Marta Kotarba-Zaczek - Psychoterapia

28/02/2026

Drugie spotkanie kursu pracy ze snami poświęcone było temu, co w śnie najbardziej diagnostyczne i transformujące - strukturze snu i pozycji ego w jego świecie.

Przyglądaliśmy się klasycznej koncepcji funkcji kompensacyjnej snów, a następnie zestawiliśmy ją ze współczesnymi badaniami nad snami w psychoterapii - szczególnie z podejściem Structural Dream Analysis Christiana Roeslera, które pokazuje, że zmiany w strukturze snów korelują z realnymi zmianami psychicznymi zachodzącymi w procesie terapii. W tym ujęciu kluczowe staje się pytanie: co ego w śnie potrafi zrobić? - bo to właśnie poziom sprawczości, relacyjności i regulacji afektu jest jednym z najbardziej wiarygodnych wskaźników integracji psychicznej.

Ćwiczyliśmy więc patrzenie na sny jak na żywe modele funkcjonowania psychiki:
😴 czy ego senne jest obecne,
😴 czy działa czy reaguje,
😴 czy wytrzymuje napięcie,
😴 czy potrafi pozostać w relacji.

To spotkanie było zaproszeniem do zmiany perspektywy - od interpretowania znaczeń do obserwowania procesu psychicznego. Bo sen nie jest tylko opowieścią. Jest wydarzeniem psychicznym, które można badać, śledzić i rozumieć rozwojowo.

Najbardziej poruszające jest jednak to, że wokół tej pracy zaczyna powstawać wspólnota osób, które uczą się razem słuchać snów z ciekawością, uważnością i odwagą wobec nieświadomego.

20/02/2026

Mój ostatni webinar z cyklu, dotyczącego metody projektu czyli 'Jak pokazać to, co powstało?'

Jak sprawić, by prezentacja efektów projektu była czymś więcej niż tylko formalnym podsumowaniem? Jak oddać głos uczniom i zamienić finał projektu w prawdziw...

20/02/2026

Podczas piątego spotkania w ramach cyklu Jaźń i Bycie zajęliśmy się opus magnum i alchemicznym procesem przemiany.

Alchemia nie jest reliktem średniowiecznych laboratoriów. Jest językiem, który zaczyna mówić tam, gdzie empiryczna psychologia... traci słowa.

Podczas spotkania z cyklu o Jaźni pracowaliśmy właśnie na tej granicy - między psychiką a materią, doświadczeniem a symbolem, teorią a przeżyciem. Rozmawialiśmy o psychoidzie jako poziomie rzeczywistości głębszym niż podział na to, co psychiczne i fizyczne. O Jaźni nie jako celu, który kiedyś się osiąga, ale jako zasadzie, która działa w nas od początku i przez całe życie organizuje doświadczenie.

Przyglądaliśmy się opus - procesowi przemiany, który nie dzieje się „w głowie”, lecz obejmuje całego człowieka. Nigredo, albedo, citrinitas, rubedo nie są metaforami stanów, tylko opisem realnych momentów życia psychicznego: rozpadu, oczyszczania, rozumienia i ucieleśnienia sensu.

Proces przemiany nie kończy się doskonałością. Kończy się zdolnością przeżywania paradoksu istnienia bez potrzeby jego rozwiązywania.

Dziękuję za obecność, pytania i myślenie razem.

08/02/2026

Ten weekend spędzam w świecie snów. Prowadzę seminarium na temat klinicznej pracy ze snami dla kursu pierwszego stopnia, który prowadzi Polskie Towarzystwo Psychoanalizy Jungowskiej.

Pracujemy z pytaniami:
⭐ co sen robi w psychice pacjenta,
⭐ jaką formę relacji z ego przedstawia,
⭐ gdzie pojawia się konflikt, kompensacja, a gdzie zalążek przemiany.

Opieram się na psychologii analitycznej i klinicznym dorobku C.G. Junga oraz nurtów postjungowskich, ale ważnym punktem odniesienia jest dla mnie także fenomenologia doświadczenia snu: uważność na obraz, afekt, rytm, atmosferę i sposób, w jaki sen jest opowiadany tu i teraz.

