04/02/2026
Marnowanie żywności zdarza się każdemu🍜🗑️.
Czasem kupimy za dużo, innym razem źle przechowujemy produkty albo zapominamy o tym, co już mamy w lodówce. Wyrzucając jedzenie, tracimy jednak nie tylko pieniądze – marnujemy także energię, wodę i surowce potrzebne do jego wyprodukowania.
Warto pamiętać, że w Polsce ponad 2 miliony osób żyje w skrajnym ubóstwie, a na świecie wciąż wielu ludzi zmaga się z brakiem dostępu do żywności.
Dobra wiadomość jest taka, że każdy z nas ma realny wpływ na ograniczenie marnowania jedzenia. Wystarczy kilka prostych zasad dotyczących zakupów, transportu, przechowywania i wykorzystywania produktów w domu.
☑️ Zwracaj uwagę na jakość żywności już przy zakupie
Jakość przygotowywanych posiłków zaczyna się w sklepie. Warto wybierać produkty świeże, bez uszkodzeń i z odpowiednio długim terminem przydatności do spożycia.
Podczas zakupów:
➡️zawsze sprawdzaj datę ważności,
➡️unikaj produktów z uszkodzonym, wybrzuszonym lub zabrudzonym opakowaniem,
➡️zwracaj uwagę na zapach, wygląd i konsystencję produktów,
➡️wybieraj porcje dopasowane do realnych potrzeb domowników.
☑️ Kupuj żywność w miejscach, gdzie jest właściwie przechowywana
Produkty takie jak mięso🥩, nabiał🧀 czy ryby🐠 wymagają zachowania tzw. łańcucha chłodniczego. Jeśli w sklepie lodówki nie chłodzą prawidłowo lub produkty leżą poza odpowiednią temperaturą – lepiej zrezygnować z zakupu.
Warto pamiętać, by:
• produkty wymagające chłodzenia kupować wyłącznie w odpowiednich warunkach,
• świeżą żywność wkładać do koszyka na końcu zakupów,
• wybierać warzywa i owoce świeże, nieuszkodzone i – najlepiej – sezonowe.
☑️ Właściwie transportuj zakupy🚗
Latem lub przy dłuższej drodze do domu warto używać torby termoizolacyjnej, szczególnie do produktów wrażliwych na temperaturę. Po powrocie do domu jak najszybciej włóż świeżą żywność do lodówki lub zamrażarki.
☑️ Stosuj zasadę FIFO – „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”
Nowo kupione produkty ustawiaj z tyłu lodówki lub szafki, a starsze z przodu. Dzięki temu w pierwszej kolejności sięgasz po to, co ma krótszy termin przydatności i nic nie ginie zapomniane na półce.
☑️3×P: Planuj, Przeliczaj i Przyrządzaj z głową🧮
▶️Planuj posiłki
Układanie jadłospisu na kilka dni lub tydzień pozwala uniknąć impulsywnych zakupów. Przed wyjściem do sklepu sprawdź zawartość lodówki i szafek, a podczas zakupów trzymaj się listy.
▶️Przyrządzaj rozsądnie
Gotuj tyle, ile naprawdę potrzebujesz. Obieraj warzywa cienko, płucz je krótko, gotuj pod przykryciem i w niewielkiej ilości wody – oszczędzisz składniki odżywcze, energię i wodę.
☑️Przechowuj żywność w odpowiednich warunkach
Produkty niewymagające chłodzenia przechowuj w suchym, chłodnym i zacienionym miejscu. W lodówce ❄️temperatura powinna wynosić maksymalnie +4°C, a w zamrażarce −18°C.
Unikaj pozostawiania żywności w tzw. strefie niebezpiecznych temperatur (od +4°C do +60°C), gdzie szybko namnażają się drobnoustroje.
☑️ Korzystaj z lodówki w świadomy sposób
• Układaj produkty zgodnie z zaleceniami producenta lodówki.
• Nie wkładaj do niej gorących potraw.
• Zapewnij swobodny przepływ powietrza.
• Ogranicz częste i długie otwieranie drzwi.
• Regularnie rozmrażaj i myj lodówkę.
Najlepiej przechowywać żywność w pojemnikach przeznaczonych do kontaktu z jedzeniem. Torebki foliowe nie są dobrym rozwiązaniem przy dłuższym przechowywaniu, a zardzewiałe metalowe pojemniki mogą być szkodliwe dla zdrowia.
☑️ Dobrze gospodaruj żywnością
Zamrażaj nadmiar
Zamrażanie to świetny sposób na przedłużenie trwałości produktów – pieczywa, warzyw, owoców czy gotowych potraw. Pamiętaj jednak, by nie zamrażać ponownie raz rozmrożonej żywności.
Dziel na porcje i wykorzystuj resztki
Gotuj dla konkretnej liczby osób. Z pozostałych ziemniaków możesz zrobić kopytka, sałatkę lub zapiekankę, a z resztek warzyw – omlet czy danie typu stir-fry. Kuchnia to świetne miejsce na kreatywność.
Nie marnuj – podziel się
Jeśli masz nadmiar jedzenia, podziel się nim lub wykorzystaj ponownie. To proste działania, które mają realny wpływ na środowisko i domowy budżet.
