Psychodietetyk Poprawa

29/04/2026

Stanowisko PTŻK: rola i kompetencje dietetyka w leczeniu żywieniowym

Polskie Towarzystwo Żywienia Klinicznego opublikowało oficjalne stanowisko dotyczące zakresu kompetencji dietetyka w leczeniu żywieniowym. Dokument podkreśla, że dietetyk jest kluczowym członkiem zespołu terapeutycznego, a jego praca obejmuje zarówno ocenę stanu odżywienia, jak i planowanie oraz monitorowanie interwencji żywieniowych.

W stanowisku zaakcentowano m.in.:

• konieczność ścisłej współpracy dietetyka z lekarzem i pielęgniarką w procesie leczenia żywieniowego,
• rolę dietetyka w doborze odpowiedniej drogi podaży i rodzaju wsparcia żywieniowego,
• znaczenie kompetencji klinicznych w ocenie ryzyka żywieniowego i monitorowaniu efektów terapii,
• potrzebę standaryzacji działań i jasnego określenia odpowiedzialności poszczególnych członków zespołu.

PTŻK podkreśla, że właściwe wykorzystanie wiedzy i umiejętności dietetyków jest niezbędne, aby leczenie żywieniowe było skuteczne, bezpieczne i zgodne z aktualną wiedzą medyczną.

To ważny krok w kierunku uporządkowania praktyki klinicznej i wzmocnienia roli dietetyków w systemie ochrony zdrowia.

Dowiedz się więcej:
https://api.semantika.pl/public-assets/flippingbook/leczenie-zywieniowe/dodatkowe/Stanowisko%20PT%C5%BBK/index.html

25/04/2026

Zaskakujące wnioski z nowego przeglądu 50 badań dietetycznych. Jak się okazuje jedzenie przy rozpraszaczach niekoniecznie sprawia, że "tu i teraz" zjemy więcej. Ale wciąż działa negatywnie. Jak?

Szczegóły w linku z komentarza!

25/04/2026

25/04/2026

Czy warto zacząć dzień od śniadania? Zdecydowanie TAK!

✅ Regularne spożywanie zbilansowanych posiłków, w tym śniadań, przyczynia się do utrzymania prawidłowego stężenia glukozy, insuliny oraz cholesterolu we krwi. Czynniki te mają istotne znaczenie w profilaktyce cukrzycy, zespołu metabolicznego i chorób sercowo-naczyniowych.

💡Nie zapominaj jednak, aby śniadanie było zbilansowane, to znaczy, by nie zabrakło w nim:
▪ pełnoziarnistych produktów zbożowych o niskim indeksie glikemicznym (naturalnych płatków zbożowych, pełnoziarnistego pieczywa, kasz),
▪ produktów zawierających białko (produkty mleczne, jaja, chude mięso, ryby, pasty kanapkowe ze strączków),
▪ roślinnego źródła tłuszczu (olejów roślinnych, orzechów, pestek, nasion),
▪ warzyw i/lub owoców.

Szukasz pomysłów na smaczne, pełnowartościowe śniadanie?

👉 Skorzystaj z bazy bezpłatnych przepisów na stronie NCEŻ: https://ncez.pzh.gov.pl/przepisy/sniadania-i-kolacje/

07/03/2026

🏥 Jak niedożywienie obciąża szpitale?
Niedostateczne odżywienie pacjentów to wciąż niedoceniany problem, który realnie wpływa na funkcjonowanie całego systemu ochrony zdrowia. Szpitale mierzą się z konsekwencjami, które wykraczają daleko poza sam stan zdrowia chorego.
Co oznacza niedożywienie w praktyce klinicznej?
• wolniejsze gojenie ran i gorszą odpowiedź na leczenie,
• większe ryzyko powikłań,
• dłuższy czas hospitalizacji,
• częstsze rehospitalizacje,
• wyższe koszty opieki medycznej.
To nie tylko problem medyczny — to także wyzwanie organizacyjne i ekonomiczne. Każdy dzień dłuższego pobytu pacjenta w szpitalu to dodatkowe obciążenie dla personelu, infrastruktury i budżetu placówki.
Dlaczego wczesna ocena stanu odżywienia jest kluczowa?
Regularny screening żywieniowy pozwala szybko zidentyfikować pacjentów zagrożonych niedożywieniem i wdrożyć odpowiednie wsparcie. Interwencje żywieniowe są jednymi z najbardziej opłacalnych działań w medycynie — poprawiają wyniki leczenia i zmniejszają koszty.
Czas traktować żywienie jako integralny element terapii
Artykuł podkreśla, że niedożywienie nie może być traktowane jako „dodatek” do leczenia. To pełnoprawny czynnik ryzyka, który wymaga systemowego podejścia i większej świadomości zarówno wśród personelu medycznego, jak i decydentów.

