15/10/2025
🎗Dlaczego warto prowadzić dialog z własnym ciałem.
🎗Nasze ciało przyzwyczaiło nas do tego, że go nie zauważamy do momentu kiedy stanie się coś niepokojącego żyjemy w nim, ale jakby obok niego. Szczególnie dotyczy to piersi.
„Spójrz na mnie choć przez chwilę”, „Jestem częścią Ciebie, ale traktujesz mnie jak coś oczywistego dopóki nie wydarzy się coś niepokojącego”.
🎗To zdanie może brzmieć symbolicznie, ale oddaje coś bardzo realnego. Rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem u kobiet w Polsce. Z danych Krajowego Rejestru Nowotworów z 2024 roku wynika, że dotyczy on aż 26 procent wszystkich nowotworów złośliwych rozpoznawanych u Polek. Każdego roku ponad 20 tysięcy kobiet słyszy słowo „rak” i większość z nich mówi później: „nie spodziewałam się, nic mnie nie bolało”. I właśnie tu zaczyna się problem, rak piersi przez długi czas nie daje żadnych objawów. Nie boli. Milczy.
🎗Z raportu OECD „Country Cancer Profile: Poland 2025” wynika, że tylko 41 procent przypadków raka piersi w Polsce wykrywanych jest w najwcześniejszym stadium choroby, kiedy leczenie jest najmniej obciążające, a szanse na pełny powrót do zdrowia są największe. W krajach Europy Zachodniej ta wartość sięga ponad 50 procent. Ta różnica to nie statystyka to konkretne kobiety, które mogłyby przejść leczenie lżej, szybciej, mniej inwazyjnie.
🎗Co ważne, profilaktyka jest dostępna. Kobiety w wieku od 45 do 74 lat mogą wykonać mammografię raz na dwa lata, bez skierowania i bez żadnych kosztów przypomina NFZ i portal Pacjent.gov.pl. I choć brzmi to jak świetnie działający system, w praktyce z tej możliwości korzysta zaledwie około 34–36 procent uprawnionych kobiet. Dla porównania w Finlandii i Szwecji na takie badanie zgłasza się ponad 80 procent. Widzimy więc, że sprzęt i finansowanie są, ale brakuje czegoś innego decyzji.
🎗W Polsce profilaktyka w dużej mierze pozostawiona jest samej pacjentce. Przychodzi list z zaproszeniem, często wygląda jak urzędowa korespondencja i ląduje w stosie rzeczy „do załatwienia kiedyś”. Nikt nie dzwoni, nie umawia konkretnego terminu, nie przypomina. Obowiązek czuwania nad badaniem spada na kobietę. To trudne, bo łatwiej reagować na objaw niż zrobić coś „na wszelki wypadek”. A jednak to właśnie ten „wypadek” ratuje zdrowie i życie.
Jeśli pojawia się decyzja, żeby zrobić badanie, często pojawia się od razu drugie pytanie: gdzie właściwie się zgłosić? W Polsce działają miejsca, które prowadzą kobiety przez proces diagnostyki w sposób bardziej uporządkowany. W poradniach Affidea czy NU - MED można wykonać nie tylko mammografię, ale też USG piersi, a w razie potrzeby od razu skonsultować wynik ze specjalistą. To ważne, bo najtrudniejszy w całej drodze bywa czas oczekiwania i poczucie, że trzeba wszystko organizować samodzielnie.
🎗Powtarzamy często: „nie czuję nic niepokojącego, więc jest dobrze”. Tymczasem lekarze onkolodzy mówią jednoznacznie: brak objawów nie jest potwierdzeniem zdrowia, a jedynie brakiem sygnałów alarmowych. Najcenniejsza jest ta chwila, kiedy kobieta decyduje się sprawdzić, zanim coś ją zmusi do reakcji.
🎗Samobadanie piersi to prosty gest. Polska Unia Onkologii zaleca, by robić je raz w miesiącu, między piątym a dziesiątym dniem cyklu. To zajmuje mniej niż minutę i nie wymaga specjalistycznej wiedzy. Nie chodzi o to, by natychmiast rozpoznawać zmiany patologiczne, ale o coś bardziej podstawowego: poznać swoje ciało na tyle, by zauważyć, że coś jest inaczej niż zwykle. Wiele kobiet pyta: „a jeśli poczuję coś niepokojącego?”. Odpowiedź brzmi: lepiej poczuć wcześniej, niż usłyszeć diagnozę dopiero wtedy, gdy zmiana będzie widoczna gołym okiem.
Warto też powiedzieć wyraźnie: leczenie raka piersi dziś nie wygląda jak dwadzieścia lat temu. Ponad 90 procent przypadków raka piersi wykrytych we wczesnym stadium jest całkowicie uleczalnych. Coraz częściej stosuje się chirurgię oszczędzającą pierś, możliwa jest rekonstrukcja wykonywana od razu w czasie zabiegu, dostępne są terapie celowane, hormonoterapia i immunoterapia. Medycyna zrobiła ogromny postęp, ale w pełni działa on tylko wtedy, gdy diagnoza pojawia się wcześnie.
🎗OECD zwraca jednocześnie uwagę, że tylko 13 procent ośrodków w Polsce spełnia standard kompleksowej opieki nad pacjentką z rakiem piersi. Średni czas od podejrzenia choroby do rozpoczęcia leczenia wynosi 6–8 tygodni, podczas gdy europejski standard mówi o maksymalnie 21 dniach. System się zmienia, ale to właśnie moment decyzji o badaniu często przesądza o tym, jak ta droga będzie wyglądać.
🎗Profilaktyka może być formą czułości, powiedzeniem sobie: „jestem dla siebie ważna”. Zapisanie się na mammografię, wpisanie terminu w kalendarz, ten jeden telefon do przychodni - to małe gesty, które mają ogromne znaczenie. Miłość własna to nie tylko akceptacja i dobre słowa. To także bardzo praktyczna decyzja: sprawdzę, zanim będzie trzeba walczyć.
🎗Rak piersi to dziś najczęściej diagnozowany nowotwór u kobiet, ale jednocześnie jeden z najlepiej rokujących pod warunkiem, że go nie zignorujemy. I może właśnie na tym polega prawdziwy dialog z ciałem nie na wielkich gestach, tylko na tym jednym, konkretnym „sprawdzę”. Taka świadomość, że są placówki, które prowadzą przez proces, a nie tylko wykonują pojedyncze badanie dla wielu kobiet jest impulsem, żeby wreszcie zrobić ten pierwszy ruch.
https://www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Onkologia/Dlaczego-warto-prowadzic-dialog-z-wlasnym-cialem,276799,1013.html?mp=promo
Affidea Polska Fundacja Affidea NU-Med
Specjalistyczny Szpital Onkologiczny Nu-Med Tomaszów Mazowiecki Nu-Med Centrum Diagnostyki i Terapii Onkologicznej Zamość
Centrum Diagnostyki i Terapii Onkologicznej Katowice Centrum Radioterapii i Onkologii w Elblągu