Rozwijamy m.in. takie wątki jak:
• struktura snu i poziomy jego odczytania,
• relacja ego-nieświadomość i sprawczość ego w śnie,
• sen jako proces regulacji, kompensacji i orientacji rozwojowej,
• różnica między interpretacją „znaczeń” a towarzyszeniem sensowi, który wyłania się w pracy klinicznej,
• etyka pracy ze snem – granice interpretacji i odpowiedzialność terapeuty.

Bliskie jest mi podejście, w którym sen nie jest materiałem do użycia, lecz partnerem dialogu.
Nie pytamy: co to znaczy? Tylko: co się tutaj wydarza i jak to działa w psychice tej konkretnej osoby?

06/02/2026

Bardzo lubię program Być jak Ignacy i z pełnym przekonaniem go polecam!

To jedna z tych inicjatyw, które naprawdę rozumieją, że zmiana w edukacji zaczyna się od nauczycieli – od ich przygotowania, refleksji i poczucia sprawstwa.

Mam przyjemność prowadzić w ramach programu cykl webinarów i z ogromną satysfakcją obserwuję, jak uczestnicy przenoszą te treści do swojej codziennej pracy z uczniami. To zawsze był dla mnie kluczowy punkt: żeby szkolenia nie kończyły się na inspiracji, ale realnie pracowały w klasie.

Cieszę się, że Fundacja ORLEN inwestuje w takie formy wsparcia i tworzy przestrzeń do mądrego, odpowiedzialnego rozwoju nauczycieli.

Ostatni, piąty webinar już przed nami – a ja mam poczucie dobrze wykorzystanego czasu i wdzięczność za tę współpracę 🌿

Rozpoczynamy jubileuszową, X edycję programu oświatowego Być jak Ignacy dla klas 1–6 szkół podstawowych, którego organizatorem jest Fundacja ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza.

05/02/2026

Wiele nieporozumień wokół pojęcia Jaźni bierze się stąd, że traktujemy ją jak „lepsze ego” – instancję zarządzającą, nadrzędną, wiedzącą.

Tymczasem zarówno współczesna nauka o mózgu, jak i psychologia głębi mówią coś innego. Nie ma jednego ośrodka dowodzenia. Są sieci, relacje, procesy, które organizują się dynamicznie.

Jaźń nie jest więc czymś, kto kontroluje. Raczej czymś, co porządkuje – często poza naszą wolą, a czasem wbrew niej.

Indywiduacja nie polega na przejęciu sterów. Często polega na uznaniu, że życie ma własną inteligencję, a psychika własny rytm.

To bywa doświadczenie uwalniające, ale bywa też bardzo trudne dla ego, które chce wiedzieć, planować, zabezpieczać.

31/01/2026

☺️Wczoraj odbyło się pierwsze spotkanie kursu pracy ze snami i chcę zapisać ten moment, zanim... rozpłynie się jak dobry sen tuż po przebudzeniu.😉

Pierwsze sny przyniesione do wspólnej przestrzeni. Pierwsze zatrzymania, pytania, zdziwienia. I to charakterystyczne uczucie, które dobrze znam z pracy klinicznej: „to nie my analizujemy sen, to sen zaczyna pracować z nami”.

Rozmawialiśmy o tym, czym sen nie jest:
🦉nie jest zagadką do szybkiego rozwiązania,
🦉nie jest testem inteligencji symbolicznej,
🦉nie jest materiałem do popisu interpretacyjnego.

A potem - bardzo powoli - dotykaliśmy tego, czym może być:
⭐przestrzenią relacji,
⭐procesem regulującym napięcie psyche,
⭐delikatnym językiem, który nie chce być przełożony „na gotowe”, tylko wysłuchany.

☕Lubię te pierwsze spotkania.☕
Z ciekawością. Z uważnością. Z notesem i herbatą obok.

Przed nami dalsza droga: strukturalna analiza, symbole, poziomy snu, praca „w pionie”, alchemia obrazów, proces przemiany.

