07/02/2026
นอกจากวิธีLASIK และReLEx หรือที่ปัจจุบันเราเรียกกันว่า KLEx แล้วนั้น
ยังมีวิธีแก้ค่าสายตาด้วยเลเซอร์ที่ใช้รักษาค่าสายตามาดั้งแต่ดังเดิมนานมากแล้วและยังคงอยู่มาจนปัจจุบันเลยนั้นก็คือ วิธีPRK ซึ่งจะเหมาะกับ
- กระจกตาบาง
- มีกิจกรรมที่ Adventure หรือกิจกรรรมที่เสี่ยงกระทบกระแทกทางตาได้
และอีกกลุ่มสำคัญเลยก็คือสำหรับคนไข้ในกลุ่มโรคกระจกตาบางกลุ่มที่สามารถช่วยรักษาให้ผิวกระจกตากลับมาเรียบได้มากขึ้น
หรือน้องๆที่เรียนเตรียมทหารแล้วมีค่าสายตา หรือคนที่เป็นทหารตำรวจแล้วมีกิจกรรมที่มีความเสี่ยงกระทบกระแทก อาจจะเหมาะกับวิธีนี้ก็ได้นะคะ
สามารถปรึกษาติดต่อสอบถามและทำนัดได้ทุกช่องทางเลยนะคะ
ทีม SWU LASIK ยินดีให้บริการคะ
เบอร์ 037-395-085 ต่อ 10329
มือถือ 0926302826
Line @:
Fb : SWU LASIK Center
Tiktok: SWU LASIK Center
IG: SWU LASIK Center
#มศว #ศูนย์การแพทย์สมเด็จพระเทพฯ #ศกพมศวองครักษ์ #นครนายกเมืองน่าอยู่ #มศวประสานมิตร #ปราจีน #ฉะเชิงเทรา #สระแก้ว #สระบุรี #สระบุรีบ้านเรา #จปร #นายร้อยจปร #ปทุมธานี #คลองหลวง #รังสิตปทุมธานี #รังสิตนครนายก
มารู้จัก PRK กันให้มากขึ้น
วิธีดั้งเดิมที่ดูเหมือนไม่ค่อยมีคนทำ ไหนจะยังพักฟื้นนานกว่า ทำไมหมอถึงยังทำอยู่เรื่อยๆ
บทความนี้อยากมาเล่าให้ฟังว่า
PRK คืออะไร และทำไมในบางคน ถึงเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมกว่าวิธีอื่น
เคสปรึกษา คนไข้สายตาสั้น 300 สนใจ KLEX (วิธีแผลเล็ก)
ก่อนตรวจตา หมอดู profile ค่าสายตา ความหนา ความโค้งกระจกตา ผ่านหมด น่าจะทำ KLEX ได้
แต่พอได้ตรวจตาละเอียด หมอตรวจเจอรอยโรคที่ผิวกระจกตาคล้ายแผนที่จางๆ โดยที่คนไข้ไม่มีอาการ
แค่ตรวจเจอรอยโรคนี้อย่างเดียว เพียงพอที่จะทำให้หมอแนะนำคนไข้ทำ PRK แทน ซึ่งนอกจากแก้ไขค่าสายตาแล้ว ยังเป็นการรักษาโรคนี้ไปในตัวด้วย
>
มารู้จัก PRK กันให้ลึกขึ้นอีกหน่อย แม้จะเป็นวิธีแรกของการใช้เลเซอร์แก้ไขค่าสายตา แต่ยังคงอยู่จนถึงทุกวันนี้ เพราะตัวมันเอง มีจุดเด่นเฉพาะตัวที่วิธีอื่นไม่มี
>
กระจกตามี 5 ชั้น ชั้นที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขสายตาคือขั้นผิว (epithelium) และเนื้อ (stroma)
พื้นฐานการแก้ไขค่าสายตาทุกวิธี ทำที่เนื้อกระจกตา
>
ขั้นตอนของ PRK คือการนำผิวกระจกตาด้านบนออก แล้วค่อยใช้ excimer laser ขัดเนื้อกระจกตาออกตามค่าสายตา
สำหรับ PRK ทำที่ผิวของเนื้อส่วนบนสุด เลยมีอีกชื่อว่า surface ablation
>
ระยะเวลาและสาเหตุของการเคืองตา
