25/02/2026
💔 เครียดจน "เจ็บอก" ไม่ได้คิดไปเอง!
ความเครียดกระตุ้นฮอร์โมนให้กล้ามเนื้ออกหดเกร็ง+เลือดเลี้ยงน้อยลง ขณะที่สมองส่วนรับความรู้สึกก็ "เปิดวอลลุ่ม" ให้เจ็บแรงกว่าปกติจนคล้ายโรคหัวใจ
✅ เจ็บจากเครียด: มักเจ็บจี๊ด ย้ายที่ไปมา เป็นตอนพักหรือคิดมาก (ไม่อันตราย หายได้ถ้าใจสงบ)
⚠️ เจ็บส่งสัญญาณตาย: แน่นเหมือนทับ ร้าวไปกราม/แขน เหงื่อแตก เหนื่อยหอบ (รีบไป รพ. ทันที!)
#สุขภาพใจ #เจ็บหน้าอก
ทำไมช่วงเครียดหนักๆ บางครั้งมีเจ็บหน้าอกขึ้นมาได้?
เราเชื่อว่าทุกคนเคยประสบอาการนี้มากค่ะ มักจะมาช่วงที่ชีวิตหนักๆ บางคนที่มีภาวะซึมเศร้า/วิตกกังวล/แพนิก ก็จะเป็นถี่ขึ้น
บางครั้งก็ทำประสาทกินว่าเป็นโรคหัวใจรึเปล่านะ?
คำตอบคือ จิตใจเกิดจากการทำงานของสมอง และสมองก็เชื่อมต่อกับอวัยวะภายในทั้งสองทิศทาง ทั้งสั่งการ (Autonomic nervous system) และรับรู้ (Visceral sensation) ดังนั้นจึงไม่แปลกที่เวลามีภาวะเครียดทางจิตใจ ส่งผลให้เกิดอาการจริงๆ หลายอย่าง โดยไม่ได้แกล้ง (อืม บางทีบางคนจะชอบคิดว่าแกล้งน่ะนะ)
เมื่อมีความเครียดเกิดขึ้น ร่างกายจะเกิดโหมดต่อสู้กับภัยอัตโนมัติ โดยใช้ระบบประสาท sympathetic และฮอร์โมน adrenaline/cortisol
ซึ่งฤทธิ์ของ sympathetic และ adrenaline สามารถทำให้
- หลอดเลือดที่เลี้ยงกล้ามเนื้อ/โครงสร้างที่ทรวงอก หดตัวได้ (vasoconstriction) ทำให้เลือดไปเลี้ยงน้อยลง
- ปรับกล้ามเนื้อบริเวณนั้นให้ไวต่อการกระตุ้นมากขึ้น (Gamma-motor neuron sensitization) ทำให้กระตุ้นแล้วมีโอกาสเกิดการหดเกร็งได้
ดังนั้นมีโอกาสที่กล้ามเนื้อช่วงอกหดเกร็ง เลือดไหลเวียนไม่ดี มีกรดคั่ง ซึ่งกระตุ้นการเจ็บได้ ไม่ได้อันตรายอะไร และส่วนใหญ่ไม่ทำให้เกิดความเจ็บอะไร
เพราะการปรบมือข้างเดียวมักไม่ดังค่ะ
ฝั่งระบบประสาทที่รับความเจ็บมักจะมีปัญหาด้วย
ความเครียดโดยเฉพาะในรายที่เครียดหนักหรือเครียดเรื้อรัง ระบบ cortisol และ adrenaline จะปรับเปลี่ยนสมองหลายจุด
เช่น ส่วนควบคุมอารมณ์ dlPFC ทำงานลดลง ทำให้ amygdala ที่ประมวลผลอารมณ์เชิงลบ ซึ่งรวมถึงความกลัว/ความเจ็บ ทำงานมากขึ้น
