04/12/2025
युटिकेरिया urticaria (Hives) के हो? छोटो सन्देश
1. के हो?
युटिकेरिया भनेको छालामा अचानक देखिने रातो, सुन्निने र खुजली हुने टोक्रा (hives) हो। कहिलेकाहीँ आँख, ओठ वा हात–खुट्टा गहिरोसम्म सुन्निन सक्छ।
2. कति टिक्छ?
साधारणतः २४ घण्टाभित्र हराउँछ, तर नयाँ hives फेरि पनि आउन सक्छ।
3. मुख्य प्रकार:
• Acute(छोटो अवधि): ६ हप्ता भित्र ठीक हुने। धेरैजसो खाना, औषधि, किरा टोकाइ वा भाइरल संक्रमणले।
• chronic (लामो अवधि): ६ हप्ताभन्दा बढी। प्रायः प्रतिरक्षा प्रणाली सक्रिय भएर आफैं आउने–जाने। कहिलेकाहीँ चिसो, दबाब, घाम वा तातोपनाले पनि ट्रिगर हुन्छ।
4. किन हुन्छ?
छालाका मास्ट सेल बाट हिस्टामिन छुट्दा सुन्निने, रातोपन र खुजली देखिन्छ।
5. कहिले डाक्टर देखाउने?
• २–३ दिनभन्दा बढी लगातार आएको
• बारम्बार दोहोरिने
• घाँटी/जिब्रो सुन्निनु, सास फेर्न गाह्रो हुनु — यो आपतकालीन अवस्था हो।
6. उपचार:
• पहिलो रोजाइ: गैर–निद्रा लाग्ने एन्टिहिस्टामिन (cetirizine, loratadine, fexofenadine)।
• ननुहँदा: डाक्टरले H2 ब्लोकर, leukotriene blocker, वा ओमालिजुमाब दिन सक्छन्।
• गम्भीर फ्लेयरमा: छोटो समयको स्टेरोइड।
7. घरमै गर्ने उपाय:
• ट्रिगर (खाना, औषधि, चिसो, दबाब) सम्भव भएसम्म टाडा
• चिसो कम्प्रेस
• लुज/कoton कपडा
• तनाव कम गर्ने
• ट्रिगर नोटबुक राख्ने
8. मुख्य कुरा:
धेरैजसो केसमा नियमित एन्टिहिस्टामिनले राम्रो नियन्त्रण हुन्छ। यदि लामो समय रहिरहेमा घाउ/दाना (lesion) लामो समयसम्म रहिरह्यो भने छालाविशेषज्ञ (Dermatologist) लाई देखाउनुहोस्।।