หลังผ่าตัด รอให้ผิวกระจกตาโตกลับขึ้นมาใหม่ โดยปกติแล้วผิวกระจกตาถลอกทั่วตา ใช้เวลาประมาณ 3-5 วันถึงหาย
ระหว่างที่มีแผลกระจกตา คนไข้ระคายเคืองตามาก
คนที่ได้ทำวิธี มักจะจำความรู้สึกหลังผ่าตัดได้แม้ผ่านไปนานหลายปี
สาเหตุของความเคืองเกิดจาก ปลายเส้นประสาทกระจกตาโผล่ออกสู่สิ่งแวดล้อมภายนอก
การใส่คอนแทคเลนส์ไว้ เปรียบเสมือนพลาสเตอร์ปิดแผล ช่วยลดการระคายเคือง
>
LASIK ที่มี flap เปิดผิวและเนื้อชั้นบน
หรือ KLEX ที่ไม่เปิดฝา แต่ส่วน cap ที่อยู่ด้านบน ก็มีความหนาใกล้เคียงกับ flap ของ LASIK
PRK แก้ไขค่าสายตาตั้งแต่เนื้อที่ผิวสุด ทำให้ประหยัดเนื้อกระจกตา จึงมีโอกาสทำได้มากกว่าวิธีอื่นในคนที่มีความหนากระจกตาเริ่มต้นบาง (แต่ต้องไม่บางจนเกินไป)
และการที่ PRK ไม่มีฝากระจกตา ก็ตัดปัญหาเรื่องฝากระจกตาเคลื่อนของเลสิกไปได้ ดังนั้น คนที่มีความเสี่ยงกับการกระแทกรอบตา ก็เป็นอีกกลุ่มที่เหมาะกับ PRK
>
ข้อดีที่ไม่ค่อยถูกพูดถึงของ PRK คือรักษาโรคได้ด้วย
การยิงเลเซอร์ที่เนื้อกระจกตาชั้นตื้น ยังมีข้อดีเรื่องของการขัดผิวที่ไม่เรียบ ให้เรียบขึ้นได้
ปกติแล้ว ส่วนผิวของกระจกตา เกาะกับเนื้อด้วยโครงสร้างคล้ายตะขอ
มีคนไข้บางกลุ่ม มีภาวะที่ตะขอยึดผิวนี้ไม่ดี ทำให้เกิดผิวกระจกตาถลอกเองได้ หรือทางการแพทย์เรียก recurrent corneal erosion (RCE)
สาเหตุของ RCE ที่พบได้บ่อย เกิดจาก
1 เป็นหลังอุบัติเหตุแผลถลอกกระจกตา
2 เป็นกลุ่มโรคกระจกตาชั้นรอยต่อผิวเสื่อม การแพทย์เรียก EBMD (epithelial basement membrane dystrophy)
หนึ่งในวิธีรักษาคือ การขูดผิวกระจกตาเดิมออก รอให้ผิวกระจกตาที่ขึ้นใหม่ “หวังว่า” ผิวตาที่สร้างใหม่ จะสร้างตะขอที่ดีขึ้น
การทำ PRK ตอบโจทย์กว่า เพราะตอน excimer laser แก้ค่าสายตา ถือว่าได้ขัดผิวกระจกตาให้เรียบ เอาตะขอเก่าที่ไม่ดีออกไปด้วยเลย
“ยิงปืนนัดเดียว ได้นกสองตัว”
รักษาโรคด้วย มองชัดด้วย
ของคนไข้รายนี้ รอยโรคที่เห็น ทำให้หมอสงสัยว่าคนไข้เป็น EBMD จึงแนะนำวิธี PRK ด้วยเหตุนี้
>
ข้อด้อยของPRK
การยิง excimer laser ไปตั้งแต่เนื้อส่วนผิว ก็ทำให้เซลล์กระจกตา ที่มีหนาแน่นในกระจกตาด้านหน้า ถูกกระตุ้น (keratocyte activation)
การโดนกระตุ้นนี้ ทางชีวภาพในระดับเซลล์ตีความว่ามีความเสียหาย ร่างกายพยายามซ่อมแซม
ในบางครั้งเซลล์ถูกกระตุ้นเยอะเกิน (ยิงค่าสายตามาก) มีการสร้าง collagen เรียงตัวผิดปกติ เกิดเป็นฝ้าที่กระจกตาได้ ซึ่งเป็นความเสี่ยงเฉพาะของการผ่าตัด PRK ไม่มีใน LASIK
