधि (Pain Relievers): दुखाइ नियन्त्रण गर्न।
३. शल्यक्रिया (Surgery):
• यदि भौतिक चिकित्सा र औषधिले काम गरेन भने, विशेषगरी जन्मजात Torticollis को गम्भीर अवस्थामा, सर्जरी आवश्यक हुन सक्छ।
शल्यक्रियामा खुम्चिएको मांसपेशीलाई लम्ब्याउने वा काट्ने गरिन्छ जसले टाउकोलाई सीधा पार्न मद्दत गर्छ।
मुख्य सल्लाह: यदि तपाईंलाई वा तपाईंको बच्चालाई Torticollis का लक्षणहरू देखिएका छन् भने, ढिला नगरी डाक्टर (विशेषज्ञ जस्तै - बाल रोग विशेषज्ञ, हाडजोर्नी विशेषज्ञ, वा फिजियोथेरापिस्ट) सँग परामर्श लिनुहोस्। प्रारम्भिक निदान र उपचारले दीर्घकालीन जटिलताहरूबाट बच्न मद्दत garcha .
9807345224
98123086666