Myśli zebrane

Myśli zebrane Dane kontaktowe, mapa i wskazówki, formularz kontaktowy, godziny otwarcia, usługi, oceny, zdjęcia, filmy i ogłoszenia od Myśli zebrane, Lekarz, Grażyny 5a/12, Gdansk.

31/01/2026

PANIC/GRIEF – układ emocjonalny, który informuje: „Potrzebuję więzi".

W modelu afektywnej neurobiologii Jaaka Pankseppa PANIC/GRIEF jest układem związanym z lękiem separacyjnym , który uruchamia się wtedy, gdy tracimy kontakt z naszą figurą przywiązania – fizycznie lub emocjonalnie.
To ten układ odpowiada za doświadczenia rozpaczy, tęsknoty, osamotnienia i żalu.
🧠 Jest jedynym układem emocjonalnym, który z definicji zależy od drugiej osoby. Jego „zaspokojenie” nie polega na działaniu jednostki, ale na doświadczeniu bycia chcianym, kochanym i poszukiwanym.

🧠 PANIC/GRIEF jest silnie powiązany z: przednim zakrętem obręczy,
istotą szarą okołowodociągową, układami opioidowymi - stąd cierpienie emocjonane związane z utratą ważnej osoby jest nawet "fizycznie" bolesne.

🧠 Jak ten układ może wiązać się z zaburzeniami nastroju?
Panksepp i Watt pokazują, że depresja często rozwija się jako następstwo nieukojonego separacyjnego cierpienia, po którym następuje wyłączenie systemu SEEKING (brak energii, sensu, motywacji).

🌱 Co pomaga regulować system PANIC/GRIEF?
Najsilniejszym naturalnym regulatorem PANIC/GRIEF jest CARE – układ opieki i czułości. Relacja, w której ktoś jest emocjonalnie dostępny, reagujący i przewidywalny, dosłownie koi mózg separacyjny. Dlatego w terapii, rodzicielstwie i bliskich relacjach tak ogromne znaczenie ma doświadczenie bycia widzianym, "trzymanym" (dosłownie i metaforycznie) i ważnym.

Czy jesteśmy ciekawi pozostałych 5 systemów motywacyjnych będących według współczesnej psychoanalizy odpowiednikami/rozszerzeniem klasycznych popędów?

/grief

27/01/2026

Coraz częściej w gabinecie psychiatrycznym pacjenci oczekują nie leczenia, tylko bycia wysłuchanym.
Nie badania, nie diagnozy, nie pracy na objawach — tylko długiej rozmowy.

To zrozumiałe.
Wielu pacjentów nigdy nie było naprawdę wysłuchanych.

Ale tu pojawia się problem.

Psychiatra nie zastępuje psychoterapii.
Nie dlatego, że nie chce słuchać — tylko dlatego, że jego rolą jest stabilizować układ nerwowy, diagnozować i leczyć, żeby pacjent mógł bezpiecznie pracować terapeutycznie.

Gdy wizyta psychiatryczna zamienia się w „rozmowę terapeutyczną”:

objawy bywają uruchamiane,

emocje otwierane,

ale bez ramy, ciągłości i kontenerowania.

To często pogarsza stan pacjenta, zamiast go leczyć.

Dlatego psychiatria i psychoterapia nie konkurują.
One się uzupełniają.

Leki pomagają układowi nerwowemu przestać być w trybie alarmu.
Psychoterapia pomaga zrozumieć, dlaczego ten alarm kiedyś był potrzebny.

Jedno bez drugiego to pół leczenia.

26/01/2026

2. Dlaczego psychiatra potrzebuje psychoterapeuty?

Bo leki nie uczą przeżywania.

Leki mogą:

zmniejszyć lęk,

poprawić sen,

uspokoić ciało.

Ale nie nauczą pacjenta:

jak czuć złość bez paniki,

jak być w relacji bez wstydu,

jak przeżyć stratę bez rozpadu,

jak wytrzymać bliskość.

Co się dzieje bez psychoterapii?
Rozpoznanie Co się dzieje przy samych lekach
Fobia Objaw słabnie, ale przenosi się gdzie indziej
Panika Napady znikają, ale zostaje pustka
Somatyzacja Jedna dolegliwość mija, pojawia się inna
OCD Rytuały słabną, lęk znajduje nową formę
Depresja anaklityczna Objawy lepsze, relacje nadal bolesne

➡️ Nieprzeżyta emocja nie znika.
Ona tylko zmienia adres.

