dr Mirosława Kanar

31/12/2025

Kończąc ten rok dziękuję za wspólną drogę, za zaufanie, rozmowy i obecność. 🤗 Życzę dobrego Nowego Roku z przestrzenią na rozwój, życzliwość i wzajemne zrozumienie. Niech nadchodzący rok przyniesie Wam więcej spokoju, odwagi do bycia sobą i realnego wsparcia tam, gdzie jest ono najbardziej potrzebne. 🧡 Życzę, aby był to czas uważności, sensu i małych kroków, które robią dużą różnicę. 🌱

21/12/2025

Z okazji nadchodzących Świąt życzę Wam... spokoju. Nie tylko jako słowa, ale jako realnego doświadczenia w ciele, w domu i w relacjach. Spokoju, który nie jest obowiązkiem ani dekoracją. Życzę Wam czasu bez presji, bez nadmiaru bodźców i bez konieczności spełniania cudzych oczekiwań. Czasu na bycie sobą, na odpoczynek i na oddech. Życzę, aby te święta były możliwie łagodne. Takie, w których jest miejsce na różnorodność potrzeb, granice i tempo każdego człowieka. ✨
Warto pamiętać, że dla wielu osób (m.in. rozwijających się w spektrum autyzmu), ale też dla zwierząt, okres świąteczno-noworoczny to nie „magia”, lecz czas przeciążenia, lęku i bezradności. Huk, błyski i nagłe zmiany to bodźce, które mogą wywoływać realny stres i poczucie zagrożenia.
Dlatego ten wpis jest też dla mnie miejscem na apel: nie strzelajmy w Sylwestra 🎆🚫 Fajerwerki i petardy to chwila rozrywki kosztem czyjegoś bezpieczeństwa i zdrowia. To realny strach, ucieczki zwierząt, panika, płacz i bezsenne noce. To nie "przesada", lecz realne obciążenie dla układu nerwowego.
Jeśli naprawdę chcemy mówić o empatii, wrażliwości i odpowiedzialności, zacznijmy od prostych decyzji. Cisza również może być formą świętowania. Świadomą, dojrzałą i pełną szacunku 🎄✨
Kończąc, życzę nam wszystkim, aby nadchodzący Nowy Rok był czasem większej świadomości, uważności i odwagi do wybierania dobra. Niech będzie to rok mniejszych hałasów, większego zrozumienia i świata trochę bardziej przyjaznego dla wszystkich ✨🐾

07/12/2025

🧡💛💚

04/12/2025

"(...) stopniowanie spektrum autyzmu według poziomu funkcjonowania nie oddaje w pełni ani potencjału tych osób, ani problemów, z jakimi zmagają się one w życiu codziennym. (...) Bazowanie na potencjale jednostki pozwala dostrzec człowieka w jego pełni, a nie jedynie jako część określonej populacji" [Fragment książki "JA AUTYSTKA - JA AUTYSTA- JA... czyli mapa samowiedzy dorosłych osób w spektrum autyzmu"]

Przynajmniej raz do roku przypominamy, z jakim paradoksem mamy w Polsce do czynienia... 🧐 Najłatwiej postrzegać świat czarno-biało, podczas gdy tak wiele kwestii należy niuansować... ⚠️

02/12/2025

Dziękuję serdecznie organizatorkom I Międzynarodowej Konferencji Naukowo-Dydaktycznej „Szkoła w procesie zmiany – wyzwania współczesnej edukacji” Pani dr Ewie Johnsson i Pani mgr Joannie Kostrzewie z WP-A UAM oraz współorganizatorom z WSE UAM za zaproszenie i stworzenie przestrzeni do prawdziwie inspirujących spotkań.
Podczas konferencji miałam przyjemność wygłosić referat pt. „Od samowiedzy do sprawczości, czyli konstruowanie edukacji włączającej opartej na zasobach”. Szczególnie zależało mi na podkreśleniu, że włączanie to nie integracja, a „architektura relacji”. To przesunięcie paradygmatu od modelu adaptacyjnego ku relacyjnemu. To też perspektywa, w której inkluzywność rozumiemy jako proces projektowania systemów i praktyk tak, by wspierały wielogłosowość, równorzędność i współdzieloną sprawczość. Edukacja włączająca przestaje być dodatkiem do istniejących struktur, a staje się fundamentem ich wspólnego tworzenia.
W tym procesie kluczowe jest kształtowanie samowiedzy, zarówno uczniów, jak i nauczycieli oraz specjalistów, tak aby razem mogli świadomie budować środowisko, w którym różnorodność staje się realnym zasobem, a nie wyzwaniem do „zarządzania”.

