29/06/2021
To samo miejsce - inny czas
Odkrywając swoje korzenie, wystarczy jeden element: dokument, list czy zdjęcie oraz ciekawość, by podążać po śladach wspomnień.
Każdy znajdzie w domowym archiwum niejedno zdjęcie z historią do odkrycia.
Jednym z takich fotografii jest, to: na pierwszym planie elegancko ubrana para, uchwycona w mieście stojąca na chodniku przy wybrukowanej jezdni, w oddali budynek i przejeżdżający tramwaj nr 0.
Sporo wskazówek, które pomogą uzyskać odpowiedź na pytania.
Kim są osoby ze zdjęcia, w jakim czasie i miejscu zostało ono zrobione?
Odpowiedzi długo szukać nie było potrzeby. Jedno spotkanie z seniorką rodu, podczas którego została poznana odpowiedź na pierwsze pytanie. Z drugim nie poszło już tak gładko, ale magia pamięci jest nieoceniona - po burzy mózgów został określony przybliżony czas wykonania fotografii. Odpowiedź na trzecie pytanie wydawała się logiczna, biorąc pod uwagę, gdzie oboje żyli i mieszkali.
Znak czasu krawcowa i rymarz, uchwyceni przez fotografa na tle włókienniczej wizytówki miasta. Większość mieszkańców tamtych czasów pracowała właśnie w gęsto usianych łódzkich fabrykach.
Zbieżność miejsca i wykonywane zawody nie mogły być przypadkiem. Chociaż istnieje możliwość, że jednak para właśnie opuszczała czyjąś, bądź swoją ceremonię zaślubin zawartą w ewangelickim kościele p.w. Św. Mateusza wybudowanym w 1928 roku, znajdującym się przy Piotrkowskiej nr 279/283? Ten aspekt jest również do sprawdzenia, podczas kolejnych spotkaniach w gronie rodzinnym, bądź w miejskim archiwum.
W ten oto sposób ujawnia się historia miasta z tamtego okresu.
Budynek ze zdjęcia został wybudowany w latach 1835-1838 przez Łódzkiego wizjonera włókiennictwa Ludwika Gayera, znanego jako Król Perkalu. Przemysłowiec dający pracę mieszkańcom, jak i nowej ludności nieustannie napływającej do rozwijającej się Łodzi.
Miejsce wykonania zdjęcia, to zbieg ulic Piotrkowskiej i Czerwonej (nazwa ulicy wywodzi się od dominującego barwnika - czerwieni tureckiej - używanego w pobliskiej farbiarni).
Natomiast tramwaj należał do taboru Kolei Elektrycznej Łódzkiej – towarzystwa założonego w 1898 roku. Tego typu pojazdy komunikacji miejskiej, były pierwszymi w zaborze rosyjskim elektrycznymi tramwajami. Łódź nigdy nie wykorzystywała konnego taboru, jak to miało miejsce w innych miastach.
Wagon widniejący na zdjęciu, został wyprodukowany przez firmę Herbrand model U107c, kursował po mieście w latach: 1910-1957.
Zagadka przeszłości odkrywała swoje podwoje. Osoby zostały zidentyfikowane, lokalizacja też. Pozostało spojrzeć na plan miasta i fizycznie odnaleźć miejsce z fotografii.
Rozmowa z rodziną, to pierwszy krok do uzyskania informacji, bywa jedyna i wystarczająca. Odnalezienie miejsca z fotografii zostało tylko formalnością. Jednak nie zawsze jest tak prosto. Bywa, że tylko nasza determinacja pozwoli na odnalezienie odpowiedzi.
Linia 0 już nie istnieje. Obecnie na miejsce można dojechać tramwajami linii nr 2, 3A, 3B, 5, 7, 8A, 8B, 11A, 11B. Przystanki zlokalizowane są po obu stronach skrzyżowania ulic Piotrkowskiej i Czerwonej, gdzie przeszło siedemdziesiąt lat temu było wykonane zdjęcie.
Cała przygoda pozwoliła odkryć rąbek z historii życia pary, ich codzienność oraz niespokojne czasy w których przyszło im żyć. Przybliżyła nam włókienniczą historię miasta oraz początki elektrycznych tramwajów w Polsce.
Ludzie odchodzą - pamięć zostaje, miejsca niejednokrotnie trwają w niezmienionej formie.
pomoce historyczne:
https://cmwl.pl/public/informacje/biala-fabryka,27
http://mkmlodz.webd.pl/herbrand/stru107c.htm
http://baedekerlodz.blogspot.com/2013_12_19_archive.html
http://www.kmst.mpk.lodz.pl/pantograf/index.htm
https://lodz.luteranie.pl/.../252016-4-Andrzej...
http://mkmlodz.webd.pl/kalendarium/kalendarium19211940.htm