Psychoterapia:

nadaje znaczenie objawowi,

pozwala przeżyć to, co było odcięte,

integruje doświadczenie zamiast je tłumić.

📌 Bez terapii psychiatra często leczy „kolejne odsłony tego samego problemu”.

25/01/2026

1. Dlaczego psychoterapeuta potrzebuje leków?

Psychoterapia działa wtedy, gdy pacjent jest w stanie coś poczuć, pomyśleć i wytrzymać.

A u wielu pacjentów z rozpoznań F40–F45:

układ nerwowy jest ciągle w trybie alarmowym,

lęk jest biologicznie wysoki, nie „do przegadania”,

ciało reaguje szybciej niż myśl.

Co wtedy się dzieje bez leków?
Objaw Co robi bez farmakoterapii
Lęk wolnopłynący Zalewa sesję, pacjent nie słyszy terapeuty
Napady paniki Pacjent nie jest w terapii, tylko w walce o przeżycie
Somatyzacja Ciało przejmuje stery, nie ma dostępu do symbolizacji
Derealizacja Pacjent jest „nieobecny”, nie ma kontaktu
OCD Rytuały zastępują relację terapeutyczną

➡️ W takim stanie psychoterapia nie ma gdzie „wejść”.

Co robią leki?

obniżają poziom biologicznego alarmu,

dają chwilowy dostęp do myślenia,

zwiększają pojemność psychiczną.

📌 Leki nie leczą traumy.
Leki umożliwiają terapię.

Bez nich terapeuta często:

„walczy z lękiem”, zamiast pracować z emocją,

słucha objawu, a nie osoby,

krąży wokół traumy, nie mogąc do niej dotrzeć.

🌿Objaw nie jest chorobą, tylko śladem tego, czego nie dało się kiedyś przeżyć.Trauma to nie tylko „wielkie wydarzenie”.T...
24/01/2026

🌿Objaw nie jest chorobą, tylko śladem tego, czego nie dało się kiedyś przeżyć.

Trauma to nie tylko „wielkie wydarzenie”.
To każda sytuacja, w której:

emocja była zbyt silna,

nie było nikogo, kto pomógł ją unieść,

psychika musiała odciąć czucie, żeby przetrwać.

To, co nie zostało przeżyte i nazwane, nie znika.
Wraca — ale już nie jako wspomnienie, tylko jako:

lęk wolnopłynący,

napady paniki,

objawy z ciała,

fobie, natręctwa, derealizacja, bezsenność.

Freud nazwał to „powrotem wypartego”.
Dziś mówimy: układ nerwowy nadal żyje tak, jakby zagrożenie trwało.

👉 Objaw jest więc językiem traumy, a nie „wymyśloną chorobą”.
👉 Leczenie to nie tylko wyciszenie objawu, ale umożliwienie psychice dokończenia tego, czego kiedyś nie mogła.

Leki pomagają układowi nerwowemu się uspokoić.
Psychoterapia pomaga nadać znaczenie temu, co zostało odcięte.

To nie „albo–albo”. To współpraca. Psychiatra i psycholog i będzie dobrze🌿

24/01/2026

"Dlaczego psychoterapeuci potrzebują leków, a psychiatrzy psychoterapii?"

Przewrotnie o współpracy, i dlaczego to właśnie wtedy skutecznie leczymy pacjenta;)

W skrócie:

Bo objaw nerwicowy nie jest ani „tylko chemiczny”, ani „tylko psychiczny”.
Jest reakcją całego organizmu na coś, czego nie dało się przeżyć, poczuć albo powiedzieć.

Cdn.

18/01/2026

„Nic nie jest tak trudne, jak nie oszukiwanie samego siebie.”
Ludwig Wittgenstein
fot. Александр Прокофьев

05/01/2026

„Objawy z ciała” to nie zawsze to samo – krótko i prosto

W gabinecie często mówimy: „to psychosomatyczne”. Konwersja, somatyzacja i psychosomatyka to trzy różne sposoby, w jakie psychika „korzysta” z ciała – i ICD-10 tylko częściowo to rozróżnia.

