31/01/2026
Zwykle mówi się, że w zabawie dzieci »wyrzucają z siebie nienawiść i agresję«, tak jakby agresja była czymś złym, czego należałoby się pozbyć. Jest to częściowo prawda, bo dziecko tak właśnie może odczuwać dławioną w sobie złość i konsekwencje przykrych przeżyć. Lepiej byłoby jednak wyrazić to w inny sposób, mówiąc, że dla dziecka cenne jest odkrycie, iż można w znanym sobie środowisku wyrazić agresywne impulsy czy nienawiść, a środowisko nie odpłaci nienawiścią i gwałtem. Czuje wtedy, że dobre środowisko powinno tolerować agresywne uczucia, jeśli są one wyrażone w formie, która jest mniej więcej do przyjęcia. Trzeba zaakceptować fakt, że agresja jest wpisana w strukturę osobowości dziecka, a dziecko czuje się nieuczciwe, jeśli ukrywa się i zaprzecza czemuś, co jest jego częścią.
Donald Woods Winnicott – Dziecko, jego rodzina i świat, tłumaczenie Alicja Bartosiewicz, oficyna Ingenium
//Alfred Eisenstaedt