👇
https://www.mp.pl/leczeniezywieniowe/aktualnosci/399583,jak-niedozywienie-obciaza-szpitale

23/12/2025

🐟Karp – niedoceniany skarb polskich stołów: wartości odżywcze, wybór i zdrowe przygotowanie

Karp często pojawia się w naszej diecie tylko raz w roku – przy świątecznym stole. Tymczasem z perspektywy dietetyki to pełnowartościowe źródło białka, zdrowych tłuszczów i minerałów, które może z powodzeniem częściej gościć w naszym jadłospisie.

🧬 Właściwości odżywcze

Mięso karpia jest bogate w pełnowartościowe białko (ok. 16–18%) i nienasycone kwasy tłuszczowe, zwłaszcza omega-3 (EPA, DHA) i omega-6. Ma przy tym niską zawartość tłuszczów nasyconych i cholesterolu, co czyni je korzystnym wyborem w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Wykazano, że zawartość tłuszczu i skład kwasów tłuszczowych w karpiu różnią się w zależności od czynników środowiskowych, a w szczególności od sposobu odżywiania. Technologia produkcji i skład organizmów planktonicznych i bentonicznych w stawach rybnych zostały uznane za istotne czynniki wpływające na jakość mięsa karpia oraz pożądany skład chemiczny i kwasów tłuszczowych. (Ljubojević et al., 2017).

Karp zawiera także:
• witaminy A, D i E, beta-karoten i astaksantynę (Merdzhanova et al., 2018),
• minerały takie jak potas, fosfor, magnez, żelazo i cynk, a w kościach i ościach – bardzo wysoką zawartość wapnia, dzięki czemu mogą być wykorzystane jako naturalne źródło tego pierwiastka .

🫀 Korzyści zdrowotne
Regularne spożycie karpia może:
• poprawiać profil lipidowy krwi – zwiększać HDL i obniżać LDL oraz trójglicerydy, zwłaszcza jeśli ryba pochodzi z hodowli z dodatkiem kwasów omega-3
• wspierać profilaktykę sercowo-naczyniową, co potwierdzają niskie wskaźniki miażdżycowe i zakrzepowe w mięsie karpia

🧪 Bezpieczeństwo
Nowoczesne badania pokazują, że mięso karpia jest bezpieczne pod względem zawartości metali ciężkich (Pb, Hg, Cd, As) — poziomy są znacznie niższe niż dopuszczalne normy FAO/UE

🍽️ Na co zwrócić uwagę przy kupowaniu i przyrządzaniu
Jak wybierać karpia?
🐟Wybieraj rybę z kontrolowanej hodowli (najlepiej lokalnej, certyfikowanej), gdzie ryby karmione są paszami roślinnymi lub wzbogaconymi w omega-3.
🐟Świeży karp powinien mieć jasnoczerwone skrzela, sprężyste mięso i przejrzyste oczy.
🐟 Unikaj ryb o intensywnym zapachu mułu – to znak złego przechowywania lub złej jakości wody.

Przygotowanie — jak zachować smak i wartość odżywczą
1. Namocz w mleku lub wodzie z cytryną przed przyrządzeniem – pomaga usunąć zapach mułu.
2. Unikaj głębokiego smażenia w olejach roślinnych, które obniża korzystny stosunek omega-3/omega-6 i zwiększa zawartość tłuszczów trans.
- Najlepszy wybór do smażenia: olej rzepakowy, który utrzymuje korzystny profil kwasów tłuszczowych i nie zwiększa oksydacji tłuszczów .
3. Piecz lub gotuj na parze – pozwala zachować witaminy i kwasy omega-3.
4. Dodaj zioła (koperek, natka, czosnek, tymianek) zamiast nadmiaru soli.
5. Jeśli robisz karpia w galarecie lub pieczonego, wykorzystaj warzywa i bulion warzywny zamiast panierki i tłuszczu.

💡 🐟Triki dietetyczne i sensoryczne

•🍋🍊Filety z karpia dobrze komponują się z cytrusami, jabłkiem, koperkiem i pieczonymi warzywami – łagodzą „mułowy” aromat.
• Karp z hodowli karmionej algami (np. Spirulina, Chlorella) ma lepszy profil tłuszczowy i niższą kaloryczność, przy zachowaniu wysokiej jakości sensorycznej (Sobczak et al., 2021).
• Jeśli chcesz wykorzystać rybę w całości, kości i ości można ugotować na wywar mineralny bogaty w wapń i kolagen .

Karp to lekka, zdrowa i lokalna ryba, bogata w białko, witaminy i kwasy omega-3, która może wspierać zdrowie serca i układu krążenia. Warto wybierać karpia z dobrego źródła i przygotowywać go w sposób, który zachowuje jego naturalne walory – pieczony, gotowany, duszony, z aromatycznymi dodatkami.

