25/09/2025
✒️Ewa Podsiadły-Natorska: Czy ciągłe scrollowanie może doprowadzić do realnych zmian w strukturze lub funkcjonowaniu mózgu?
🗨️ Dr n med. Monika Czerska: Może – i mamy na to coraz więcej dowodów. Intensywne korzystanie z mediów cyfrowych, szczególnie aplikacji opartych na nieskończonym przewijaniu i szybkich nagrodach, prowadzi do zmian funkcjonalnych i strukturalnych w mózgu. Najbardziej narażona jest kora przedczołowa odpowiadająca za planowanie, refleksję, koncentrację i kontrolę impulsów oraz jądro półleżące (centrum układu nagrody) i hipokamp (pamięć, orientacja przestrzenna).
Badanie He i współpracowników z 2017 r. wykazało, że intensywne korzystanie z internetu prowadzi do zaburzeń w funkcjonowaniu sieci domyślnej mózgu (Default Mode Network) odpowiedzialnej za introspekcję, autorefleksję i poczucie „ja”. Z kolei badania Kuna i Galinata z 2015 r. dowiodły, że osoby intensywnie grające w gry online miały zmniejszoną objętość istoty szarej w jądrze ogoniastym i korze przedczołowej. W praktyce klinicznej obserwujemy młode osoby zgłaszające się z objawami przypominającymi ADHD – nie wynikają one z biologicznego deficytu, lecz z rozregulowania przez przeciążenie dopaminowe i informacyjne.
✒️ Dzieci oraz młodzież są bardziej podatni na uzależnienie od ciągłej stymulacji dopaminowej niż dorośli?
🗨️ Zdecydowanie tak. I to nie z powodu „słabej woli”, lecz biologii. Mózg dziecka i nastolatka jest strukturalnie niedojrzały, a jednocześnie hiperwrażliwy funkcjonalnie, co czyni go podatnym na mechanizmy dopaminowe stosowane w mediach cyfrowych. Do około 25. roku życia trwa proces mielinizacji, zwłaszcza w korze przedczołowej odpowiadającej za samokontrolę i przewidywanie konsekwencji. Badanie Casey i wsp. (2008) wykazało, że nastolatki reagują silniejszym wyrzutem dopaminy na nagrody, a jednocześnie mają słabsze hamowanie impulsów niż dorośli. To tłumaczy, dlaczego dziecko czy nastolatek może godzinami przeglądać TikToka, mimo że deklaruje zmęczenie. W klinice obserwujemy też spadek zdolności koncentracji u dzieci – tzw. TikTok Brain, a także wycofanie społeczne, nadpobudliwość, zaburzenia snu.
Cały wywiad w linku w komentarzu ⬇