วิธีป้องกันฝ้าที่กระจกตาก็มีหลายวิธี ขึ้นกับเทคนิคแพทย์ วิธีที่นิยม เช่น
- ให้ยาลดอักเสบกลุ่ม steroid
- หลีกเลี่ยงการโดนแดด เพราะกระตุ้นให้เกิดฝ้ามากขึ้น เลยเป็นที่มาของคำแนะนำเรื่องแว่นกันแดดหลังผ่าตัด 6 เดือน ที่ strict ใน PRK มากกว่าวิธีอื่น
- การกำหนดค่าสายตาที่เหมาะสมทำ PRK เป็นสั้นน้อยถึงปานกลาง เพื่อป้องกันการกระตุ้นเซลล์กระจกตามากเกินไป
>
ความเสี่ยงของคนเป็น RCE หรือ EBMD แล้วไปทำ LASIK/KLEX
แล้วถ้าคนไข้ไม่มีอาการ ไม่อยากพักนาน ขอหมอทำเลสิก จะได้ไหม
สิ่งที่พบคือ หลังผ่าตัด คนไข้จะมีผิวกระจกตาที่ถลอกง่ายซ้ำๆ และถ้าเป็นในช่วงแรกที่ฝากกระจกตายังไม่แข็งแรง รอยถลอกนี้ทำให้คนไข้เคืองตามากและนานกว่าปกติ อาจจะฝากระจกตาเคลื่อนได้
หรือถ้าเลือกวิธีแผลเล็ก (KLEX) ส่วนของผิวตาที่ไม่เรียบสม่ำเสมอนี้ ก็จะเป็นสาเหตุของการมองไม่ชัดหลังผ่าตัด
ดังนั้นแล้วการเลือกวิธีผ่าตัดให้เหมาะสม ช่วยลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด
>
บทบาทของ PRK ในการเติมเลเซอร์คนที่ค่าสายตาเหลือ
คนไข้ทั่วไปที่ทำเลสิกมานาน มีค่าสายตากลับมา (regression) หรือคนที่เมื่อแผลหายแล้ว ค่าสายตาคลาดเคลื่อนไปจากเป้าหมายต้องการแก้ไขเพิ่มเติม
ปกติแล้ว หมอจะลองยกฝากระจกตาก่อน ถ้ายกได้ เติมเลเซอร์ได้เหมือนทำเลสิกปกติ ถ้ายกไม่ได้ ทำ PRK
หรือทำ KLEX แผลเล็ก ไม่มีฝากระจกตา อยากเติมเลเซอร์แบบที่ไม่ซับซ้อน คงความแข็งแรงของการไม่มีฝาไว้ ก็ทำ PRK
>
อ่านมายาวมาก ใครอ่านถึงตรงนี้แปลว่าสนใจจริงๆ
สรุปได้ว่า จุดเด่นของ PRK คือ
1 ประหยัดเนื้อกระจกตา
2 ไม่มีฝากระจกตา (ข้อดีนี้มีใน KLEX ด้วยเช่นกัน)
3 ขัดผิวไปในตัว ในคนที่เป็นโรค traumatic RCE หรือ EBMD ร่วมด้วย
4 ทำซ้ำได้ในคนที่เคยผ่าตัดวิธีอื่น
>
PRK จึงมีประโยชน์ ในหลายด้าน
1 ใช้เป็นการแก้ไขสายตาวิธีแรกในคนที่มีข้อบ่งชี้ - กระจกตาหนาไม่พอทำเลสิก, มีโอกาสเกิดอุบัติเหตุกระแทกรอบดวงตามาก
2 ใช้เป็นวิธีรักษาโรคกระจกตา (RCE, EBMD)
3 ใช้เป็นวิธีเติมค่าสายตาที่เหลือ (enhancement)
จะว่าไป ยังมีอีกข้อบ่งชี้ คือ
4 ใช้เป็นวิธีเสริมกับการรักษา - combine PRK + corneal crosslinking ในคนเป็นโรคกระจกตาโก่งระยะแรก
ขอยังไม่เล่าในบทความนี้ อยากไปศึกษาเพิ่มเติมก่อน
>
PRK มีจุดด้อยก็จริง แต่มีจุดเด่นเฉพาะตัวขนาดนี้ ทำให้ PRK ยังมีผ่าตัดอยู่ในปัจจุบัน และไม่หายไปในเร็วๆนี้
สรุป PRK แบบย๊าวๆ คิดว่าน่าจะครบถ้วนแบบหมอพอใจ version หนึ่ง
เพราะอยากให้ทุกคนมีสุขภาพตาดี มองเห็นชัดเจน
หมอยุ้ย