Ilość kwasów tłuszczowych zawartych w karpiach, pochodzących z różnych hodowli znajdziecie w tabeli w komentarzu :)

---

13/12/2025

Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC) i Europejskie Towarzystwo Miażdżycowe (EAS) opublikowały nowe wytyczne dotyczące leczenia dyslipidemii.

Aktualizacja z 2025 roku podsumowuje najnowszą wiedzę i wprowadza zmiany do wytycznych z 2019 roku.

Szczegóły w komentarzu!

09/12/2025

ZDROWE ŚWIĘTA Z NARODOWYM CENTRUM EDUKACJI ŻYWIENIOWEJ ;) Przepisy do pobrania w formie pdf. Link poniżej :)

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/przepisy-na-swieta-2019.pdf

15/11/2025

Konferencja dietetyczna .xxi.wieku
Bo wiedzę dietetyczną należy nieustannie aktualizować .

—

09/11/2025

🍏Podrzucam Wam Kochani zestawienie i porównanie najbardziej pospolitych smarowideł wraz z krótkim podsumowaniem.

Pełną i obszerną treść artykułu "Masło czy margaryna" Co jest zdrowsze?" znajdziecie na mojej stronie pod tym linkiem:
https://psychodietetykpoprawa.pl/maslo-czy-margaryna-co-jest-zdrowsze/

Mam nadzieję, że rozwieję Wam wszystkie wątpliwości związane z tym co jest lepszym wyborem - masło czy margaryna ? :)

09/11/2025

🧈 Masło czy margaryna? Co lepiej wybrać dla zdrowia? 🌿
Wybór między masłem a margaryną od lat wzbudza emocje — zarówno w kuchni, jak i w medycynie. Oto, co mówi nauka 👇

Masło to produkt pochodzenia mlecznego, wytwarzany poprzez ubijanie śmietanki, aż oddzieli się tłuszcz mleczny (masło) od maślanki.

Według polskich norm i definicji:
🧈„Masło to produkt pozyskany wyłącznie z mleka lub niektórych przetworów mlecznych, zawierający nie mniej niż 80% i mniej niż 90% tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16% wody oraz nie więcej niż 2% suchej masy beztłuszczowej mleka.”

🧈Produkty z mniejszą zawartością tłuszczu mlecznego muszą być oznaczone inaczej – np. masło półtłuste lub masło o zmniejszonej zawartości tłuszczu.

🧈Ponieważ masło pochodzi z mleka, zawiera charakterystyczne dla produktów mlecznych składniki:
-tłuszcze nasycone,
-cholesterol,
-witaminy rozpuszczalne w tłuszczach
(A, D, E, K),
-oraz naturalne związki bioaktywne.
Niektóre związki bioaktywne obecne w maśle wykazują działanie:
🧈przeciwnowotworowe,
🧈przeciwzapalne,
🧈immunomodulujące,
🧈 antyoksydacyjne

🍏Związki bioaktywne to:
🧈Sprzężony kwas linolowy (CLA)
To jeden z najlepiej poznanych bioaktywnych składników tłuszczu mlecznego.
🧈Krótkio i średnio łańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA, MCFA),
🧈Sfingolipidy, ceramidy i fosfolipidy,
🧈Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K) i karotenoidy,
🧈Koenzym Q10, alkiloglicerole i inne , składniki immunomodulujące

🍏Choć masło zawiera wiele cennych składników, ich ilości są niewielkie.
Dlatego w typowych porcjach (10–20 g dziennie) masło ma ograniczone i minimalne znaczenie terapeutyczne, choć może być elementem zrównoważonej diety.
🧈🧈Masło można porównać do ciastka z odrobiną witaminy – samo ciastko jest tłuste i kaloryczne, a choć faktycznie zawiera coś wartościowego, to ilości tej „witaminowej” części są zbyt małe, żeby zrównoważyć całą resztę.
Innymi słowy: nie dlatego jemy ciastko, że zawiera mąkę pełnoziarnistą, i tak samo nie jemy masła dla CLA czy witaminy A – one tam są, ale to dodatek, nie powód do nadmiernego spożycia.

🧈🧈🧈“Margaryna to produkt otrzymywany z tłuszczów roślinnych i zawierający nie mniej niż 80 % i mniej niż 90 % tłuszczu.”🧈🧈🧈
Wyróżniamy też:
Margarynę o zawartości 3/4 tłuszczu – zawierającą nie mniej niż 60 % i nie więcej niż 62 % tłuszczu,
Margarynę półtłustą – zawierającą nie mniej niż 39 % i nie więcej niż 41 % tłuszczu.
🧈Podczas produkcji margaryny z tłuszczów roślinnych woda jest emulgowana z olejami przy użyciu emulgatorów, dodatków smakowych, (czasem mleka lub jego składników) oraz witamin.

