27/01/2026
โรคปอดบวม (Pneumonia) ในเด็ก คือการติดเชื้อในปอดที่ทำให้อวัยวะส่วนนี้อักเสบ มีไข้สูง ไอ หายใจเหนื่อยหอบ หายใจเร็ว หายใจลำบาก (ซี่โครงบุ๋ม/จมูกบาน) ซึม หรือไม่ยอมดูดนม มักเกิดจากไวรัสหรือแบคทีเรีย ควรพบกุมารแพทย์ทันทีหากมีอาการหอบเหนื่อยรุนแรง เพื่อป้องกันภาวะหายใจล้มเหลว
อาการที่สังเกตได้ในเด็ก
อาการอาจเริ่มเหมือนหวัดแล้วทวีความรุนแรงขึ้น:
ระบบหายใจ: หายใจเร็วผิดปกติ หายใจหอบเหนื่อย หายใจมีเสียงหวีด หรือมีเสียงดังครืดคราด
อาการแสดงรุนแรง: หายใจแรงจนอกบุ๋ม ปีกจมูกบาน ริมฝีปากหรือเล็บเขียวคล้ำ (ขาดออกซิเจน)
อาการทั่วไป: ไข้สูง ไอมีเส/หะ บางรายอาจไอแห้งๆ
พฤติกรรม: ซึม ไม่เล่น อ่อนเพลีย ไม่ยอมกินนมหรืออาหาร อาเจียน
เด็กโต: อาจบ่นเจ็บหน้าอกหรือปวดท้องร่วมด้วย
สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง
สาเหตุ: เชื้อไวรัส (พบบ่อยในเด็กเล็ก) และเชื้อแบคทีเรีย
การแพร่กระจาย: สูดหายใจเอาเชื้อที่กระจายในอากาศจากการไอ/จาม หรือติดเชื้อจากการสัมผัสสิ่งของปนเปื้อน
ความเสี่ยงสูง: เด็กที่ภูมิคุ้มกันต่ำ, ไม่ได้รับนมแม่, อยู่ในที่แออัด, หรือได้รับควันบุหรี่/มลภาวะ
การรักษา
กรณีไม่รุนแรง: กุมารแพทย์อาจให้รักษาตามอาการ เช่น ยาลดไข้, ยาแก้ไอ และสั่งยาปฏิชีวนะ (Antibiotics) หากสาเหตุมาจากเชื้อแบคทีเรีย
กรณีรุนแรง: ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเพื่อพ่นยา, ให้ออกซิเจน, หรือให้ยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือด
การดูแลและป้องกัน
วัคซีนสำคัญ: ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่และวัคซีนป้องกันเชื้อนิวโมคอคคัส (Pneumococcal Vaccine)
สุขอนามัย: ล้างมือบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการพาเด็กไปที่แออัด
โภชนาการ: ทารกควรได้รับนมแม่ในช่วง 6 เดือนแรกเพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน
สิ่งแวดล้อม: หลีกเลี่ยงควันบุหรี่ ควันไฟ และฝุ่นละออง
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ทันที?
หากเด็กมีอาการหายใจหอบเหนื่อย ปากเขียว ซึมลงมาก หรือหายใจอกบุ๋ม ควรรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที เพราะอาจเป็นภาวะฉุกเฉิน
