02/12/2025
„Powrót do siebie jako proces rekonstrukcji funkcji Ja”
🌿✨
W praktyce psychoterapeutycznej pojęcie „powrotu do siebie” pojawia się często, choć rzadko bywa precyzowane.
Z perspektywy klinicznej nie oznacza ono sentymentalnego „sięgnięcia do przeszłej wersji siebie”, lecz stopniową rekonstrukcję funkcji Ja, które przez lata mogły zostać nadwyrężone przez wymagające środowisko, przeciążenie emocjonalne, wczesne adaptacje lub chroniczną mobilizację układu nerwowego.
W gabinecie obserwujemy, że proces ten zaczyna się zwykle w momencie, kiedy pacjent zaczyna różnicować:
co jest autentyczną reakcją,
co jest nawykową obroną,
a co — reliktem dawnego układu zależności.
Dopiero ta trójdzielna świadomość umożliwia integrację doświadczenia i zmianę.
W konceptualizacji psychodynamicznej można mówić o przywracaniu spójności ego, w podejściach humanistycznych — o rekontaktowaniu się z organizmicznym doświadczeniem, a w ujęciach współczesnych, opartych na neurobiologii — o ponownym kształtowaniu sieci integracyjnych między korą przedczołową, strukturami limbicznymi i pniem mózgu.
Niezależnie od modalności, proces ten wymaga środowiska terapeutycznego, które umożliwia bezpieczne doświadczanie i regulację.
Na poziomie klinicznym sygnałami postępu bywają:
🌿 zwiększona zdolność mentalizacji w sytuacjach trudnych,
🌿 bardziej elastyczna regulacja afektu,
🌿 subtelniejsze różnicowanie stanów wewnętrznych,
🌿 adekwatniejsze granice i bardziej zintegrowane reakcje interpersonalne.
Powrót do siebie nie jest więc ruchem do tyłu — jest emergencją bardziej zintegrowanego Ja, zdolnego utrzymać jednocześnie autonomię, relacyjność i refleksyjność.
🤍
Zapraszamy specjalistów do refleksji nad tym, w jaki sposób w Waszej praktyce przejawia się proces reintegracji Ja — i jakie warunki relacyjne najbardziej go wspierają.