08/01/2026
🧠 𝐏𝐬𝐲𝐜𝐡𝐨𝐭𝐞𝐫𝐚𝐩𝐢𝐚 𝐩𝐬𝐲𝐜𝐡𝐨𝐝𝐲𝐧𝐚𝐦𝐢𝐜𝐳𝐧𝐚 𝐦𝐨𝐳̇𝐞 𝐛𝐲𝐜́ 𝐬𝐤𝐮𝐭𝐞𝐜𝐳𝐧𝐢𝐞 𝐚𝐝𝐚𝐩𝐭𝐨𝐰𝐚𝐧𝐚 𝐝𝐨 𝐫𝐨́𝐳̇𝐧𝐲𝐜𝐡 𝐤𝐨𝐧𝐭𝐞𝐤𝐬𝐭𝐨́𝐰 𝐤𝐮𝐥𝐭𝐮𝐫𝐨𝐰𝐲𝐜𝐡 𝐢 𝐬𝐲𝐬𝐭𝐞𝐦𝐨́𝐰 𝐨𝐩𝐢𝐞𝐤𝐢
Niedawno opublikowany komentarz Leichsenringa i in. odnosi się do aktualnych wytycznych WHO dotyczących leczenia zaburzeń psychicznych w krajach o niskich i średnich dochodach. Wytyczne te kładą nacisk na interwencje psychoterapeutyczne oparte na dowodach empirycznych, realizowane w różnych kontekstach kulturowych, możliwe do wdrażania w szerokiej skali.
Autorzy komentarza zwracają uwagę, że 𝐢𝐬𝐭𝐧𝐢𝐞𝐣𝐞 𝐫𝐨𝐳𝐛𝐮𝐝𝐨𝐰𝐚𝐧𝐚 𝐥𝐢𝐭𝐞𝐫𝐚𝐭𝐮𝐫𝐚 𝐝𝐨𝐤𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮𝐣𝐚̨𝐜𝐚 𝐬𝐤𝐮𝐭𝐞𝐜𝐳𝐧𝐨𝐬́𝐜́ 𝐩𝐬𝐲𝐜𝐡𝐨𝐭𝐞𝐫𝐚𝐩𝐢𝐢 𝐩𝐬𝐲𝐜𝐡𝐨𝐝𝐲𝐧𝐚𝐦𝐢𝐜𝐳𝐧𝐞𝐣 𝐭𝐚𝐤𝐳̇𝐞 𝐩𝐨𝐳𝐚 𝐤𝐨𝐧𝐭𝐞𝐤𝐬𝐭𝐞𝐦 𝐤𝐫𝐚𝐣𝐨́𝐰 𝐳𝐚𝐜𝐡𝐨𝐝𝐧𝐢𝐜𝐡. Badania obejmują m.in. randomizowane badania kontrolowane prowadzone w Ameryce Łacińskiej, Azji oraz na Bliskim Wschodzie, z udziałem różnych grup klinicznych i w zróżnicowanych warunkach systemowych.
Z dostępnych danych wynika, że:
▪️ psychoterapia psychodynamiczna była badana w ponad 50 randomizowanych badaniach kontrolowanych (RCT) realizowanych m.in. w Iranie, Brazylii, Meksyku, Chile, Chinach, Indonezji czy Kambodży,
▪️ jest realizowana w wielu formatach, także tych łatwiej dostępnych (krótkoterminowym, grupowym, online, prowadzonym przez nie-specjalistów),
▪️ jej efekty obejmują zarówno objawy, jak i szersze aspekty funkcjonowania psychospołecznego, co ma znaczenie z perspektywy zdrowia publicznego.
Oczywiście potrzebne są dalsze badania, obejmujące nowe populacje oraz różne formaty prowadzenia psychoterapii, aby lepiej określić zakres i warunki jej skuteczności.
📄 Leichsenring, F., Abbass, A., Fonagy, P., Levy, K., Lilliengren, P., Luyten, P., Midgley, N., & Milrod, B. (2025). Psychodynamic therapy can be adapted to and implemented in non-western cultures – a comment on the WHO treatment guideline for mental disorders. Z Psychosom Med Psychother, 71(4), 328–334. https://doi.org/10.13109/zptm.2025.71.4.328