19/12/2025
Trauma nie tylko boli emocjonalnie.
Ona zmienia to, jak działa mózg.
Jednym z najważniejszych elementów tej zmiany jest wpływ traumy na coś, co nazywa się BDNF – to skrót od Brain-Derived Neurotrophic Factor.
Brzmi skomplikowanie, ale sens jest prosty.
BDNF to substancja, dzięki której mózg:
• uczy się nowych rzeczy,
• tworzy nowe połączenia,
• potrafi się regenerować,
• wychodzi z dawnych schematów.
Można powiedzieć, że BDNF to biologiczna zdolność mózgu do zmiany.
⸻
Jak działa mózg bez traumy
Kiedy czujemy się w miarę bezpiecznie:
• mózg produkuje BDNF,
• neurony łatwiej się „dogadują”,
• nowe doświadczenia mogą zmieniać stare reakcje,
• łatwiej się uspokoić, zaufać, spróbować inaczej.
Mózg ma wtedy przestrzeń na rozwój, a nie tylko na obronę.
⸻
Co się dzieje, gdy pojawia się trauma
Trauma to długotrwałe poczucie zagrożenia.
A gdy organizm żyje w zagrożeniu, jego priorytetem nie jest rozwój, tylko przetrwanie.
W takim stanie:
• stres i kortyzol są stale podwyższone,
• ciało jest w gotowości,
• a produkcja BDNF spada.
To nie jest błąd organizmu.
To jest adaptacja.
Mózg „uznaje”, że:
teraz nie czas na zmiany,
teraz trzeba być czujnym.
⸻
Jak to się odczuwa w codziennym życiu
Gdy BDNF jest obniżony, wiele osób po traumie doświadcza:
• poczucia utknięcia,
• trudności z ruszeniem dalej, mimo że „rozumieją, co się stało”,
• powtarzania tych samych reakcji,
• zmęczenia psychicznego,
• wrażenia, że „coś we mnie nie działa”.
To bardzo ważne:
to nie jest brak chęci, motywacji ani pracy nad sobą.
To jest sygnał, że mózg nie ma jeszcze biologicznych warunków do zmiany.
⸻
Dlaczego sama rozmowa nie wystarcza
Rozmowa, analiza i zrozumienie są ważne.
Ale jeśli BDNF jest niski, mózg:
• rozumie,
• ale nie potrafi się przestawić.
To trochę tak, jakbyś wiedział/a, gdzie chcesz jechać,
ale nie miał/a paliwa.
Dlatego po traumie często słyszysz w sobie:
„Ja wiem, że już jest inaczej…
ale w środku nic się nie zmienia.”
⸻
Co pomaga BDNF wrócić
BDNF nie wraca od jednego przełomu.
Wraca powoli, gdy mózg zaczyna dostawać sygnały bezpieczeństwa.
Pomaga:
• regularny sen,
• spokojny rytm dnia,
• łagodne, powtarzalne doświadczenia,
• kontakt z ciałem,
• relacje, które nie ranią,
• brak presji na „muszę już być dalej”.
To są małe rzeczy, ale one zmieniają chemię mózgu.
⸻
Najważniejsza myśl
Trauma nie blokuje zmiany dlatego, że „coś z Tobą nie tak”.
Blokuje ją dlatego, że mózg przez długi czas uczył się tylko przetrwać.
Gdy warunki się zmieniają:
• stres powoli opada,
• BDNF zaczyna wracać,
• a mózg odzyskuje zdolność uczenia się bezpieczeństwa.
To nie jest szybki proces.
Ale jest realny, biologiczny i możliwy.