12/12/2025
Rozpoczął się ostatni miesiąc roku. Wraz z grudniem wiele osób zauważa spadek energii, trudności z koncentracją i mniejszą motywację do działania. A za chwilę święta, sylwester, planowanie, szykowanie... Choć łatwo obwiniać się o „lenistwo”, to w rzeczywistości to zjawisko ma solidne podstawy biologiczne i psychologiczne.
Nasz organizm funkcjonuje w rytmie okołodobowym, regulowanym przez światło i wydzielanie hormonów – zwłaszcza melatoniny i kortyzolu. Gdy dni stają się krótsze, naturalna ekspozycja na światło maleje, a produkcja melatoniny wzrasta. To sprawia, że jesteśmy bardziej senni i mniej pobudzeni. Jednocześnie poziom kortyzolu, który odpowiada za energię i gotowość do działania, obniża się.
Dochodzi do tego przeciążenie poznawcze – kumulacja obowiązków, bodźców i informacji, które przez cały rok obciążają nasz układ nerwowy. Mózg, podobnie jak mięśnie, ma ograniczoną wydolność. Przewlekły stres, nadmiar zadań i brak regeneracji prowadzą do zmęczenia emocjonalnego, spadku motywacji, a czasem nawet objawów przypominających wypalenie.
Warto pamiętać, że odpoczynek to kluczowy element higieny psychicznej. To w czasie regeneracji mózg „porządkuje” informacje, reguluje emocje i odbudowuje zasoby poznawcze. Krótkie przerwy, spacery w świetle dziennym, regularny sen czy praktyka uważności potrafią znacząco poprawić naszą kondycję psychiczną.
Nie musimy działać na najwyższych obrotach przez cały czas. Czasem to właśnie zwolnienie tempa pozwala nam utrzymać równowagę i zdrowie.
Jeśli czujesz, że zmęczenie nie ustępuje, a przygnębienie lub bezsenność utrzymują się dłużej — warto skonsultować się ze specjalistą. W Centrum Zdrowia Psychicznego Instytutu Psychoedukacji pomagamy odzyskać równowagę i lepiej zrozumieć własne potrzeby.