Ale na początku zawsze jest zatrzymanie. I zgoda na to, że sens przychodzi wtedy, kiedy przestajemy go wyciągać na siłę.

Dziękuję uczestniczkom i uczestnikom za obecność, odwagę i zaufanie...

To był dobry początek. 🌙

29/01/2026

✨Mamy wielką przyjemność zaprosić Państwa na kolejny wykład otwarty, który odbędzie się 21 Lutego 2026r. w godz. 10:00-13:30

Tym razem będziemy gościć dr Susan Schwartz, która wystąpi z niezwykle aktualnym tematem:
„Syndrom oszusta i osobowość 'jak gdyby' w psychologii analitycznej”.

Susan Schwartz jest członkinią Międzynarodowego Stowarzyszenia Psychologii Analitycznej, cenioną analityczką i superwizorką, autorką licznych artykułów i pozycji książkowych.

Aging & Becoming: A Reflective Enquiry
Imposter Syndrome and the ‘As-If’ Personality: The Fragility of Self
A Jungian Exploration of the Puella Archetype: Girl Unfolding
An Analytical Exploration of Love and Narcissism: TheTragedy of Isolation and Intimacy.

📖Jedna z jej książek - "Nieobecny ojciec. Wpływ braku ojca na córkę."
została przetłumaczona na język polski i wydana przez Instytut Studiów Kulturowych Raven.

W swoich wykładach, seminariach i książkach posługuje się klarownym, zrozumiałym językiem, który łączy w sobie różne ramy psychoanalityczne i filozoficzne.

Do udziału zapraszamy psychoterapeutów, analityków, klinicystów, pracowników socjalnych, osoby w szkoleniu analitycznym i psychoterapeutycznym oraz wszystkich zainteresowanych funkcjonowaniem ludzkiej psychiki.

Wykład będzie tłumaczony z języka angielskiego i odbędzie się na platformie Zoom.

Nagranie z wykładu zostanie udostępnione zarejestrowanym uczestnikom na 48 godzin.

Opłata za uczestnictwo wynosi 350 zł.

Zgłoszenia wraz z potwierdzeniem płatności prosimy przesyłać na adres: eventptpj@gmail.com

Termin zgłoszeń: do 15 lutego

Dane do przelewu:
Polskie Towarzystwo Psychoanalizy Jungowskiej
ul. Rynek Główny 28 31-010 Kraków
Numer rachunku bankowego: BNPPL 02 2030 0045 1110 0000 0266 3980

28/01/2026

☕️ Poranna kawa, panpsychizm i Jung czyli dlaczego problem kombinacji... nie jest problemem Junga ;-)

Dziś rano dałam się wciągnąć w bardzo błyskotliwy tekst broniący współczesnego panpsychizmu w wersji russelliańsko-leibnizjańskiej, połączonego z nihilizmem mereologicznym. To jedna z tych propozycji, które intelektualnie uwodzą: eleganckie, konsekwentne, gotowe zapłacić wysoką cenę ontologiczną, byle tylko obejść „trudny problem” świadomości.

W skrócie: skoro fizykalizm nie potrafi wyjaśnić świadomości, a dualizm rozrywa świat na dwa nieprzystające porządki, panpsychizm proponuje, by uznać świadomość (lub coś do niej podobnego) za wewnętrzny aspekt tego, co fizyczne. Problem? Jedność doświadczenia. Jak mikropodmioty miałyby złożyć się w jedno „ja”?

Odpowiedź Autora jest radykalna: porzućmy byty złożone. Zostają albo jeden kosmiczny podmiot, albo niewyobrażalnie wiele świadomych prostot, bez centrum i bez uprzywilejowanego „ja”. Jedność doświadczenia nie jest wtedy faktem ontologicznym, lecz efektem gęstości relacji.

To stanowisko jest dziwne. I samo to Autor uznaje za jego zaletę.

🧠 Z perspektywy jungowskiej - rozwiązanie jest błyskotliwe, ale ontologicznie chybione w punkcie wyjścia.

