23/07/2022
ฝังเข็มรักษาโรคได้อย่างไร ลดปวดยังไง ???
[ทั่วไป]การฝังเข็ม(Acupunture)ช่วยรักษาโรคได้อย่างไร
- การฝังเข็ม เป็น การรักษาแพทย์แผนจีน เป็นศาสตร์ที่มีการศึกษาถ่ายทอดมาอย่างยาวนานมานับพันปี โดยใช้หลักการกระตุ้นเพื่อปรับสมดุลยินหยาง ซึ่งเป็นพลังตรงข้ามกันเพื่อควบคุมสมดุลในร่างกาย ลมปราณเป็นพลังงานช่วยให้เกิดการเคลื่อนไหวให้ความอบอุ่นเป็นหยาง ส่วนยินเป็นเลือดที่ช่วยหล่อเลี้ยงร่างกาย ให้ความเย็น ซึ่งนอกจากเส้นลมปราณและเลือดแล้ว ยังมีพลังชี่เปรียบเสมือนภูมิคุ้มกัน และเนื่องด้วยอวัยวะทั้งหลายมีความเชื่อมต่อกัน การฝังเข็มจึงเป็นการปรับสมดุลยินหยาง ทะลวงลมปราณ และปรับพลังชี่
- สำหรับทั่วโลกนั้นเริ่มมีการศึกษารองรับการรักษามากขึ้นช่วง 20 ปีที่ผ่านมา มากกว่า 15000 การศึกษาและ มากกว่า100 การวิเคราะห์อภิมาน (Meta-analysis) มากกว่า 60 ประเทศทั่วโลก โดยโรคที่มีการศึกษาพิสูจน์ว่ามีผลบวกชัดเจน เช่น ภูมิแพ้จมูก (Allergic rhinitis) เข่าเสื่อม (OA knee) คลื่นไส้อาเจียนที่เป็นผลจากยาคีโมหรือหลังผ่าตัด ปวดศีรษะไมเกรน (Migraine) ปวดศีรษะ Tension ปวดหลังเรื้อรัง (Chronic low back pain) อาการปวดหลังผ่าตัด.....อื่นๆ การศึกษาที่มีผลบวก เช่น อัมพฤต อัมพาต (Stroke) , ภาวะนอนไม่หลับ (Insomnia) , ลำไส้แปรปรวน (Irritable bowel), ปวดประจำเดือน , อ้วน , ท้องผูก เป็นต้น
- สำหรับภาวะโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) การกระตุ้นกล้ามเนื้อที่อ่อนแรงจากสมองส่วนที่ขาดเลือดนั้นมีผลไปถึงสมองด้วย (Characterizing Acupuncture Stimuli Using Brain Imaging with fMRI - A Systematic Review and Meta-Analysis of the Literature 2012) ทำให้เกิด brain plasticity เพิ่มการทำงานของเปลือกสมอง ลดอาการเกร็งโดยการลดการกระตุ้นเซลล์ประสาทสั่งการในไขสันหลัง ….. อย่างไรก็ตาม การฝังเข็มในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะแรกและติดตามไปเป็นเวลา 1 ปี ก็ไม่ได้เพิ่มความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันและคุณภาพชีวิตได้เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ฝังเข็ม.....แต่ก็มีการศึกษาระบุว่าการฝังเข็มร่วมกับการฝึกฟื้นฟูกายภาพจะสามารถเพิ่มความสามารถในการทำได้ดีกว่ากายภาพอย่างเดียว.....กลุ่มที่ฝังฝั่งดีสลับฝั่งอ่อนแรงจะดีกว่าอ่อนแรงอย่างเดียว เป็นต้น
- สำหรับการลดปวดการฝังเข็ม มีหลักฐานเชิงประจักษ์รองรับมากมาย เช่น ทฤษฎีการสร้างสาร Opioids และ Gate control theory พบว่าถ้ามีการกระตุ้นที่ใยประสาทใหญ่ ก็จะมีผลไปกระตุ้นให้เกิดการปล่อยสาร encephalin ที่บริเวณ substantia gelatinosa ซี่งจะจับกับตัวรับ opioid receptors ที่ผิวเส้นประสาททำให้เส้นประสาทขนาดเล็กที่นำความรู้สึกปวดเกิดศักย์ไฟฟ้า excitatory postsynaptic potential (EPSP) ทำให้ไม่สามารถถูกกระตุ้นให้เกิดศักย์ไฟฟ้าใหม่ได้ เส้นประสารทขนาดเล็กก็ไม่สามารถถูกกระตุ้นให้หลั่งสารตอบสนองต่ออาการปวด (Substance P) ได้ การนำความรู้สึกปวดก็จะไม่ถูกส่งไปยังสมอง …..ซึ่งปัจจุบันได้มีการยืนยันการทำ fMRI และ PET แล้วพบว่าหลังกระตุ้นด้วยการฝังเข็มแล้วสมองส่วนต่างๆที่สร้าง endogenous opioid มีการตอบสนองจริงๆ
สรุป การฝังเข็มถือว่าเป็นทางเลือกหนึ่งในการเสริมรักษาโรค (Adjuvant therapy) ที่กล่าวมาข้างต้น มีการศึกษารองรับสนับสนุน มีผลข้างเคียงต่ำ อย่างไรก็ตาม ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์แผนปัจจุบันก่อน เพื่อได้รับการรักษาจำเพาะสำหรับโรคนั้นๆก่อน
Neurologist P
