04/02/2026
Mąż, nastoletnie dziecko, przyjaciółka, brat, mama, sąsiadka. Po diagnozie onkologicznej wszyscy zwykle z automatu powtarzają, że zaczyna się walka. Że teraz nie można płakać czy się poddawać. Trzeba wygrać, nie wolno przegrać. Konieczna jest siła i kopanie rakowi tyłka.
Po drugiej stronie tych słów jest ktoś absolutnie przerażony. Ktoś, komu runął świat. Ta osoba najczęściej ma ochotę po prostu sobie popłakać, w pierwszych tygodniach – niestety – przełączając się między rozpaczą, histerią, wyparciem i lękiem.
Tu potrzeba zauważenia, przytulenia, wspólnego ustalenia planu działania, podwózki do szpitala lub brytfanki z zapiekanką – a nie „walcz” i „będzie dobrze”.
🌸
Jak raka uda się zaleczyć, świat orzeknie wygraną. Ale z raka formalnie się nie zdrowieje – konieczne są kontrole i budowanie nowej, życiowej normalności.
Jeśli z kolei osoba ta umrze, zacznie się gadanie o przegranej. Ja wiem, że to przyciąga wzrok do nagłówków, ale, do jasnej cholery, jak można komuś, kto się leczył, miał nadzieję, zrobił wszystko, przykleić porażkę?
🌸
Przez setki lat rak był chorobą „magiczną”. Wykrywany późno, nowotwór złośliwy zadziwiał tempem progresji i brakiem reakcji na ówczesne lekarstwa. Tak stał się „przeciwnikiem”, „atakującym”, jak jakiś demon.
Dziś jednak coraz lepiej radzimy sobie z czynnikami ryzyka, metodami leczenia oraz rozumieniem sposobu, w jaki powstaje i rozwija się choroba nowotworowa. Wiemy, że choroby to przyczyny skutków i wyzwania dla medycyny, a nie wina, kara, czy próba. Uczymy się nie demonizować i nie romantyzować chorób, nie przewidywać przyszłości statystykami i pamiętać, że ludzi z rakiem nie definiuje choroba.
🌸
Czy należy winić tych, co tak mówią? Nie – mówią tak z przyzwyczajenia, nie znają innych określeń lub boją się (i raka, i potoku łez) i sami chcą się w ten sposób wzmocnić.
Oczywiście, że są osoby z rakiem, lubiące te wojenne określenia, czujące, że dodają im one sił. Oczywiście, że personifikacja chorób bywa niegłupia – w kreatywnym objaśnianiu lub tłumaczeniu sprawy dzieciom. Oczywiście, że mamy prawo widzieć w chorobie przeciwnika jako społeczeństwo, postrzegać walkę z rakiem jako starcie medycyny i jej wyzwań.
Dajmy jednak spokój z tą walką.
🌸
To jak mówić?
❌ zamiast słowa WALKA
✅ mów LECZENIE, MIEĆ RAKA, CHOROWAĆ ONKOLOGICZNIE
🫂 żeby nie tworzyć presji całkowitej odpowiedzialności osoby z rakiem za powodzenie leczenia i nie potęgować trudności wyzwań
❌ zamiast słowa WOJOWNIK_CZKA
✅ mów OSOBA Z RAKIEM, PACJENT_KA ONKOLOGICZNY_A, są też określenia jak AMAZONKA, SYRENKA itp.
🫂 bo osoba z rakiem ma prawo być słaba, a zagrzewanie do walki może opóźnić akceptację choroby
❌ zamiast słowa PRZEGRAĆ
✅ mów UMRZEĆ, ODEJŚĆ, PROGRESJA CHOROBY
🫂 żeby nie stygmatyzować osób chorych na raka oraz ich bliskich, że „nie dali rady”, „nie zrobili wszystkiego”
❌ zamiast słowa WYGRAĆ
✅ mów BYĆ W REMISJI, ZALECZYĆ CHOROBĘ
🫂 bo osoby, którym nie udało się zaleczyć choroby, oraz ich bliscy mogą czuć, że przegrali
❌ zamiast słowa PODDAĆ SIĘ
✅ mów PRZERWAĆ lub ZAKOŃCZYĆ LECZENIE
🫂 żeby nie wzbudzać poczucia niezrobienia wszystkiego i nie przeszkadzać w procesie akceptacji śmierci
❌ zamiast słowa PRZECIWNIK
✅ mów RAK, NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY, CHOROBA ONKOLOGICZNA
🫂 bo rak to nie coś, co działa w nieznany nam sposób i na co nigdy nie ma rady
…chyba że osoba chorująca na raka życzy sobie inaczej.
🌸
Dzisiaj 4 lutego – dzień, podpisywany w kalendarzach określeniem „Światowy Dzień Walki z Rakiem”.
Do osób tuż po diagnozie i ich bliskich:
Czas diagnozy i leczenia jest cholernie trudny. Przed Wami różne emocje. Na niektóre stany warto sobie po prostu pozwolić, nie zawsze da się być silnym. Jeśli chwile niemocy nie będą długotrwałe czy utrudniające kontynuację leczenia, jest OK!
🌸
Kilka dodatkowych informacji:
✅ Możesz przeczytać ten post jeszcze raz, wstawiając w miejsce raka endometriozę, depresję lub każdą inną chorobę przewlekłą – o ile Ci to pasuje.
✅ Wiem, że nie każdy nowotwór złośliwy to rak, ale uznaję potoczne określanie tak każdej choroby onkologicznej.
✅ Zdjęcie pochodzi z mojego projektu „To się nie zdarza” – do zobaczenia na mojej stronie.
✅ Całą moją historię opisuję w nowej książce „Zdrówka! 14 kroków do zdrowszego życia”.
Zdrówka! ❤️🩹