1. Jaźń nie jest podmiotem - ani pojedynczym, ani mnogim
U Junga Jaźń nie jest „kimś”, kto doświadcza. Nie jest ani wielkim kosmicznym „ja”, ani zbiorem mikropodmiotów. Jest zasadą porządkującą, formalno-dynamicznym układem sensu, który ujawnia się w doświadczeniu, ale nie jest z nim tożsamy.
Panpsychizm - nawet w wersji bez „monady dominującej” - pozostaje uwięziony w logice podmiotowości: zakłada, że to, co realne, musi być podmiotem. Jung tę kategorię rozszczelnia.

2. Pole nie jest agregatem
Relacyjność u Junga nie jest zewnętrzną siecią oddziaływań między bytami, lecz strukturą polową. Kompleks nie jest zbiorem treści, symbol nie jest znakiem, a jedność nie jest sumą. Pole psychiczne nie składa się z elementów. Ono się zagęszcza, organizuje, transformuje.

3. Jedność doświadczenia jest faktem symbolicznym, nie ontologicznym
Panpsychizm pyta: jak złożyć jedno doświadczenie z wielu?
Jung odpowiada inaczej: jedność nie musi być ontologicznym faktem. Jest czasową spójnością pola, wystarczającą, by doświadczenie mogło się zogniskować. „Jedno ja” nie jest bytem, jest wydarzeniem.

4. Psychoidalność zamiast mikropodmiotów
Tam, gdzie panpsychizm mówi o „wewnętrznych własnościach materii”, Jung wprowadza pojęcie psychoidalności - obszaru granicznego, w którym psychiczne i fizyczne nie są jeszcze rozdzielone. To, co psychoidalne, nie jest świadome, nie jest podmiotowe i nie „ma doświadczeń”. Jest warunkiem możliwości zarówno materii, jak i psychiki.

5. Dlaczego Jung omija problem kombinacji?
Nie dlatego, że go sprytnie rozwiązuje, lecz dlatego, że nie przyjmuje jego założeń. Problem kombinacji zakłada, że doświadczenie musi być czyjeś i że jedność musi być zbudowana. Jung pokazuje, że doświadczenie nie zawsze jest czyjeś, a jedność nie zawsze jest konstrukcją.

✨ W tym sensie Jung nie proponuje alternatywnej ontologii świadomości, lecz zmianę poziomu pytania. Jaźń nie jest podmiotem świata. Jest horyzontem porządku, który ujawnia się tam, gdzie psychika staje się zdolna do symbolizacji.

I może właśnie dlatego jungowska perspektywa - choć mniej „efektowna” ontologicznie - pozostaje zaskakująco odporna na różne metafizyczne "mody"...

https://iai.tv/articles/leibniz-provides-the-blueprint-for-panpsychism-auid-3477?fbclid=IwY2xjawPmy-1leHRuA2FlbQIxMABicmlkETEzQnh6Q0lEVFBZWXQwYTVJc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHhgLMaH7saZN7ADssko17aEgISIwSEFwSAGxXgMjwVtUAQYzw-huvOETuL_L_aem_ZxCQ49NCKbXLt9ba7b9vpQ

Reality is made of solitary islands of consciousness

27/01/2026

Właśnie skończyłam wykład dla Austriackiego Towarzystwa Psychologii Analitycznej, który był dla mnie czymś więcej niż prezentacją tez.

Punktem wyjścia było bardzo proste doświadczenie z gabinetu: moment, w którym wszystko, co ego znało i na czym się opierało, rozpada się, a mimo to pojawia się poczucie, że coś pozostaje. Coś, co porządkuje, trzyma, nadaje sens, choć nie daje się łatwo nazwać.

W języku Junga mówimy o Self.

I właśnie za to się wzięłam: za sprawdzenie, co się dzieje, gdy potraktujemy to doświadczenie poważnie - nie tylko psychologicznie, ale też filozoficznie.

To nie był wykład o tym, że Jung „miał rację metafizycznie”. Raczej o napięciu, które pojawia się wtedy, gdy doświadczenie psychiczne zaczyna zachowywać się tak, jakby dotykało samego porządku bycia. O tym, że procesowość Self nie znosi esencji, ale zmienia jej sens: z czegoś danego w coś, co ujawnia się w stawaniu się...

