21/02/2022
#หนอนพยาธิ . . . น่ากลัวกว่าที่คิด!
ความน่ากลัว คือ ติดเข้าไปแล้ว บางรายไม่แสดงอาการอะไรเลย ติดพยาธินานเป็นปีๆมาเจออีกที ตัวหนอนพยาธิยาวเป็นเมตร 😬
วันนี้ เรามาทำความรู้จักกับหนอนพยาธิกันค่ะ ว่ามีกี่แบบ ?
หนอนพยาธิในทางการแแพทย์ แบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ
1. Platyhelminthes(Flat warms ) คือ หนอนตัวแบน ยกตัวอย่างเช่น พยาธิตัวตืด(Tape worms),พยาธิใบไม้ตับ (Flukes)
2. Nematoda (round warms) คือ หนอนตัวกลม ช่วงนี้มีเทรนด์การกินแบบแปลกๆนะค่ะ ซึ่งก็คือ “ปลาหมึกซอต” ศูนย์วิจัยโรคปรสิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี-pdrc SUT ระบุว่า ในการกินปลาหมึกสดๆที่ยังไม่ตาย ที่กำลังฮิตฮอตกันอยู่ในช่วงนี้ จะเสี่ยงพยาธิตัวกลม วันนี้จึงจะขอเน้นหนักมาที่พยาธิประเภทนี้เยอะหน่อยนะค่ะ เราลองมาดูกันค่ะว่า พยาธิหนอนตัวกลม มีอะไรบ้าง ? .. . . .
2.1 พยาธิเข็มหมุด,พยาธิเส้นด้าย(Enterobius) คือ คนติดพยาธิชนิดนี้โดยการรับประทานไข่พยาธิที่ ติดอยู่ตามซอกเล็บและข้าวของเครื่องใช้ต่างๆเมื่อเข้าสู่ทางเดินอาหารและเจริญเป็นตัวเต็มวัยผสมพันธุ์กันในลำไส้ พยาธิตัวเมียจะออกมาวางไข่ที่ทวารหนักทำให้มีอาการคันรอบรูก้น
แหล่งที่พบ : สัมผัสถูกมือของผู้ที่มีพยาธิอยู่ก่อน ไข่พยาธิปนเปื้อนตามเก้าอี้นั่ง ที่นอน เสื้อผ้า ฝุ่นละออง
อาการ : มักมีอาการคันรอบๆรูก้นมาก เฉพาะในเวลากลางคืน นอนหลับไม่สนิท
2.2 พยาธิไส้เดือน (Ascariasis) คือพยาธิที่เติบโตในสิ่งแวดล้อมตามดินหรือผักสด เจริญพันธุ์ในลำไส้คน คนติดพยาธิจากการรับประทานไข่ของพยาธิที่บนเปื้อนอยู่ในสิ่งแวดล้อม
แหล่งที่พบ : ไข่พยาธิปนเปื้อนติดอาหาร ผัก น้ำดื่ม ดินทราย ฝุ่นละออง
อาการ : ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ บางรายมีอาการหงุดหงิด อ่อนเพลีย ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ลมพิษเรื้อรัง
2.3 พยาธิแส้ม้า (Trichuriasis) คือ อยู่ตามสิ่งแวดล้อมคนติดพยาธิโดยการกินไข่ในระยะฟักที่ปะปนมากับดินหรือผักสดที่ล้างไม่สะอาด
แหล่งที่พบ : ไข่พยาธิที่ปนเปื้อนมากับผัก หรืออาหาร
อาการ : ส่วนมากไม่มีอาการแสดง ในรายที่พยาธิจำนวนมาก อาจมีอาการปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดิน อ่อนเพลีย น้ำหนักลด
2.4 พยาธิปากขอ (Hookworm) คือ อยู่ในสิ่งแวดล้อมคนติดพยาธิชนิดนี้ได้จากการที่ตัวอ่อนในระยะ Filariform Larva ไชเข้ามาผ่านผิวหนังเข้ามาในกายไปตามหลอดน้ำเหลืองเข้าสู่ปอดย้อนไปทางปอดเข้าสู่ ระบบทางเดินอาหาร เจริญเป็นตัวเต็มวัยและดูดเลือดในผนังลำไส้ผู้ป่วยอาจมีภาวะโลหิตจาง Anemia
แหล่งที่พบ : พยาธิเจริญเติบโตบนพื้นดิน ไชเข้าทางผิวหนัง พบในคนที่เดินเท้าเปล่าบนพื้นดิน เด็กที่ชอบเล่นดิน
รับประทานอาหาร ดื่มน้ำที่ปนเปื้อนพยาธิตัวอ่อนระยะติดต่อ พยาธิอาจไชผ่านเยื่อบุในปาก และเข้าสู่กระแสเลือด
อาการ : ตุ่มแดงคันที่ผิวหนังบริเวณที่พยาธิไช จุกเสียดแน่นที่ยอดอก ปวดท้อง ท้องเดิน ถ้ามีพยาธิมากจะทำให้มีอาการซีด มึนงง หน้ามืด อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลด
พอรู้แบบนี้แล้ว พวกเราคงสงสัยกันใช่ไหมค่ะว่า ?
เอ๊ะ ~ เราก็เคยกินของสดๆดิบๆไป เราควรกินยาถ่ายพยาธิดีไหมนะ ?
จริงๆแล้ว จะบอกว่า ยาถ่ายพยาธิ ไม่จำเป็นต้องกินทุกๆปีหรอกค่ะ ขึ้นอยู่กับว่า .. . . .
1. ตัวเราอยู่ในพื้นที่เสี่ยงหรือไม่? เช่น พื้นที่ที่มีการระบาดของพยาธิ หรือ พื้นที่ที่อาจจะมีสุขอนามัยไม่ค่อยดี เช่น แนวตะเข็บชายแดน
2. ชอบกินอาหาร ไม่ว่าจะเป็น*เนื้อสัตว์ ที่สุกๆ ดิบๆ หรือ ผัก ที่ไม่ได้ผ่านการล้างทำความสะอาดที่ดีมากพอ
*เนื้อสัตว์ที่มีความเสี่ยง เช่น หมู,วัว,กุ้ง,หอย,ปู,ปลา, และ ล่าสุดนี่เลย “ ปลาหมึก ! ”
3. มีอาการความผิดปกติ เช่น
1. ท้องอืด/เฟ้อ แน่นจุกท้องบ่อยๆ
2. คลื่นใส้/อาเจียน/วิงเวียน
3. ปวดมวนท้องแปลกๆ
4. น้ำหนักลดลงโดยไม่มีสาเหตุ
5. คันรอบๆรูก้น ยิ่งตอนกลางคืน ยิ่งคัน
6. เบื่ออาหาร อ่อนเพลียง่าย แบบไม่มีสาเหตุ
ซึ่งหากมีอาการดังกล่าว + ความเสี่ยงการกินของดิบๆสุกๆ แนะนำว่า ต้องดูความรุนแรงด้วยนะค่ะ
ถ้ารุนแรงมากๆ แนะนำว่า ต้องรีบนำส่งโรงพยาบาล เพื่อจะได้รับการรักษาอย่างทันการณ์น่ะค่ะ
แต่ถ้ามีอาการไม่รุนแรง หรือ ไม่มีอาการแต่ก็มีความกังวลไม่สบายใจ เพราะมีความเสี่ยงอยู่
ไปค่ะ !
ไปร้านยา .. #ถามหาเภสัชกร กันจ้าา
