17/10/2022
Część 2
* Osteofity mogą stale podrażniać więzadła segmentu motorycznego kręgów, co stopniowo prowadzi do ich kostnienia i ograniczenia ruchomości w dotkniętym kręgosłupie.
* Osteofity mogą również uszkadzać pobliską tkankę miękką, co powoduje gromadzenie się w nich martwych komórek, na które organizm reaguje zapaleniem (obrzękiem).
* Osteofity na wewnętrznej stronie kręgów uszkadzają włókna pierścienia włóknistego krążka międzykręgowego, przyspieszając tworzenie się przepukliny. Osteofit, który rośnie w kierunku kanału międzykręgowego, tworzy ucisk na rdzeń kręgowy, naczynia krwionośne, korzenia nerwowe.
* Rozrost osteofitów może prowadzić do spłaszczenia się sąsiednich kręgów i całkowitej utraty ruchomości w uszkodzonym odcinku kręgosłupa.
Objawy zwyrodnienia kręgosłupa
Początkowo ból pleców może wystąpić z powodu przeciążenia mięśni pleców, które próbują wyśrodkować nadmiernie ruchome kręgi , a więc mięśnie chronią rdzeń kręgowy znajdujący się w kręgosłupie. Rdzeń kręgowy jest centralną częścią układu nerwowego, dlatego organizm stara się zapobiec jego uszkodzeniu (ściskaniu, podrażnieniu). Następnie przemieszczenie samych kręgów może już być przyczyną bólu i spowodować rozwój przepukliny niewielkich rozmiarów. W czasie występowania przepukliny osoba zwykle odczuwa duży ból (potocznie “strzał w kręgosłupie”).
Z powodu bólu pleców osoba nieświadomie stara się zająć pozycję, w której natężenie bólu zmniejsza się – tak zwane wymuszone postawy. W tym przypadku kręgosłup jest w pozycji niefizjologicznej, co zmniejsza zdolność amortyzacji dysków. Zwiększa to ryzyko dalszych uszkodzeń.
Wraz z postępem zaburzeń w stawach, rozwojem kostnienia kręgów, powierzchni stawowych i więzadeł, kręgosłup pacjenta zaczyna tracić mobilność. Istnieje częściowe, a następnie całkowite ograniczenie ruchu w dotkniętym odcinku kręgosłupa.
Powikłania zwyrodnienia kręgosłupa
Istnieje kilka etapów rozwoju powikłań zwyrodnienia kręgosłupa. Ich objawy zależą od odcinka, w którym zachodzi proces degeneracyjny.
Korzeniowe zapalenie nerwu (radikulopatia lub radikulitis), w którym przepuklina wypycha korzeń nerwu (wiązka włókien nerwowych wychodzących z rdzenia kręgowego i dalej dzielonej na nerwy idące do określonego obszaru ciała). Ból jest spowodowany zarówno mechanicznym działaniem przepukliny na kręgosłup, jak i dodatkowym zapaleniem (obrzękiem).
Zespół naczyniowo-korzeniowy, w którym zaciskane są naczynia odżywiające korzenie rdzenia kręgowego. Objawia się zaburzeniami ruchów rąk (przy zwyrodnieniu szyjnego odcinka kregosłupa) lub kończyn dolnych (przy zwyrodnieniu lędźwiowo-krzyżowego odcinka), a także utratą wrażliwości. Powikłanie powoduje zaburzenie w pracy organów wewnętrznych, do których przechodzą dotknięte nerwy (oddawanie moczu, funkcje seksualne, funkcje jelit itp.) Może pojawić się nadciśnienie i może nastąpić pogorszenie pamięci. Czasami zaciskanie naczyń następuje nagle, z nagłym ruchem w dotkniętym odcinku kręgosłupa -najczęściej w lędźwiowym odcinku kręgosłupa. Występuje ostry ból i nagłe osłabienie mięśni po dotkniętej chorobą stronie – „paraliżujący ból pleców i nóg (rwa kulszowa).
2. Zakłócenie dopływu krwi do rdzenia kręgowego, spowodowane uciskiem naczyń odżywiających bezpośrednio rdzeń kręgowy. Skrajnym powikłaniem jest udar niedokrwienny kręgosłupa. Wynikiem tego powikłania jest naruszenie ruchów kończyn (niedowład, porażenie), utrata wrażliwości, pogorszenie pracy narządów wewnętrznych, aż do całkowitej niewydolności. W niektórych przypadkach może to prowadzić do śmierci pacjenta, na przykład w przypadku poważnego pogorszenia czynności nerek.
Przemieszczenie kręgów lub krążków międzykręgowych z późniejszym uciskiem naczyń i korzeni nerwowych może wymagać pilnej interwencji chirurgicznej.