25/01/2026

Polecam wyzwanie journalingu u mojej koleżanki-analityczki Marty Szczukiewicz Gabinet Art & Psyche

Ja właśnie zrobiłam pierwsze wyzwanie z journalingowego workbooka i muszę powiedzieć jedno: to jest bardzo mądrze zaprojektowana praca. Bez ciśnienia, prosta w formie, a za to z dużą przestrzenią na własne skojarzenia, obrazy i sensy, które same się układają.

Z mojej autodiagnozy wynika, że mój „film życia” wszedł w fazę kameralnego obyczaju: bohaterka przestaje gonić fabułę, a zaczyna doceniać dobrze ustawione sceny: kawę, rozmowę i brak grymasów, ambicje zostały, dramat się wyciszył, sens czai się pomiędzy, a najmocniejszą rolę drugoplanową gra kot – niezależny, obecny i absolutnie nieprzejmujący się fabułą 🐾

Ruszył program Journaling 2026! Możecie jeszcze dołączyć. Zaczynamy filmowo, pierwszy temat to "Życie jak film". Jeśli chcecie twórczo popracować w domu, a potem spotkać się i omówić wrażenia na spotkaniu online - zapraszam! Macie możliwość zakupu pierwszego warsztatu za 50 zł, żeby sprawdzić czy to jest program dla Was.
Zgłoszenia: journaling@cieniswiatlo.pl

24/01/2026

Od października mam ogromną przyjemność współpracować z programem Być jak Ignacy, realizowanym przez Fundację ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza 🤍

W ramach tej współpracy prowadzę cykl webinarów o metodzie projektu dla nauczycieli. W lutym spotkamy się już po raz piąty i ostatni, domykając wspólną drogę pracy z projektowym myśleniem w edukacji.

To cykl, który krok po kroku pokazuje, że metoda projektu to coś znacznie więcej niż „fajny pomysł na lekcję”. To sposób myślenia o uczeniu się, o roli nauczyciela i o rozwoju uczniów.

Pracujemy m.in. wokół:
• Project-Based Learning (PBL)
• Inquiry-Based Learning
• Design Thinking for Education
• neuronauk edukacyjnych (Tokuhama-Espinosa, Immordino-Yang)
• badań nad skutecznością nauczania (evidence-based education - John Hattie)

🔹 WYKŁAD 1: Metoda projektu – kopalnia potencjału ucznia
🔹 WYKŁAD 2: Złoto wśród pytań – jak odkrywać z uczniami tematy i problemy
🔹 WYKŁAD 3: Projekt jako małe laboratorium – jak uczyć dzieci myślenia naukowego i eksperymentowania
🔹 WYKŁAD 4: Projekt, który żyje – zaawansowane strategie prowadzenia i oceniania projektów
(rubryki, kryteria, facylitacja)
🔹 WYKŁAD 5: Jak pokazać to, co powstało? Prezentacja efektów projektu jako święto procesu i sprawczości uczniów

Chcę też podkreślić, że uważam, iż decyzja o tym, by wesprzeć nauczycieli poprzez cały cykl wykładów i webinarów, to naprawdę świetna, dojrzała decyzja programowa. Badania nad PBL jasno pokazują, że o powodzeniu projektów nie decyduje sam temat ani scenariusz, lecz przygotowanie nauczycieli: ich rozumienie procesu, swojej roli oraz oceniania rozwojowego. Tam, gdzie jest przestrzeń na takie wsparcie, projekty naprawdę zaczynają „działać”.
Dlatego ta inwestycja w nauczycieli wydaje mi się nie tylko sensowna, ale bardzo dalekowzroczna, budująca trwałe efekty, które zostają z uczniami na długo.

Dziękuję za zaufanie i możliwość bycia częścią tej inicjatywy!

Webinary o metodzie projektu dla programu Być jak Ignacy - Orlen Fundacja im. I. Łukasiewicza WYKŁAD 1: Metoda projektu – kopalnia potencjału ucznia WYKŁAD 2...