LASOsfera Pracownia Edukacji i Rozwoju

21/03/2026

Światowy Dzień Lasu został ustanowiony, aby zwrócić uwagę na znaczenie lasów dla środowiska, klimatu i jakości życia ludzi na całym świecie. Coraz częściej mówi się także o znaczeniu lasów dla zdrowia psychicznego i dobrostanu człowieka. W ostatnich latach rozwija się obszar badań dotyczący tzw. terapii lasem (ang. forest therapy lub forest bathing, japońskie shinrin-yoku).
🌿
Badania prowadzone m.in. przez dr Qing Li pokazują, że przebywanie w środowisku leśnym może wiązać się z obniżeniem poziomu hormonów stresu (np. kortyzolu), spadkiem ciśnienia krwi oraz poprawą samopoczucia psychicznego. W badaniach porównujących pobyt w lesie z pobytem w środowisku miejskim uczestnicy spacerujący w lesie częściej zgłaszali niższy poziom napięcia, lęku i zmęczenia oraz wyższy poziom poczucia witalności.
🌿
Psychologia tłumaczy to m.in. teorią restoracji uwagi (Attention Restoration Theory) zaproponowaną przez Rachel i Stephena Kaplanów. Według tej koncepcji kontakt z naturalnym środowiskiem, takim jak las, pomaga regenerować zasoby poznawcze i zmniejszać zmęczenie uwagowe, które pojawia się w intensywnym środowisku miejskim.
🌿
Badania wskazują również, że kontakt z naturą może sprzyjać redukcji stresu i poprawie dobrostanu psychicznego, co opisuje także koncepcja Stress Reduction Theory Rogera Ulricha. Już krótkotrwałe przebywanie w naturalnym krajobrazie może wpływać na fizjologiczne wskaźniki stresu oraz subiektywne poczucie relaksu.
🌿
Warto więc, szczególnie w takim dniu jak dziś, uświadomić sobie, że lasy są nie tylko ważnym elementem ekosystemu, ale także przestrzenią, która może wspierać nasze zdrowie psychiczne. W świecie pełnym bodźców i pośpiechu kontakt z naturą bywa jednym z najprostszych sposobów na chwilę wyciszenia i regeneracji.

20/03/2026

20/03/2026

Czy szczęście można zmierzyć?
Psychologia od lat próbuje odpowiedzieć na to pytanie. Okazuje się, że choć szczęście jest doświadczeniem bardzo osobistym, istnieją sposoby, by je badać i opisywać.
🌿
Międzynarodowy Dzień Szczęścia ma podkreślić znaczenie dobrostanu i jakości życia jako ważnych celów społecznych i rozwojowych, a nie tylko wzrostu gospodarczego.
🌿
W psychologii szczęście najczęściej opisuje się poprzez pojęcie subiektywnego dobrostanu. Koncepcję tę rozwinął m.in. psycholog Ed Diener, który wskazywał, że na poczucie szczęścia składają się trzy elementy:
🍀 częste doświadczanie pozytywnych emocji,
🍀 rzadkie występowanie emocji negatywnych,
🍀 ogólna satysfakcja z życia.
🌿
Badania pokazują również, że szczęście nie zależy wyłącznie od zewnętrznych okoliczności. Na dobrostan wpływają zarówno czynniki genetyczne, warunki życia, jak i codzienne działania oraz nawyki psychologiczne, takie jak relacje społeczne, poczucie sensu czy sposób interpretowania doświadczeń. Inne podejście psychologiczne podkreśla, że szczęście nie musi oznaczać ciągłego odczuwania przyjemności. Może być raczej związane z poczuciem sensu, rozwojem osobistym, autonomią czy dobrymi relacjami z innymi. Z tej perspektywy szczęście nie jest jedynie chwilowym stanem emocjonalnym, ale raczej długofalowym dobrostanem, który obejmuje zarówno emocje, jak i sposób przeżywania własnego życia.
🌿
Międzynarodowy Dzień Szczęścia jest więc dobrą okazją, by przypomnieć sobie coś ważnego: w psychologii szczęście nie oznacza braku trudności, nie oznacza też ciągłego dobrego nastroju. To raczej równowaga między emocjami, relacjami, poczuciem sensu i możliwością rozwijania swojego potencjału.
🌿
A to sprawia, że szczęście, choć trudne do jednoznacznego zdefiniowania, staje się czymś znacznie bardziej złożonym i ciekawym niż tylko bycie w dobrym humorze 😉

