03/03/2026
W ratownictwie medycznym często działamy w oparciu o standardy, wytyczne, zalecenia. W tym całym galimatiasie towarzyszą Nam skróty mnemotechniczne. Pomocne gdy zatracimy gdzieś priorytety albo ktoś/coś wytrąci Nas z pozornego ładu, sensu i porządku. Dzisiaj o chyba jednym z najczęściej spotykanym (zaraz po ABCDE) skrócie - wywiadzie SAMPLE. Jest to o tyle istotne, że jest ukierunkowany na samego pacjenta ale często może stanowić uzupełnienie wśród rodziny, świadków więc i ... Ciebie mój drogi czytelniku. Zatem nie dziw się, że personel medyczny pyta Ciebie/Twoich bliskich o pozornie dla Ciebie nieistotne i zbędne rzeczy - one są elementem badania podmiotowego. Jak się do tego przygotować pacjencie? świadku? ale i sam ... medyku?
Zatem zapytamy/zapytaj o:
S - "Symptomy" - co się stało? co jest powodem interwencji? co głównie niepokoi? co jest najbardziej istotnym i kluczowym objawem/powodem złego samopoczucia czy stanu zdrowia? co najbardziej "przeszkadza"?
A - "Alergie" - uczulenia na leki, substancje i inne produkty. Ważne dla Nas z perspektywy np. planowania farmakoterapii - doboru czy łączenia leków/grup lekowych.
M - "Medykamenty" - leki ktore na stałe przyjmuje pacjent (lub powinien przyjmować!), najlepiej w formie papierowej, zapisanej - nazwa leku/dawka/pora przyjmowania - "rano/wieczorem"? Jeżeli macie chwilę - spiszcie je proszę na kartkę! Nie każdy medyk wie jakie to są "te małe, żółte, okrągłe tabletki ...". Pokazywanie przygotowanych dla dziadka leków w plastikowym opakowaniu bez nazy leku/blistra/opakowania niewiele daje. Zapytamy kiedy ww. leki zostały przyjęte po raz ostatni.
P - "Przebyte choroby" - tu najczęściej prośba o dokumentację medyczną, karty wypisowe, konsultacyjne, informacyjne itp. W przypadku kobiet pytanie o możliwość bycia w ciąży, jeżeli tak, który tydzień? ostatnia miesiączka?
L - "Ostatni posiłek". Kiedy pacjent zjadł? kiedy pił? Czasem również co?
E - Czy jest jeszcze coś co pacjent na tym etapie chce powiedzieć personelowi? Co uważa za słuszne/istotne?
To jedne z podstawowych pytań. Elementów badania podmiotowego, które później przejdzie w badania przedmiotowe (fizykalne) pacjenta ... o czym innym razem :).