1️⃣ Konwersja (ICD-10: F44)
👉 Ciało mówi
Objaw ma znaczenie psychiczne (symbol). To sposób wyrażenia konfliktu, którego pacjent nie dopuszcza do świadomości (np. porażenie, utrata głosu).
🔁 W relacji: dużo emocji, dramatyzacja, objaw „żyje” w kontakcie z terapeutą.
⚠️ Uwaga: zbyt szybkie interpretowanie może nasilać objawy.

2️⃣ Somatyzacja (ICD-10: F45)
👉 Ciało przeżywa zamiast psychiki
Pacjent cierpi, ale nie potrafi nazwać emocji. Objawy są przewlekłe, liczne, bez jasnego znaczenia symbolicznego.
🔁 W relacji: terapeuta przeżywany jako ktoś, kto ma pomóc i ulżyć; dużo skarg, mało skojarzeń.
⚠️ Uwaga: najpierw trzeba pomóc pacjentowi poczuć i nazwać emocje – dopiero potem je interpretować.

3️⃣ Psychosomatyka sensu stricte (ICD-10: brak jednej kategorii; często F54 + choroba somatyczna)
👉 Ciało choruje
Nie ma symbolu ani „ukrytej treści”. Napięcie psychiczne trafia bezpośrednio do ciała i pojawia się realna choroba.
🔁 W relacji: kontakt konkretny, rzeczowy, mało emocji; terapeuta jako specjalista, nie obiekt relacji.
⚠️ Uwaga: interpretacje mogą szkodzić – ważniejsza jest stabilna, regulująca relacja.

Najkrócej:

konwersja → ciało mówi,

somatyzacja → ciało cierpi,

psychosomatyka → ciało choruje.

To nie tylko teoria – od tego zależy, jak pracujemy i czego nie robić pacjentowi.

30/12/2025

Pacjent neurotyczny z ADHD — czy zawsze potrzebne są leki?

Niekoniecznie.
U pacjentów o neurotycznej organizacji osobowości ADHD często jest częściowo kompensowane: funkcjonują, ale kosztem napięcia, lęku i nadkontroli. Objawy nasilają się głównie pod stresem i w relacjach.

👉 W takich przypadkach sama psychoterapia może być wystarczająca, zwłaszcza:

psychodynamiczna / analityczna

oparta na mentalizacji

schematów

Terapia obniża lęk, porządkuje emocje i relacje, a wraz z tym poprawia koncentrację i impulsywność — pośrednio, ale trwale.

💊 Leki mają sens, gdy:

koszt „radzenia sobie” jest zbyt wysoki

pojawia się wyczerpanie, depresja, pogorszenie funkcjonowania

objawy ADHD blokują pracę terapeutyczną

U pacjentów neurotycznych z ADHD leczenie nie musi zaczynać się od leków.
Najpierw warto zapytać: jakim kosztem ten pacjent funkcjonuje — i dobrać terapię adekwatnie do struktury osobowości.

29/12/2025

ADHD a uzależnienia

Związek ADHD z uzależnieniami nie sprowadza się wyłącznie do „impulsywności” czy „poszukiwania bodźców”. W ujęciu psychoanalitycznym kluczowe jest pytanie: jak dana osoba reguluje napięcie, emocje i bliskość — i czym je zastępuje, gdy relacja zawodzi.

🔁 ADHD jako podatność, nie przyczyna

ADHD zwiększa wrażliwość układu nagrody i utrudnia samoregulację. Substancja lub zachowanie (alkohol, THC, stymulanty, hazard, seks, internet) może chwilowo:

obniżać napięcie,

porządkować chaos emocjonalny,

dawać poczucie kontroli lub ukojenia.
Ale o tym, czy powstanie uzależnienie, decyduje styl przywiązania — czyli to, czy i jak ktoś potrafi regulować się w relacji.

🟢 Bezpieczny styl przywiązania

relacja jest podstawowym regulatorem afektu

ADHD → raczej eksperymentowanie niż utrwalone uzależnienie

substancja nie staje się „obiektem zastępczym”

Wniosek: najniższe ryzyko uzależnień; farmakoterapia ADHD bywa ochronna.

🟡 Lękowo-ambiwalentny styl przywiązania

silny lęk separacyjny, wysoka reaktywność emocjonalna

substancja jako szybki regulator ulgi (samouspokojenie)

używanie „na emocje” i „na relację”

Wniosek: wysokie ryzyko uzależnień emocjonalnych i substancyjnych; lek pomaga, ale terapia relacyjna jest kluczowa, by nie zamienić jednego obiektu regulującego na inny.

