22/02/2026
อัพเดทความรู้แน่นๆกันค่า ขอบคุณ Pat the Prosth ค่ะ เรายังมีคอร์ส All-on-X ในวันที่ 25-26 เมษานี้ด้วยนะคะ
⭐️ วัด Vertical dimension กับ Occlusal plane ทำอะไรก่อนหลัง มาฟังคำตอบในความเห็นของผมกันครับ
Disclaimer: (ไม่ใช่วิธีที่ดีที่สุด แต่เป็นสิ่งที่ผมทำแล้วมันนิ่งสำหรับผม)**
เวลาเจอเคสฟันสึก ฟันปลอมเต็มปาก หรือ full-mouth rehabilitation
ผมเชื่อว่าทุกคนมี “วิธีที่ตัวเองถนัด” กันอยู่แล้วครับ
บางคนเริ่มจากหา Vertical Dimension (VD)
บางคนเริ่มจาก Occlusal Plane
บางคนเริ่มจากฟันหน้า หรือบางคนไล่จากฟันหลังขึ้นหน้า
ผมมองว่าไม่มีใครผิดเลยครับ
สุดท้ายมันคือวิธีที่แต่ละคน “คุมงานได้ดีที่สุดในมือของตัวเอง”
โพสต์นี้ไม่ใช่คำตอบตายตัว
แต่เป็นวิธีที่ผมใช้จริงในคลินิกทุกวัน
และมัน ช่วยให้ผมคุม full-mouth หรือฟันปลอมได้ predictable ขึ้นมาก
เลยอยากแชร์กับเพื่อนร่วมวิชาชีพครับ 🙏
⸻
🔸 1) ผมเริ่มจาก “ฟันหน้าบน” ก่อน – แต่ดูความสวยงามด้วยเสมอ
สำหรับผม ฟันหน้าบนเป็นตัว “ล็อกระบบ” ทั้งหมด
เพราะมันมีผลทั้งต่อ:
• ความสวยงาม
• เสียง
• VD ด้านหน้า
• Occlusal plane ด้านหน้า
• การวางฟันล่าง
สิ่งที่ผมทำพร้อมกันเลยคือ:
✔ ยิ้มกว้าง
• เช็คว่าฟันหน้า ขนานกับแนวตา (interpupillary line) ไหม
• ฟันหน้าโค้งเข้ากับ smile curve ไหม
✔ หน้าเฉย ๆ (repose)
• ฟันบนโผล่ประมาณ 1–4 มม. ดูเป็นธรรมชาติไหมขึ้นกับอายุ ความยาวริมฝีปาก
• ถ้าน้อยไป → ฟันสั้น
• ถ้ามากไป → ดูยื่น ขัดบุคลิก
✔ ใช้เสียง “ฟ–ฝ” (F-sound)
อันนี้สำหรับผมคือเครื่องมือที่แม่นที่สุด
เพราะถ้าฟันบนยาว/สั้น/ยื่นผิดตำแหน่ง
เสียง ฟ จะแปลกทันที
ขอบฟันบนต้องแตะริมฝีปากล่าง “เบามาก” ในจังหวะออกเสียง
ถ้าแรงไป = ยาว
ถ้าไม่แตะเลย = สั้น
✔ มอง lateral profile ด้วย
• Occlusal plane หน้าต้องไม่หงาย–ไม่ก้มเกิน
• ดูให้สัมพันธ์กับ Camper’s line
• ดูlip supportไปในตัวด้วย
ทั้งหมดนี้ผมจะดู “พร้อมกัน”
ไม่ใช่ทำอย่างใดอย่างหนึ่งจบแล้วไปทำอีกอย่าง
คือค่อย ๆ ไล่จูนทีละนิดจนทั้งสวยงามและใช้งานลงตัวในจุดเดียว
⸻
🔸 2) ปลายฟันหน้าล่าง → ใช้เสียง “สอเสือ” (S-sound)
เมื่อฟันบนลงตำแหน่งถูกแล้ว
ผมจะให้คนไข้พูด เสียง ส เพื่อกำหนดฟันล่าง
เพราะ S-sound ทำให้เห็นปัญหาได้ชัดว่า:
• ฟันล่าง สูงไป → เสียงแตกเป็น “ช”, ฟันล่างกระทบฟันบน
• ฟันล่าง ต่ำไป → เสียงไม่คม ลมออก
• ฟันล่าง เอียง → เสียงสแตกด้านข้าง
• ฟันล่าง ถอยเกิน → ลิ้นไปไม่ถูกตำแหน่ง