🧈W przeszłości margaryny bywały krytykowane głównie ze względu na obecność tłuszczów trans (wynikających z uwodornienia/twardnienia olejów).
Jednak zmiany regulacyjne i nowoczesne technologie spowodowały, że wiele współczesnych margaryn nie zawiera tłuszczów trans.

🧈Masło zawiera wysoki udział tłuszczów nasyconych (SFA) oraz cholesterol — ponieważ pochodzi z tłuszczu mlecznego.
🧈Margaryna (gdy mowa o dobrej jakości produkcie) zwykle zawiera więcej tłuszczów nienasyconych (MUFA – jednonienasycone, PUFA – wielonienasycone) — ponieważ opiera się na olejach roślinnych.
Jeśli celem jest ograniczenie tłuszczów nasyconych i cholesterolu ze względu na zdrowie serca, margaryna o dobrym składzie będzie korzystniejsza niż masło.

🧈Jeśli jednak margaryna zawiera dużo dodatków, olejów palmowych (wysoką zawartość tłuszczów nasyconych) lub innych mniej korzystnych składników — może być gorszym wyborem.

🧈Masło — choć zawiera więcej tłuszczów nasyconych — jest produktem naturalnym, często z prostym składem (np. tylko śmietanka). Dla zdrowej osoby, spożywanego w umiarkowanej ilości i w ramach zrównoważonej diety — może być akceptowalne.

🧈Ważne jest umiarkowanie: zarówno masło, jak i margaryna są bogatymi źródłami TŁUSZCZU -energii — nadmierne spożycie może prowadzić do nadwagi, otyłości i powiązanych chorób SERCOWO NACZYNIOWYCH.
Dla dorosłego człowieka, który nie ma wysokiego cholesterolu, choroby sercowo-naczyniowej), rozsądnym podejściem może być:

🍏wybierać wersję margaryny o dobrym składzie - mniej tłuszczów nasyconych, bez/niska zawartość tłuszczów trans,
🍏unikać przesadnego spożycia obu — preferować różne źródła tłuszczów w diecie, w tym oleje roślinne (oliwa z oliwek, olej rzepakowy),
🍏zamieniać smarowidła na różnego rodzaju pasty, czy serki.

----

31/10/2025

🍏Choć glukoza i fruktoza to dwa proste cukry obecne w wielu produktach spożywczych, ich metabolizm w organizmie człowieka przebiega zupełnie inaczej – i to właśnie te różnice decydują o ich wpływie na zdrowie.

🍏💪Glukoza jest podstawowym „paliwem” dla naszego organizmu. To właśnie ona zasila komórki mięśni, mózgu i wielu narządów. Po spożyciu produktów zawierających glukozę, poziom cukru we krwi wzrasta, co pobudza trzustkę do wydzielenia insuliny. Insulina umożliwia wniknięcie glukozy do komórek i magazynowanie jej w postaci glikogenu w mięśniach oraz wątrobie. Cały proces jest dobrze kontrolowany — organizm reaguje na wzrost glukozy, a następnie przywraca równowagę metaboliczną.

🍏🍉🍓Fruktoza, mimo że również dostarcza energii, metabolizowana jest zupełnie inaczej. Jej przemiany zachodzą głównie w wątrobie, z pominięciem kluczowych mechanizmów regulacyjnych.
🍓Fruktoza nie podnosi znacząco poziomu glukozy we krwi i nie stymuluje wydzielania insuliny, dlatego nie daje tak silnego uczucia sytości. Co istotne – nadmiar fruktozy łatwo przekształcany jest w tłuszcze, zwłaszcza trójglicerydy, co może prowadzić do stłuszczenia wątroby i zaburzeń lipidowych.

🍓🍊🍐W praktyce oznacza to, że cukry te różnią się nie tylko smakiem, ale i skutkami metabolicznymi.
❗👉Umiarkowana ilość fruktozy pochodzącej z owoców nie stanowi zagrożenia – towarzyszy jej błonnik, witaminy i antyoksydanty, które łagodzą jej wpływ metaboliczny. 👈❗

❗👉Problem pojawia się, gdy fruktoza pochodzi z syropów glukozowo-fruktozowych i słodzonych napojów – w takiej postaci jest szybko przyswajalna i obciąża wątrobę.
• Glukoza – to źródło energii dla całego organizmu, regulowane przez insulinę.
• Fruktoza – to cukier metabolizowany głównie w wątrobie, który w nadmiarze może sprzyjać lipogenezie (tworzenia się tkanki tłuszczowej) i stłuszczeniu wątroby.

Dlatego warto wybierać naturalne źródła cukrów – owoce (w normalnych umiarkowanych ilościach, np. jedno jabłko dziennie, produkty z pełnego ziarna, warzywa – a unikać słodzonych napojów i żywności przetworzonej, gdzie fruktoza często występuje w nadmiarze.

---