Dziękuję wszystkim uczestnikom za obecność, uważność i rozmowy po wystąpieniu. Wydarzenie wyróżniał wysoki poziom merytoryczny oraz atmosfera sprzyjająca autentycznej wymianie myśli.
Już wkrótce pojawi się publikacja podsumowująca konferencję.

Pedagogika WP-A UAM w Kaliszu
Wydział Studiów Edukacyjnych UAM
WP-A UAM w Kaliszu

27/11/2025

Listopad na UAM upływa pod hasłem bezpieczeństwa, w związku z tym trwa kampania społeczna „Bezpiecznie na UAM”.
W jej ramach biorę udział w szkoleniu dotyczącym reagowania w sytuacjach zagrożenia oraz wspólnego dbania o bezpieczeństwo na terenie naszej uczelni. To ważne działania, które pomagają nam wszystkim czuć się pewniej i odpowiedzialnie.
Kampania skierowana jest do całej społeczności akademickiej, studentek i studentów, pracowniczek i pracowników, a także wszystkich osób odwiedzających UAM. Razem możemy tworzyć bezpieczną przestrzeń! 🤝👥

15/11/2025

Świetnie, że temat pojawił się w szerszej dyskusji. Jednak warto zadać pytanie: czy środowisko oświatowe jest gotowe na dostosowanie pracy do potrzeb pracowników w spektrum autyzmu lub z ADHD? To nie są fanaberie ani „specjalne zachcianki”. To po prostu komfort pracy, którego życzyłabym każdemu, niezależnie od neurotypu.

Tym bardziej szkoda, że to wciąż temat tabu. Chowanie różnych diagnoz „do szuflady” przez nauczycieli jest niestety częstą praktyką. Dlaczego? Z obawy przed oceną, traktowaniem z góry, sprowadzaniem do etykiety „zaburzonej osoby”…

Praktycy, zastanówcie się, czy znacie nauczycieli, którzy robią dla szkoły i uczniów niewyobrażalnie dużo? Zapewne nie wszyscy, ale często właśnie dlatego, że są osobami w spektrum autyzmu i/lub z ADHD. Niestety ich pasja i zaangażowanie bywają źródłem niesprawiedliwej krytyki. Zamiast wsparcia pojawia się niezrozumienie, ocenianie i komentarze, że „przesadza” czy „za bardzo się stara”.

Warto posłuchać tych historii i potraktować je jako impuls do rozmowy o tym, jak naprawdę wygląda codzienność nauczycieli w spektrum autyzmu lub ADHD.

Przy okazji polecam również profil Nauczyciel w spektrum, na którym nauczycielka w spektrum autyzmu opisuje swoją codzienność.

Temat-tabu. A szkoda. Bo każdy z nas zna takich nauczycieli, którzy robią wielokrotnie więcej niż inni. Angażują się na dwieście procent w pracę.

Ci nauczyciele to bardzo często są osoby neuroatypowe. Zdiagnozowane, lub niezdiagnozowane. Do posiadania diagnozy przyznała się przed kilku tygodniami niezwykle oddana szkole Nauczycielka Roku, Agnieszka Kopacz… To jej zaangażowanie, które wyszło na jaw w laudacji i wywiadach, było przyczyną internetowych napaści (także na naszym profilu), bo takie oddanie pracy nie jest dobrze postrzegane przez ogół, a także - w pokojach nauczycielskich...

O trudnościach na jakie napotykają neuroatypowi nauczyciele w swoich szkołach w zalinkowanym wywiadzie. Polecamy.

06/11/2025

Relacja z konferencji „Różnorodność, Równość i Współpraca” w ramach unijnego projektu „Diversity Voices”, podczas której miałam okazję uczestniczyć w panelu dyskusyjnym o neuroróżnorodności.

