14/03/2026
Every Day #एकता र जिम्मेवारीको आवश्यकता : जनमतको भार र नेतृत्वको परीक्षा #
दूध, दही, नौनी, महि र मिठाई सबै एउटै स्रोत—दूधबाट बनेका भए पनि तिनको स्वाद, स्वरूप र प्रयोग फरक–फरक हुन्छ। यस उदाहरणले समाजको विविधता बुझ्न मद्दत गर्छ। नेपालमा “४ जात ३६ वर्ण” भनिए पनि हाम्रो साझा पहिचान भनेको एउटै हो—हामी नेपाली हौँ। विविधता हाम्रो वास्तविकता हो, तर त्यो विभाजनको कारण होइन; सहअस्तित्व र सहकार्यको आधार बन्नु पर्छ।
समाजमा विविधता हुनु स्वाभाविक कुरा हो। तर दुर्भाग्यवश, हाम्रो राजनीतिक र सामाजिक अभ्यासमा कहिलेकाहीँ एक–अर्कालाई होच्याउने, गाली–गलौज गर्ने र लोकप्रियता कमाउने प्रवृत्ति देखिन्छ। यस्तो व्यवहारले क्षणिक वाहवाही त दिलाउन सक्छ, तर देश र समाजको दीर्घकालीन विकासमा सकारात्मक योगदान दिन सक्दैन।
नेपालको राजनीतिक इतिहास हेर्दा, बहुमत प्राप्त गरेपछि पनि आपसी मतभेद, स्वार्थ र झगडाका कारण स्थिर र प्रभावकारी शासन कायम हुन नसकेको उदाहरणहरू प्रशस्त छन्। यही कारणले विकासको गति सुस्त भएको छ र जनताको अपेक्षा बारम्बार अधुरो बनेको छ।
यही सन्दर्भमा हाल सार्वजनिक मतपरिणामअनुसार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले झन्डै दुईतिहाइ जनमत प्राप्त गरेको चर्चा भइरहेको छ। जनताले दिएको यस्तो बलियो समर्थन कुनै पनि राजनीतिक शक्तिका लागि ठूलो अवसर मात्र होइन, ठूलो जिम्मेवारी पनि हो। तर परिणाम सार्वजनिक हुन थालेपछि रास्वपा केही अल्मलिएको जस्तो देखिन थालेको भान धेरैमा हुन थालेको छ।
जनताको मनमा स्वाभाविक रूपमा प्रश्न उठिरहेका छन्—यदि यति ठूलो विश्वासका साथ जनमत प्राप्त भएको छ भने किन अझैसम्म मन्त्रिपरिषद् गठनको प्रक्रिया स्पष्ट रूपमा अगाडि बढ्न सकेको छैन? सरकार गठनका विषयमा ठोस छलफल किन सुरु हुन सकेको छैन? यस्ता प्रश्नहरू लोकतान्त्रिक समाजमा स्वाभाविक र आवश्यक पनि हुन्।
राजनीतिमा जनमत केवल विजयको संकेत मात्र होइन, जिम्मेवारीको भारी पनि हो। चुनावअघि परिवर्तन, सुशासन र नयाँ राजनीतिक संस्कारको वाचा गरिएको थियो। त्यसैले जनताले अपेक्षा गरेका छन् कि जितपछि निर्णय क्षमता, स्पष्ट योजना र छिटो कार्यान्वयन देखिनेछ। तर यदि सरकार गठनमै ढिलाइ र अनिर्णयको अवस्था देखियो भने त्यो अपेक्षामाथि प्रश्न उठ्न सक्छ।
हाम्रो समाजमा एउटा उखान छ—“दुखमा साथ चल्ने साथी खुसीमा एक्लै हिँड्न चाहन्छ।” राजनीतिमा पनि कहिलेकाहीँ यस्तै अवस्था देखिन्छ। संघर्षको समयमा सबै एकजुट हुन्छन्, तर सफलता नजिकिँदा स्वार्थ, पद र प्रभावको हिसाब सुरु हुन सक्छ। यदि यस्तो प्रवृत्ति हावी भयो भने त्यो जनमतको अपमान बन्न सक्छ।
रास्वपाले पाएको समर्थन केवल कुनै एक नेता वा समूहको जित मात्र होइन; त्यो परिवर्तनको अपेक्षा बोकेको जनमत हो। यस्तो अवस्थामा पार्टीभित्र स्पष्टता, सहकार्य र संस्थागत निर्णय प्रक्रिया अझ बलियो हुन आवश्यक छ। जनताले दिएको विश्वासलाई परिणाममा रूपान्तरण गर्न सक्नु नै नेतृत्वको वास्तविक परीक्षा हो।
नेपाल प्राकृतिक सौन्दर्य, सांस्कृतिक विविधता र शान्त स्वभावले भरिएको देश हो। यस्तो सम्भावनाले भरिएको राष्ट्रमा विभाजन भन्दा सहकार्य, आलोचना भन्दा समाधान र भाषण भन्दा कामलाई प्राथमिकता दिन आवश्यक छ।
यदि हामी सबैले आफ्नो जिम्मेवारीलाई इमानदारीका साथ पूरा गर्ने हो भने नेपाललाई समृद्ध, सभ्य र सम्मानित राष्ट्र बनाउन सकिन्छ। विविधतामा एकता कायम राख्नु नै हाम्रो शक्ति हो, र यही शक्तिले नेपालको भविष्य उज्यालो बनाउन सक्छ।
आजको चुनौती केवल सरकार गठन गर्नु मात्र होइन, जनताको विश्वासलाई परिणाममा रूपान्तरण गर्नु हो। यदि समयमै स्पष्ट दिशा, सक्षम नेतृत्व र प्रभावकारी शासन प्रस्तुत गर्न सकियो भने यो जनमत नेपालको राजनीतिक इतिहासमा नयाँ अध्याय बन्न सक्छ। तर यदि अलमल र आन्तरिक खिचातानी बढ्दै गयो भने यो अवसर फेरि पनि निराशामा बदलिन सक्छ।
त्यसैले अहिलेको समय उत्सवको भन्दा पनि जिम्मेवारी सम्झने समय हो। जनताको भरोसालाई सम्मान गर्दै छिटो, स्पष्ट र प्रभावकारी निर्णय गर्नु नै सफल नेतृत्वको पहिलो कदम हुनेछ। 🇳🇵Bhakta KC
