Centrum diagnozy i terapii Sensory & Safe Anna Różycka

27/01/2026

Przy nadwrażliwości kluczowa jest dynamika słyszenia dziecka, czyli jak reaguje na dźwięk, jak szybko się nim przeciąża, czy potrafi się do niego zaadaptować, czy oba uszy współpracują ze sobą.
Ważne jest również to, aby dowiedzieć się jak mózg i układ nerwowy radzą sobie z dźwiękiem.
Sama informacja - słuch w normie - nie wystarcza.

Audiometria tonalna to klasyczne badanie progu słyszenia - pokazuje, czy dziecko słyszy dźwięki ciche, ale jest badaniem, które wymaga dobrej współpracy.
U dziecka młodszego, słabiej lub nie współpracującego wykonuje się DPOAE (ocena funkcji ślimaka) i ABR / BERA - ocena przewodzenia bodźca słuchowego do pnia mózgu.
Badania te mają za zadanie wykluczyć niedosłuch i pozwalają sprawdzić, czy droga słuchowa działa prawidłowo.

Kluczowym badaniem jest audiometria impedancyjna. To jedno z najważniejszych badań przy nadwrażliwości słuchowej. Badanie powinno obejmować tympanometrię i odruchy z mięśnia strzemiączkowego ipsilateralnie i kontralateralnie (z oceną progów i amplitudy odruchów).
Jest to ważne ponieważ mięsień strzemiączkowy chroni ucho przed przeciążeniem, pomaga filtrować dźwięki tła a w dodatku jest elementem obwodowym powiązanym z centralną regulacją reakcji na dźwięk.
W nadwrażliwości słuchowej nie wystarczy informacja: „odruch jest lub nie ma”.
Badanie pokazuje czy ucho reaguje za szybko, za mocno albo zbyt słabo, czy reakcje są symetryczne (asymetria w odruchach często towarzyszy nadwrażliwości słuchowej, trudnościom w rozumieniu mowy w hałasie, szybkiemu zmęczeniu i przeciążeniu).

Badanie UCL (Uncomfortable Loudness Level) pokazuje przy jakiej głośności dźwięk staje się dla dziecka nie do zniesienia. Pokazuje zawężoną tolerancję dynamiczną i jest bardzo ważne przy planowaniu terapii, ale wymaga dobrej współpracy dziecka.

Badanie APD - zaburzenia przetwarzania słuchowego bardzo często współwystępują z nadwrażliwością słuchową. Diagnostyka APD pozwala ocenić jak mózg analizuje i różnicuje dźwięki, czy potrafi selekcjonować mowę z tła, jak działa integracja obu uszu, czy przeciążenie słuchowe wynika z trudności centralnych.

25/01/2026

W świecie zdominowanym przez stres często zapominamy, że nasz układ nerwowy nie potrzebuje jedynie "spokoju i ciszy". Potrzebuje on aktywnego poczucia bezpieczeństwa, aby móc funkcjonować prawidłowo.

Jak mówi dr Stephen Porges, twórca Teorii Poliwagalnej: „Poczucie bezpieczeństwa wpływa na naszą biologię – zwiększa poziom oksytocyny i aktywność nerwu błędnego, obniża poziom cholesterolu, rozluźnia powięź oraz tworzy fizjologiczne warunki sprzyjające regeneracji”.

Innymi słowy, bezpieczeństwo zmienia ciało od wewnątrz. Zmiany te zapewniają układowi nerwowemu stabilność niezbędną do regeneracji i ponownego połączenia się.

A Ty, gdybyś miał(a) wskazać jeden konkretny sygnał – dźwięk, zapach, widok lub bliską osobę – który natychmiast daje Twojemu ciału znać, że jesteś w bezpiecznym miejscu, co by to było? Podziel się w komentarzu! 👇

25/01/2026

Wszystko zaczyna się od mięśni ucha środkowego - małych mięśni, które napinają się automatycznie, gdy mówimy, śpiewamy lub słyszymy głośne dźwięki.

