31/12/2025
रक्तको कोलेस्ट्रोल के हो?
कोलेस्ट्रोल भनेको रगतमा पाइने चिल्लो पदार्थ (fat) हो।
शरीरलाई चाहिन्छ तर धेरै भयो भने मुटु रोगको खतरा बढ्छ।
⸻
📊 कोलेस्ट्रोल स्तर र यसको अर्थ
✅ कुल कोलेस्ट्रोल (Total Cholesterol)
• सामान्य: 200 mg/dL भन्दा कम
• सीमामा: 200–239 mg/dL
• धेरै: 240 mg/dL वा बढी
⸻
❤️ LDL (खराब कोलेस्ट्रोल)
• उत्तम: 100 mg/dL भन्दा कम
• सीमामा बढी: 130–159 mg/dL
• धेरै: 160 mg/dL वा बढी
➡️ LDL बढी भयो भने हृदयघात र स्ट्रोकको जोखिम बढ्छ
⸻
💪 HDL (राम्रो कोलेस्ट्रोल)
• कम (जोखिम): 40 mg/dL भन्दा कम
• रक्षात्मक: 60 mg/dL वा बढी
➡️ HDL धेरै हुनु मुटुको लागि राम्रो हो
⸻
⚡ ट्राइग्लिसराइड्स
• सामान्य: 150 mg/dL भन्दा कम
• धेरै: 200 mg/dL वा बढी
➡️ बढी भयो भने मुटु रोगको खतरा बढ्छ
⸻
🚨 उच्च कोलेस्ट्रोलका संकेतहरू
(धेरैजसोमा कुनै लक्षण देखिँदैन)
• छाती दुख्ने वा मुटु सम्बन्धी समस्या
• आँखाको वरिपरि पहेंलो बोसो जम्ने
• थकान महसुस हुनु
• परिवारमा मुटु रोगको इतिहास
• मोटोपन, कम शारीरिक गतिविधि
• उच्च रक्तचाप वा मधुमेह
📌 रगत परीक्षण नगरेसम्म थाहा नहुन सक्छ
⸻
🚫 खानपानमा प्रतिबन्ध (जोगिनु पर्ने)
❌ तारेका खानेकुरा
❌ घ्यू, मक्खन, क्रिम
❌ रातो मासु (बाख्रा, राँगा धेरै)
❌ ससेज, सलामी जस्ता प्रोसेस्ड मासु
❌ फास्ट फुड, बेकरी आइटम
❌ अण्डाको पहेंलो भाग (कम मात्र)
❌ पूर्ण बोसो भएको दूध/दही
❌ धेरै चिनी, मिठाई
❌ मदिरा अत्यधिक सेवन
⸻
🥗 कोलेस्ट्रोलका लागि सुरक्षित भोजन
🥬 खानु पर्ने राम्रो खाना
✔️ ओट्स, जौ, ब्राउन राइस
✔️ सागसब्जी (पालुङ्गो, ब्रोकाउली)
✔️ फलफूल (स्याउ, अम्बा, पपीता)
✔️ बदाम, अखरोट (थोरै मात्र)
✔️ अलसी, चिया सिड
✔️ दाल, चना, गेडागुडी
✔️ माछा (उसिनेको वा ग्रिल गरेको)
✔️ तोरीको तेल / जैतुन तेल (कम प्रयोग)
⸻
🕒 नमुना दैनिक भोजन योजना
बिहान:
• ओट्स वा तरकारी पोहा
• हरियो चिया / कागती पानी
दिउँसो:
• ब्राउन राइस वा रोटी
• दाल + तरकारी
• सलाद
खाजा:
• फलफूल वा थोरै नट्स
साँझ:
• हल्का खाना: सुप + रोटी + तरकारी
• ढिलो राति भारी खाना नगर्नु
⸻
🏃 जीवनशैली सुझाव
• दैनिक 30 मिनेट हिँडडुल वा व्यायाम
• तौल नियन्त्रणमा राख्नु
• धूम्रपान नगर्नु
• तनाव कम गर्नु
• नियमित रूपमा लिपिड प्रोफाइल जाँच गराउनु