แถมยังทำให้ระบบยับยั้งความเจ็บโดยธรรมชาติอย่างระบบ PAG-descending pathway ทำงานลดลง
นั่นคือ หากมีกลไกความเจ็บอะไรเกิดขึ้น จะเจ็บมากขึ้นเป็นพิเศษด้วย เพราะสัญญาณความเจ็บมันประมวลแรง ส่งมาถึงอารมณ์แรงขึ้น
และถ้ายิ่งคุณมีภาวะวิตกกังวล/แพนิก/ซึมเศร้า บางครั้งสมองส่วน anterior insula ที่คอยรับรู้อวัยวะภายใน จะ ‘สนใจ’ สัญญาณจากอวัยวะเป็นพิเศษ ทำให้ความเจ็บนั้นถูกสนใจมากขึ้น
หรือพูดโดยสรุปก็คือ เครียดทำให้กล้ามเนื้อหดเกร็ง + เลือดมาเลี้ยงน้อย ฝั่งระบบประสาทก็นำสัญญาณเจ็บได้มากกว่าปกติ สมองสนใจมากกว่าปกติ
ซึ่งถ้ามีภาวะจิตเวชร่วมด้วย, มีการอดนอน มักจะทำให้อาการพบบ่อยขึ้น
ทั้งหมดทั้งมวลเลยทำให้เจ็บหน้าอกขึ้นมาได้ โดยไม่ได้เกิดจากโรคของอวัยวะภายในโดยตรง ซึ่งอาการมักจะ
✔️ ตำแหน่งไม่แน่นอน เปลี่ยนไปมา
✔️ ลักษณะความเจ็บหลากหลายมาก จี๊ดบ้าง แน่นบ้าง แสบบ้าง
✔️ ระยะเวลาไม่สม่ำเสมอ บางทีก็แป๊บเดียว บางทีก็ตื้อเป็นชั่วโมง
✔️ ไม่สัมพันธ์กับการออกแรง สุ่มปวดได้หมด ไม่สนกิจกรรม
✔️ มักเกิดตอนเครียด หรือคิดมาก
แต่ใดๆ ก็ตาม ‘อาการเจ็บหน้าอก’ เป็นได้ตั้งแต่ติ่งต้อยยันหายนะระดับชีวิต ถ้าไม่แน่ใจหรือเป็นรู้สึกว่าไม่ใช่จี๊ดนิดๆ แล้วให้รีบไป รพ. ก่อนนะคะ โดยเฉพาะ
⚠️ เจ็บแน่นเหมือนมีอะไรกดทับกลางอก (แน่น อึดอัด บีบๆ หนักๆ ไม่ใช่จี๊ดๆ)
⚠️ เจ็บร้าวไปที่แขนซ้าย คอ กราม หรือหลัง (โดยเฉพาะร้าวเป็นเส้น/ลึกๆ)
⚠️ เจ็บตอนออกแรง แล้วดีขึ้นตอนพัก (Exertional chest pain)
⚠️ เจ็บนานเกิน 10–15 นาที ไม่หาย หรือเป็นๆ หายๆ แต่ถี่ขึ้น รุนแรงขึ้น
⚠️ มีอาการร่วม เช่น เหนื่อย หายใจไม่อิ่ม เหงื่อแตก ใจสั่น คลื่นไส้ หน้ามืด
⚠️ เจ็บตอนพักเฉยๆ โดยไม่มีสาเหตุชัด โดยเฉพาะถ้าไม่เคยเป็นมาก่อน
⚠️ เป็นในคนที่มีความเสี่ยง เช่น เบาหวาน ความดัน ไขมันสูง สูบบุหรี่ อายุ >40
⚠️ เจ็บแบบ “ไม่เหมือนเดิม” เช่น แรงขึ้น นานขึ้น หรือแปลกไปจากเดิม
⚠️ เจ็บแล้วรู้สึกผิดปกติอย่างมาก
ส่วนอาการเจ็บทางจิตนี้ ไม่อันตรายค่ะ
และหายไปได้ ถ้ารักษาสภาพจิตใจให้กลับมาปกติค่ะ
เป็นกำลังใจให้ทุกท่าน