18/03/2026

Czy wiesz, że…
🧠 ludzki mózg waży średnio około 1300–1400g?
🧠 zużywa aż około 20% energii całego organizmu, mimo że stanowi zaledwie około 2% masy ciała!?
🧠 składa się z około 86 miliardów neuronów, które komunikują się ze sobą poprzez ogromną sieć połączeń synaptycznych?
🧠 jest neuroplastyczny, tzn. zachowuje zdolność do zmiany i adaptacji przez całe życie, potrafi tworzyć nowe połączenia neuronalne w odpowiedzi na doświadczenia, uczenie się czy rehabilitację?
🧠 różne obszary mózgu odpowiadają za różne funkcje psychiczne, np. pamięć, język, uwagę czy planowanie, a ich uszkodzenie może prowadzić do specyficznych trudności w funkcjonowaniu?
🌿
I tym właśnie zajmuje się neuropsychologia - dziedzina, która bada związek między działaniem mózgu a naszym zachowaniem, emocjami i procesami poznawczymi. Dzięki niej wiemy dziś znacznie więcej o tym, jak struktury mózgu wspierają takie zdolności jak mówienie, zapamiętywanie, koncentracja czy podejmowanie decyzji.
🌿
Dziś, dzięki nowoczesnym metodom obrazowania mózgu, takim jak rezonans magnetyczny (MRI) czy funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI), naukowcy mogą obserwować, które obszary mózgu aktywują się podczas myślenia, zapamiętywania czy przeżywania emocji.
🌿
Europejski Dzień Mózgu to świetna okazja, by pamiętać, że mózg nie jest tylko organem medycznym, ale wciąż nieodkrytym do końca i niewątpliwie fascynującym źródłem wiedzy o naszym codziennym funkcjonowaniu, o tym jak myślimy, czujemy, uczymy się i budujemy relacje.
🌿
Dbajmy więc o sen, ruch, relacje społeczne, równowagę psychiczną, pilnujmy odpoczynku, bo w tym przejawia się troska o nasz mózg.

11/03/2026

Zdarzyło Ci się wysłać wiadomość i przez dłuższą chwilę nie dostać odpowiedzi?
🌿
Na początku to tylko fakt: wiadomość została wysłana.
Ale po pewnym czasie w głowie zaczynają pojawiać się kolejne myśli:
„Może powiedziała/em coś nie tak?”
„Może się obraził/a?”
„Może już nie chce się spotkać?”
W rzeczywistości wydarzyła się tylko jedna rzecz – ktoś jeszcze nie odpisał. Cała reszta to próba wypełnienia luki przez nasz umysł.
🌿
Psychologia opisuje to jako stres antycypacyjny – napięcie, które pojawia się nie z powodu tego, co się wydarzyło, ale z powodu tego, co przewidujemy, że może się wydarzyć. Nasz mózg nie lubi niepewności, dlatego gdy brakuje informacji, zaczyna tworzyć możliwe scenariusze. I bardzo często są to scenariusze bardziej niepokojące niż rzeczywistość.
🌿
Co ciekawe, ciało reaguje na te wyobrażenia tak, jakby były realne: pojawia się napięcie, przyspieszony oddech, trudność z odpuszczeniem myśli.
🌿
Dlatego jedną z ważnych umiejętności, której warto się nauczyć i ją praktykować jest wychwycenie tych myśli, zatrzymanie się i rozróżnienie dwóch rzeczy:
tego, co naprawdę się wydarzyło,
i historii, którą dopowiada nasz umysł.
🌿
Czasem wystarczy wrócić do prostego faktu: wiadomość została wysłana. Reszta jeszcze się nie wydarzyła. Ta chwila refleksji wystarczy, żeby zobaczyć, jak bardzo nasz umysł lubi dopowiadać historie – i jak wiele spokoju pojawia się wtedy, gdy nie musimy w nie wszystkie wierzyć.
🌿