Przyczyny zwyrodnienia kręgosłupa
Zwyrodnienie kręgosłupa nazywana jest chorobą wieloczynnikową – tj. powodów jego wystąpienia mogą być bardzo różne. Tutaj zidentyfikujemy dwa kluczowe czynniki, które stopniowo prowadzą do uszkodzeniu krążków międzykręgowych i późniejszych zmian w kręgosłupie:
Pogorszenie stanu odżywienia krążków międzykręgowych, a także oczyszczenie ich tkanek z uszkodzonych i martwych komórek.
Ani naczynia krwionośne, ani naczynia limfatyczne (które służą w organizmie do oczyszczenia tkanek) nie mają dostęp do krążków międzykręgowych bezpośrednio. Oczyszczenie i odżywienie dysku odbywa się pośrednio, to znaczy powoli. Z tego powodu w tym obszarze szybko występują nie tylko niedobory składników odżywczych i niedobór tlenu, ale także szybko gromadzą się uszkodzone i martwe komórki, a także inne zużyte substancje. Oczyszczenie tkanek z „złogów” jest konieczne, w przeciwnym razie nie będzie miejsca na pojawienie się nowych funkcjonalnych komórek, a następnie tkanka będzie stopniowo traciła swoją funkcję (na przykład jądro miażdżyste nie będzie już sprężynować, a zamiast tego powoli spłaszczać się).
Odnowienie tkanek krążków międzykręgowych zależy od dobrego przepływu krwi i limfy. Na szybkość i siłę tych procesów wpływają mikrowibracje mięśni, tworzone (głównie) przez mięśnie pleców podczas wysiłku fizycznego. Z tego powodu jedną z przyczyn niedoborów żywieniowych i odżywczych w kręgosłupie jest hipodynamia, gdy mięśnie pleców są rozluźnione lub są w pozycji statycznej.
W miarę rozwoju zwyrodnienia dopływ krwi, odpływ limfatyczny i żylny w kręgosłupie mogą ulec pogorszeniu z powodu skurczu mięśni. Ciało sygnalizuje mięśniom, aby utrzymywały kręgi w określonej pozycji względem siebie w dotkniętym obszarze. Napięte mięśnie uciskają naczynia krwionośne przez długi czas, co dodatkowo pogarsza sytuację.
Nadmierne obciążenie kręgosłupa, co prowadzi do nagromadzenia martwych komórek w tkankach kręgosłupa.
Dla większości osób oczywiste jest, że kręgosłup może ucierpieć w przypadku nietypowego nagłego podniesienia ciężarów lub w przypadku urazu, jednak uraz kręgosłupa może być codzienny i nie zauważalny w przypadku naruszenia systemu amortyzacji nerwowo-mięśniowej. Stałe mikrourazy w warunkach słabego przepływu limfy prowadzą do akumulacji martwych komórek, zakłócają wzrost komórek funkcjonalnych, a ponadto prowadzą do kostnienia tkanek.
4 zasady skutecznego leczenia
Aby nie tylko usunąć objawy, ale też poradzić sobie z przyczyną rozwoju zwyrodnienia kręgosłup, spondylozy, przepukliny i rwy kulszowej, konieczne jest rozwiązanie następujących zadań:
1. Stworzyć możliwości oczyszczania tkanek z martwych komórek. Jest to konieczny warunek regeneracji, aby zapobiec dalszemu tworzeniu się osteofitów i wspomóc regenerację tkanek. W tym celu konieczne jest przywrócenie , wzmocnienie przepływu limfy i odpływu żylnego z dotkniętych odcinków kręgosłupa;
2. Wzmocnić dopływ krwi do dotkniętego obszaru kręgosłupa;
3. Zwiększyć napięcie wszystkich mięśni wspierających kręgosłup. Pozwoli to:�• stworzyć warunki do stymulacji własnego przepływu krwi i limfy w kręgosłupie;�• odzyskać działanie systemu amortyzacji nerwowo-mięśniowej, który jest niezbędny do odpowiedniego wsparcia kręgosłupa i zapobiegania pojawianiu się nowych obrażeń.
4. Wyeliminować ból, ponieważ umożliwi to:�• zlikwidować napięcia mięśniowe, które blokują przepływ krwi do kręgosłupa;�• unikać wymuszonych pozycji, które powodują dodatkowe obciążenie kręgosłupa.