Jak piszą Erik Borg i S. Allen Counter w artykule The Middle-Ear Muscles:
“Tiny muscles behind the eardrum contract involuntarily when a person vocalizes or is exposed to a loud noise. This neuromuscular control system prevents sensory overload and enhances sound discrimination.”
„Małe mięśnie za błoną bębenkową kurczą się automatycznie, gdy osoba wydaje dźwięki lub słyszy głośny hałas. Ten system nerwowo - mięśniowy chroni przed przeciążeniem sensorycznym i poprawia zdolność rozróżniania dźwięków.”

Neurofizjologicznie 👂🏻🧠
Brak prawidłowego odruchu strzemiączkowego oznacza, że sygnały dźwiękowe docierają w pełnej sile do ślimaka i dalej do nerwu słuchowego oraz pnia mózgu. System nerwowy odbiera je jako potencjalnie zagrażające lub przytłaczające, co aktywuje reakcje wysokiej czujności (układ współczulny) - stąd głośność i częsta wokalizacja jako forma samoregulacji i próba zwiększenia poczucia kontroli.

Głośność i częsta wokalizacja to strategia neurofizjologiczna
- dziecko stara się chronić swój system słuchowy i uspokoić układ nerwowy ❗️❗️❗️

17/01/2026

🫶🏻

15/01/2026

Gdy dziecko reaguje silnie na dźwięki, często automatycznie myślimy o zaburzeniach przetwarzania słuchowego (APD).

Tymczasem nadwrażliwość słuchowa może być obwodowa, a nie centralna.

Czym jest nadwrażliwość obwodowa? 👂

Nadwrażliwość obwodowa ma miejsce, gdy ucho nie tłumi dźwięków prawidłowo, ponieważ układ słuchowy nie uruchamia skutecznie mechanizmów ochronnych.

Często wiąże się to z osłabioną pracą mięśnia strzemiączkowego, nieprawidłowymi odruchami akustycznymi, niską podatnością błony bębenkowej ale również z brakiem poczucia bezpieczeństwa w układzie nerwowym.

A kiedy nadwrażliwość jest centralna? 🧠

Przy nadwrażliwości centralnej słuch obwodowy jest prawidłowy a problem dotyczy analizy i selekcji dźwięków. Największe trudności pojawiają się w hałasie, grupie, klasie.

Jak je odróżnić? 🔎

Obwodowa ma miejsce, gdy pojawiają się gwałtowne reakcje emocjonalne, zasłanianie uszu w odpowiedzi na konkretne dźwięki - odkurzacz, suszarkę, dzwonek. W audiometrii impedancyjnej widoczne są nieprawidłowe odruchy strzemiączkowe.

Centralna związana jest z trudnościami w rozumieniu mowy w tle, zmęczeniem słuchowym. Jej wynikiem są między innymi problemy językowe i szkolne.

🌱 Jak wspierać przy nadwrażliwości obwodowej?
1. Zadbaj regulację układu nerwowego.
2. Zadbaj o poczucie bezpieczeństwa.
3. Wprowadź pracę z odruchami słuchowymi.
4. Wprowadź delikatną, stopniową ekspozycję.
5. Wprowadź SSP, ale tylko gdy dziecko jest gotowe 🫶🏻

Celem nie jest ignorowanie dźwięków,
ale odbudowa naturalnej ochrony słuchowej.

11/01/2026

09/01/2026

31/12/2025

🫶🏻

Korelacja między nerwem błędnym a SI opiera się na prostym mechanizmie: Bezpieczeństwo jest warunkiem poprawnego przetwarzania sensorycznego.

• Wysoki ton nerwu błędnego (Norma): Kiedy nerw błędny działa sprawnie, organizm czuje się bezpiecznie. Mózg jest w stanie "filtrować" bodźce. Dźwięk klimatyzacji jest ignorowany, a dotyk ubrania nie przeszkadza.

• Niski ton nerwu błędnego (Dysfunkcja): Gdy nerw błędny jest osłabiony ("wyłączony"), do głosu dochodzi układ współczulny (walka/ucieczka). W tym stanie mózg traci zdolność filtrowania. Każdy bodziec jest traktowany jako potencjalne zagrożenie.

Wniosek: Wiele objawów zaburzeń SI (szczególnie nadwrażliwość sensoryczna) to jednocześnie w rzeczywistości objawy fizjologicznego stanu zagrożenia, wynikającego ze słabej aktywności nerwu błędnego.

15/12/2025

🧠👂