09/03/2026

Ostatnie dni przyniosły dużo słońca. Słoneczna pogoda potrafi wnieść w nastrój zauważalną zmianę. I to nie jest tylko wrażenie. Psychologia i neurobiologia dobrze opisują ten mechanizm.
🌿
Badania pokazują, że światło słoneczne wpływa na poziom serotoniny w mózgu, neuroprzekaźnika związanego z regulacją nastroju. Im więcej jasnego światła w ciągu dnia, tym wyższa może być aktywność serotoniny, a wraz z nią poczucie energii i dobrostanu.
🌿
To dlatego brak światła w okresach jesienno-zimowych u części osób wiąże się z obniżonym nastrojem czy tzw. depresją sezonową. Krótsze dni mogą zakłócać rytm biologiczny i wpływać na poziom substancji regulujących sen i emocje. Nasze samopoczucie jest wynikiem wielu czynników - biologii, rytmu dnia, światła, ruchu, kontaktu z naturą. Czasem drobne rzeczy mają większe znaczenie, niż nam się wydaje.
🌿
Korzystajmy więc z takich dni jak teraz: wyjdźmy na spacer, złapmy trochę światła, odetchnijmy głębiej i zatrzymajmy się na moment w zieleni. Nie jako sposób na wszystko, ale jako mały element dbania o swój nastrój i równowagę.
🌿
Jak pisał Viktor Frankl:
„Między bodźcem a reakcją jest przestrzeń. W tej przestrzeni leży nasza wolność.”
Czasem tę przestrzeń tworzą bardzo proste rzeczy - jak światło, oddech i kilka spokojnych minut na świeżym powietrzu.
🌿

05/03/2026

Dzień Wiedzy o Dysocjacyjnych Zaburzeniach Tożsamości ma zwrócić uwagę na jedno z najbardziej złożonych i wciąż mało rozumianych zaburzeń psychicznych (DID - Dissociative Identity Disorder).
🌿
Zaburzenia dysocjacyjne to grupa zaburzeń związanych z zakłóceniem integracji ważnych funkcji psychicznych, takich jak pamięć, świadomość, emocje czy poczucie tożsamości. W praktyce oznacza to, że osoba może doświadczać np. luk w pamięci, poczucia oderwania od własnego ciała lub wrażenia nierealności otoczenia.
🌿
Najbardziej znaną formą tej grupy zaburzeń jest dysocjacyjne zaburzenie tożsamości, dawniej nazywane osobowością mnogą. Charakteryzuje się ono występowaniem dwóch lub więcej odrębnych stanów tożsamości, które mogą naprzemiennie przejmować kontrolę nad zachowaniem, a także powtarzającymi się lukami w pamięci dotyczącymi codziennych wydarzeń lub przeszłości.
🌿
Szacuje się, że zaburzenie to może dotyczyć około 1–2% populacji. Jednocześnie wiele przypadków pozostaje nierozpoznanych przez lata, między innymi dlatego, że objawy bywają mylone z innymi trudnościami psychicznymi lub są ukrywane z powodu wstydu i niezrozumienia społecznego.
🌿
Badania pokazują także, że u wielu osób z tym zaburzeniem w historii życia pojawiają się poważne doświadczenia traumatyczne, takie jak przemoc fizyczna, emocjonalna czy seksualna. Dysocjacja bywa wtedy mechanizmem obronnym psychiki, który pomaga przetrwać doświadczenia przekraczające możliwości radzenia sobie w danym momencie.
🌿
Ten dzień ma przede wszystkim jeden cel: zwiększanie wiedzy i zmniejszanie stygmatyzacji. W kulturze popularnej zaburzenia dysocjacyjne bywają przedstawiane w sposób sensacyjny i nieprawdziwy, co utrudnia osobom doświadczającym tych trudności szukanie pomocy i zrozumienia. Dlatego warto pamiętać, że za każdym zaburzeniem psychicznym stoi czyjaś historia, doświadczenia i realne cierpienie. A rzetelna wiedza jest jednym z pierwszych kroków do budowania empatii i wsparcia.
🌿
Zachęcamy do zapoznania się jednym z badań dot. DID:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9805736/
🌿