03/11/2025

Już jutro odbędzie się konferencja „Różnorodność, równość, współpraca”, podczas której będę miała okazję zabrać głos w panelu dyskusyjnym „Neuroróżnorodność to prawa człowieka. Od patologizacji do uznania różnicy”. Do zobaczenia!

📢 Ostatnie miejsca na konferencję „Różnorodność, równość, współpraca”!

Już 4 listopada spotykamy się w Poznaniu, by wspólnie rozmawiać o wartościach, które łączą Europę 💬🇪🇺

🧠 Wszystkie miejsca na warsztaty o neuroróżnorodności zostały już zarezerwowane – dziękujemy za tak duże zainteresowanie! 💙
👉 Ale nie martwcie się – nadal możecie wziąć udział w innych inspirujących warsztatach🤩

📅 Zarezerwuj miejsce już teraz i dołącz do rozmowy o różnorodności i współpracy w praktyce!
👉 https://www.ioffice.com.pl/recruit_form/26368de570b85a1b?fbclid=IwdGRjcANogq1leHRuA2FlbQIxMQABHu73qE1VF-6UyqV_aU09r21W_XK6lyEvi1C89RBDh_SLlS7hTapPSTM14egT_aem_b66V203-jU0Ky45uqeOubQ

30/10/2025

W nawiązaniu do webinaru kilka słów o neuroróżnorodności ☂️
Neurofizjologiczne i neuroanatomiczne cechy mózgu kształtują różne profile poznawcze i to właśnie ta różnorodność jest naturalnym elementem ludzkiego życia. Neuroróżnorodność obejmuje wiele sfer: sposoby komunikowania się, postrzegania, myślenia, funkcjonowania w relacjach i społecznościach, wzorce aktywności oraz profile sensoryczne.

Neuroróżnorodność to fakt biologiczny. Każdy profil neurokognitywny wnosi inne wyzwania, możliwości, perspektywy i potrzeby. Przyjmując taką perspektywę, tworzymy społeczność bezpieczniejszą, bardziej kreatywną i równą dla wszystkich.

Wspomniane podczas webinaru pojęcie neurodywergencja opisuje różnorodność neurologiczną i związane z nią odmienne sposoby funkcjonowania mózgu. Obejmuje ono charakterystykę m.in. osób w spektrum autyzmu, osób z ADHD, osób z trudnościami w uczeniu się (SLD), osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz innymi stanami o podłożu neurologicznym.

Zamiast używać podziału „neurotypowy", czy "neuroatypowy”, proponuję mówić o profilach neurokognitywnych - opisowo i bez wartościowania. W rozmowie wspominałam też o „języku funkcjonalnym” i o możliwości zastąpienia etykiet opisami funkcjonowania (np. według ICF), o czym napiszę w osobnym wpisie. ✨

_____
Tekst do grafiki:
Ilustracja kolorowego parasola jako symbolu neuroróżnorodności. Pod parasolem znajdują się napisy „neurodywergencja” oraz „różne profile neurokognitywne”. Kolory symbolizują różnorodne sposoby komunikacji, sensorykę, wzorce zachowań, postrzeganie i myślenie. Grafika ma symbolizować ochronę, wsparcie i akceptację różnych sposobów bycia.

29/10/2025

Serdecznie dziękuję Pani Agnieszce z Autyzm po ludzku za zaproszenie do rozmowy o samowiedzy w spektrum autyzmu. Dziękuję także wszystkim, którzy byli z nami podczas transmisji na żywo oraz słuchali, komentowali i dzielili się swoimi doświadczeniami.
Spotkanie odbyło się z okazji premiery książki „Ja autystka – ja autysta – ja… czyli mapa samowiedzy dorosłych osób w spektrum autyzmu”. To budujące, że coraz więcej osób chce rozmawiać o wiedzy o sobie oraz jest świadoma, jak istotne jest kształtowanie adekwatnej samowiedzy.

To dla mnie bardzo ważne i poruszające doświadczenie. Dziękuję, że jesteście i że wspólnie tworzymy przestrzeń, w której głos osób w spektrum może wybrzmiewać autentycznie. 🌻

📺 Nagranie ze spotkania znajdziecie w komentarzu poniżej.