🟠 Unikający styl przywiązania

dystans do emocji, nadkontrola

substancja jako narzędzie odcięcia afektu (nie czuję → działam)

ADHD bywa maskowane; uzależnienie „funkcjonalne”

Wniosek: ryzyko ciche, przewlekłe; sama farmakoterapia poprawia funkcję, nie dotyka afektu.

🔴 Zdezorganizowany styl przywiązania

brak spójnej strategii regulacji, często trauma

substancja jako ratunek przed rozpadem lub dysocjacją

ADHD splata się z traumą i acting out

Wniosek: najwyższe ryzyko; najpierw stabilizacja i terapia, farmakoterapia ADHD ostrożnie i etapami.

🧠

Uzależnienie pełni funkcję zastępczego obiektu regulującego.

ADHD zwiększa zapotrzebowanie na regulację.

Styl przywiązania decyduje, czy regulujemy się w relacji, czy w substancji.

Dlatego leczenie musi być zintegrowane:
💊 lek — obniża chaos neurobiologiczny,
🛋️ terapia — uczy regulacji afektu i bliskości,
🧩 diagnoza osobowości — pozwala przewidzieć ryzyko nawrotu i dobrać kolejność interwencji.

W ADHD uzależnienie nie jest „dodatkiem”, lecz sygnałem, że regulacja emocji i relacji została przeniesiona z więzi na substancję. Leczenie zaczyna się tam, gdzie wraca relacja.🌞

28/12/2025

W leczeniu ADHD nie wystarczy postawić trafnej diagnozy neurobiologicznej. Równie istotne jest pytanie:
z jaką strukturą osobowości i jakim stylem przywiązania ten pacjent przeżywa swoje ADHD?

Ten sam objaw — impulsywność, rozproszenie, nadreaktywność emocjonalna —
będzie miał zupełnie inne znaczenie kliniczne u osoby o osobowości neurotycznej, inne u pacjenta z organizacją borderline, a jeszcze inne przy strukturze unikowej czy pourazowej. Bez tego rozróżnienia łatwo:

przecenić możliwości samej farmakoterapii

zinterpretować opór jako „brak motywacji”

uznać brak poprawy za „nieskuteczność leku”, a nie za efekt niezaopiekowanej dynamiki osobowościowej

ADHD nie funkcjonuje w próżni. Jest filtrowane przez:

poziom integracji ego

sposób regulacji afektu

zdolność do mentalizacji

historię relacji z obiektami

Dlatego diagnoza osobowości nie jest dodatkiem, lecz warunkiem sensownego leczenia ADHD — zarówno farmakologicznego, jak i psychoterapeutycznego. To ona pozwala przewidzieć:

kto skorzysta głównie z leków

kto będzie potrzebował intensywnej terapii relacyjnej

kto wymaga etapowej stabilizacji, zanim w ogóle sięgnie się po stymulant

🧠 Lek reguluje układ nerwowy.
🛋️ Terapia reguluje relację.
🧩 Osobowość decyduje, co z tej regulacji zostanie zinternalizowane.

!!! Uwzględniajmy diagnozę osobowości w ADHD nie po to, by „komplikować” obraz kliniczny, ale po to, by leczyć trafniej, bezpieczniej i z większym szacunkiem dla indywidualnej struktury pacjenta.

27/12/2025

ADHD nie „siedzi” w osobowości, ale:

jest przez nią filtrowane

przez nią przeżywane

przez nią leczone

Dlatego skuteczne leczenie zawsze odpowiada na pytanie:

na jakim poziomie organizacji osobowości pracuję z tym pacjentem?

🧠 Lek reguluje funkcje
🛋️ Terapia reguluje relację
🧩 Osobowość decyduje, co z tej regulacji zostanie zinternalizowane

Adres

Grażyny 5a/12
Gdansk

Strona Internetowa

https://www.znanylekarz.pl/sylwia-l

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Myśli zebrane umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Praktyka

Wyślij wiadomość do Myśli zebrane:

Udostępnij

Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn
Share on Pinterest Share on Reddit Share via Email
Share on WhatsApp Share on Instagram Share on Telegram

Kategoria