ข้อสำคัญมาก:
ถ้าฟันหลังล่างกระทบขณะพูดเสียง ส → Vertical Dimension สูงไปทันที อาจจะต้องปรับ
นี่คือคำสั่งเตือนระบบที่ชัดที่สุดครับ
⸻
🔸 3) ฟันหลังล่าง → ผมใช้ “Retromolar Pad” เป็นตัวกำหนดแนวหลัง
กฎทองที่ผมใช้คือ:
✔ ฟันหลังล่างไม่ควรสูงเกิน ½–⅔ ของ Retromolar Pad
เพราะระดับนี้ทำให้:
• ลิ้นทำงานสบาย
• กลืนลื่น
• Envelope of functionไม่โดนขัด
• ฟันหลังไม่โดนแรงที่ผิดธรรมชาติ
• Plane ด้านหลังไม่โดดขึ้นลง
เมื่อฟันหน้าล่าง + ฟันหลังล่างได้ตำแหน่งแล้ว
Occlusal Plane ล่างทั้งแถวจะชัดเจนขึ้นเอง
⸻
🔸 4) จุดสำคัญที่สุดของผม: VD กับ Plane เป็นเฟืองเดียวกัน
อยากเน้นมากครับว่า
ผมไม่เคยมองว่า VD มาก่อน หรือ Plane มาก่อน
ผมรู้สึกว่าทั้งสองอย่างนี้ “หมุนไปด้วยกัน”
ปรับอันหนึ่ง อีกอันขยับ
แล้วต้องกลับมาดูอีกอันใหม่
เวลาทำเคสจริง ผมจะ:
• ปรับฟันหน้า → plane หน้าเปลี่ยน
• ปรับฟันล่างด้วยเสียง ส → VD เปลี่ยน
• ปรับฟันหลังล่าง → plane หลังเปลี่ยน
• เช็ค camper line → plane ด้านหลังนิ่งขึ้น
• เช็คเสียงอีกที → VD ปรับตาม
• เช็ค EF → ถูไหม
• เช็คยิ้ม → สวยไหม
• ฟังฟีดแบ็กคนไข้ → สบายไหม
นี่คือการ จูนทั้งระบบ
ไม่ใช่การวัดตัวเลขสองตัวครับ
และสิ่งที่ช่วยมากที่สุดคือ…
✔ ต้องฟังคนไข้เยอะ ๆ
เพราะบางทีตำแหน่งที่ “สวยในโมเดล”
แต่คนไข้รู้สึกฝืน → มันไม่ใช่คำตอบ
⸻
🔸 5) เมื่อระบบล่างนิ่ง → ฟันบนแถวหลังมัก “ลงเอง”
เมื่อเรามีครบแล้ว:
• ฟันหน้าบน → เสียงฟ
• ฟันหน้าล่าง → เสียงส
• ฟันหลังล่าง → Retromolar Pad
• Occlusal Plane ล่าง
• VD ที่ผ่านการพูด–กลืน–เคี้ยว
• ความสวยงามผ่าน smile curve + interpupillary line
• ความสมดุลผ่าน Camper’s line
ฟันบนหลังจะเหมือน “มีรางให้ลง” อยู่แล้ว
ผมรู้สึกว่าช่วงนี้เป็นช่วงที่ predictable ที่สุดของงานเลยครับ
⸻
✨ สรุป
1) ฟันบนหน้า → เสียงฟ + ความสวยงามใบหน้า
2) ฟันล่างหน้า → เสียงส + เช็ค VD ไปด้วย
3) ฟันหลังล่าง → Retromolar Pad (½–⅔)
4) VD + Plane → ปรับคู่กันเป็นระบบเดียว
5) ฟันบนหลัง → ตั้งง่ายเมื่อระบบล่างนิ่ง
6) ฟังคนไข้ = สำคัญที่สุด
ทั้งหมดนี้…
ไม่ใช่วิธีที่ดีที่สุดนะครับ
เป็นแค่วิธีที่ผมทำแล้ว “นิ่ง” และควบคุมเคสได้ดี
เพื่อน ๆ แต่ละคนมีวิธีของตัวเองได้หมดเลย
ขอแค่คนไข้สบาย งานสมดุล และปลอดภัยที่สุดครับ 🙏🔥
ขออยากติดตามผลงานช่วงนี้ผมจัดคอสall-on-4กับทางKdl ตอนนี้คนสมัครใกล้เต็มแล้ว ดูรายละเอียดในเม้นนะครับ 25-26เมษานี้
