10/12/2025
Niespokojne pokolenie. Jak wielkie przeprogramowanie dzieciństwa wywołało epidemię chorób psychicznych - Jonathan Haidt.
Jeśli chcemy, by dzieci spotykały się z sobą twarzą w twarz i wchodziły w interakcje w świecie realnym - a nie tylko przez ekrany - muszą mieć do niego dostęp. Świat zaprojektowany dla samochodów często jest trudno dostępny dla dzieci. Miasta mogą zrobić więcej, by zapewnić dobre chodniki, przejścia dla pieszych i sygnalizację świetlną. Mogą zainstalować środki uspokajające ruch i zmienić przepisy dotyczące stref miejskich, tak by pozwolić na bardziej zróżnicowaną zabudowę. Kiedy miesza się zabudowa komercyjna z rekreacyjną i mieszkalną, więcej dzieje się na ulicy i pojawia się więcej miejsc, do których dzieci mogą dotrzeć pieszo lub rowerem. A jeśli jedynym sposobem, by dziecko dotarło do sklepu, parku czy domu kolegi, jest podwiezienie rodzica, więcej dzieci wybiera siedzenie w domu przed ekranem. Jedno badanie wykazało, że dzieci, które mogą dotrzeć na plac zabaw rowerem lub pieszo, mają sześciokrotnie większe szanse, że go odwiedzą, niż te, których ktoś musi tam zawieźć. Należy więc zbudować place zabaw na każdym osiedlu i rozważyć pomysł, by niektóre z nich były przygodowymi placami zabaw. Jedną niedrogą innowacją, dzięki której europejskie miasta pomagają dzieciom (i rodzicom) w integracji, jest zamykanie ulicy przed szkołą na godzinę przed rozpoczęciem i po zakończeniu zajęć. Na tych czasowo wolnych od samochodów “szkolnych ulicach” swobodnie chodzą rodzice, dzieci się bawią, a ruch, zanieczyszczenie i zagrożenia drogowe się zmniejszają. Miasta mogą to umożliwić, ułatwiając procedury wydawania zezwoleń na zamknięcie ulicy. W naszej erze rozpadu społeczności i upowszechniającej się samotności miasta i miasteczek, powinniśmy ułatwić mieszkańcom zamykanie ulic przy okazji imprez i innych wydarzeń, w tym tworzenie “ulic zabaw” (ulic czasowo zamkniętych dla ruchu, żeby dzieci mogły się na nich bawić jak za dawnych lat).
Ustanawiając prawa dotyczące transportu, stref, zezwoleń i nowej zabudowy, należy pamiętać, że dzieci są istotami ludzkimi. Chcą być tam, gdzie dzieje się coś ciekawego. Tworzenie łatwo dostępnych stref mieszanych, gdzie starzy i młodzi mogą razem spędzać czas, spotykać się, bawić, robić zakupy, jeść, gotować, a gdy się zmęczą, to usiąść na ławce, sprawia, że wszyscy bardziej angażują się w świat poza ekranem.
Niespokojne pokolenie. Jak wielkie przeprogramowanie dzieciństwa wywołało epidemię chorób psychicznych - Jonathan Haidt