27/01/2026
🦴 Jak kiedyś leczono złamania kości?
Złamanie dziś oznacza RTG, gips lub operację. A jak radzono sobie z tym setki i tysiące lat temu?
📜 Starożytność
Już ponad 4 000 lat temu Egipcjanie nastawiali kości i unieruchamiali je za pomocą drewnianych szyn, bandaży z lnu oraz żywic. Co ciekawe — wiele takich złamań goiło się prawidłowo.
⚔️ Średniowiecze
Leczeniem złamań często zajmowali się balwierze.
Stosowano: drewniane deski, bandaże nasączane białkiem jaj, mąką lub żywicą, długotrwałe unieruchomienie — często bolesne i niedokładne.
🧱 Przełom: gips
Dopiero w XIX wieku zaczęto używać opatrunków gipsowych, które umożliwiły skuteczniejsze i bezpieczniejsze leczenie złamań.
🔍 Ciekawostka
Mimo braku nowoczesnej diagnostyki, wiele dawnych metod było zaskakująco skutecznych — organizm potrafił (i nadal potrafi) sam się regenerować, jeśli tylko zapewni mu się stabilność.
📌 Wniosek:
Dzisiejsza ortopedia to efekt wieków prób, błędów i obserwacji — a każda złamana kość w historii medycyny była kolejną lekcją.