Dlaczego leczenie farmakologiczne zwyrodnienia kręgosłupa nie rozwiązuje problemów
Obecnie w leczeniu zwyrodnienia i jego powikłań stosuje się leki z następujących grup:
* Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – w postaci tabletek lub zastrzyków. Środki te mają zdolność do zmniejszenia bólu i zapalenia. Jednak efekt ich użycia nie trwa długo – od kilku godzin do dwóch lub trzech dni. Dlatego takie leki muszą być przyjmowane przez długi czas – tydzień, a czasem miesiące. Jednocześnie leki te mają negatywny wpływ na błony śluzowe przewodu pokarmowego. Ich długi odbiór jest obarczony rozwojem zapalenia żołądka, zmian wrzodowych. Ponadto mogą niekorzystnie wpływać na pracę nerek, wątroby, przyczyniać się do rozwoju nadciśnienia. Jednocześnie środki te nie przyczyniają się do oczyszczania kręgosłupa z martwych komórek. Dlatego ich użycie jest tylko sposobem na tymczasowe złagodzenie objawów, ale nie wyeliminowanie głównego problemu.
* Steroidowe (hormonalne) leki przeciwzapalne. Z reguły stosuje się je w przypadku silnych i uporczywych bólów towarzyszących przepuklinie, zapaleniu korzonków, rwie kulszowej itp. Hormony mają zdolność eliminowania objawów zapalenia (z powodu tłumienia układu odpornościowego) i łagodzenia bólu. Ale mają również negatywny wpływ na błony śluzowe żołądka i jelit, przyczyniają się do wypłukiwania wapnia z kości i hamują produkcję własnych hormonów i nie przyczyniają się do oczyszczania obszaru zapalenia z martwych komórek.
* Spazmolityki to leki, które bezpośrednio wpływają na mięśnie lub nerwy, które docierają do mięśni i powodują rozluźnienie mięśni szkieletowych. Te środki pomagają tymczasowo usunąć zaciski mięśniowe, zmniejszyć ból i poprawić przepływ krwi. Ale to nie pomaga w oczyszczaniu tkanek z martwych komórek. Dlatego nie przyczyniają się do wyleczenia zwyrodnienia. Mają też długą listę skutków ubocznych.
* Blokada zewnątrzoponowa – wprowadzenie środków znieczulających i hormonalnych do przestrzeni między oponą twardą a okostną pokrywającą kręgi. Z reguły stosuje się go do intensywnych bólów – w ostrym okresie przepukliny międzykręgowej, z wyraźnym zapaleniem korzonków, rwą kulszową. W zależności od składu, takie wstrzyknięcie pomaga złagodzić ból przez okres od kilku godzin do kilku dni. Po upływie tego terminu objawy choroby powracają, ponieważ procedura nie przyczynia się do przywrócenia procesów metabolicznych w kręgach. Ponadto podczas jej realizacji istnieje ryzyko uszkodzenia naczyń i nerwów.
Wraz z postępem zwyrodnienia i rozwojem powikłań coraz częściej konieczne jest przyjmowanie leków i zwiększanie dawek. Prowadzi to do wysokich kosztów finansowych, a także dalszego pogorszenia stanu zdrowia z powodu skutków ubocznych leków.
Rola terapii (fizjoterapii) w leczeniu kręgosłupa
Pozytywne skutki fizjoterapii w leczeniu zwyrodnienia kręgsołupa związane są przede wszystkim z aktywną generacją energii mikrowibracji biologicznej przez mięśnie ciała. To najważniejszy zasób ciała, niezbędny do:
* „Pchania” (dyfuzja) składników odżywczych i tlenu do komórek oddalonych od naczyń, w szczególności na krążkach międzykręgowych;
* normalnego funkcjonowania układu limfatycznego, który jest odpowiedzialny za oczyszczanie tkanek z martwych komórek i produktów metabolizmu
* ruchu krwi przez żyły i eliminacją (zapobieganie) obrzęku;
* zapewnienie zbalansowanego funkcjonowania nerek i utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej w organizmie.
Wymagany poziom mikrowibracji dla wszystkich tych zadań jest osiągany tylko przy regularnym obciążeniu dynamicznym. Mięśnie, które pracowały wystarczająco dobrze w ciągu dnia, ale nie nadmiernie (gimnastyka, nordic walking, pływanie itp.), nadal utrzymują wymagany poziom energii mikrowibracji biologicznej nawet w spoczynku i podczas snu.
Brak ruchu prowadzi do wyczerpania tego niezbędnego zasobu. W rezultacie, odżywianie tkanek jest zakłócane, martwe komórki gromadzą się we wszystkich narządach, a tkanka łączna rośnie, występuje obrzęk, pogarsza się wydolność nerek i osłabia odporność.
To deficyt energii mikrowibracji stanowi podstawę rozwoju wielu chorób związanych z wiekiem, w tym zwyrodnienia i prowadzi do przyspieszenia starzenia biologicznego.
Jednocześnie wysiłek fizyczny, który rekompensuje ten niedobór, pomaga radzić sobie z wieloma dolegliwościami, w szczególności znaczniej poprawić zdrowie kręgosłupa, naczyń krwionośnych, nerek itp.
Koniec części 2
