15/04/2026
ทำไมไตวายแล้ว
หัวใจจะล้มเหลวตาม
🫀 หัวใจ: สูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายรวมทั้งไต
🗑️ ไต: ปรับปัสสาวะ คุมปริมาณเลือด, คุมเกลือแร่-กรดด่าง
ทั้งสองเชื่อมโยงกันแยกไม่ขาด
เหมือนเพื่อนที่ทำงานร่วมกันเสมอ
ใครมีปัญหา ลามไปสู่อีกคน
ไตวายเฉียบพลัน (Acute kidney injury)
สาเหตุสำคัญคือ
✔️ ปริมาตรเลือดลดลง: ท้องเสีย/อาเจียน/เสียเลือดรุนแรง
✔️ ติดเชื้อในกระแสเลือด
✔️ เม็ดเลือดแดงแตกรุนแรง เช่นในคนไข้พร่อง G6PD
✔️ กล้ามเนื้อลายสลาย เช่น คนที่ออกกำลังกายรุนแรงเกินตัว+ขาดน้ำ
✔️ นิ่วอุดตันทั้งสองข้าง
✔️ หากมีโรคประจำตัวที่ทำให้ไตเสื่อมเช่นเบาหวาน ความดัน จะทำให้โรคข้างบนก่อไตวายได้ง่ายขึ้น
ผลจากไตวายคือ
1. ไตขับปัสสาวะไม่ออก
→ สารน้ำคั่งในเลือด ปริมาตรเลือดเยอะขึ้น
→ หัวใจแบกรับปริมาณเลือดในการฉีดมากขึ้น
→ ใช้พลังงานมากขึ้น, ผนังยืดมากขึ้น
→ จนหดตัวไม่ไหว
*ยิ่งถ้าตอนนั้นมีไขมันแทรกผนังหลอดเลือดหัวใจอยู่แล้ว
ยิ่งทำให้เกิดได้รุนแรงขึ้น เพราะหัวใจได้รับออกซิเจนลดลง
2. ระบบควบคุมไตรวน
→ เปิดระบบประสาท (Sympathetic)
และฮอร์โมน (RAAS) ออกมารุนแรง
→ น้ำยิ่งคั่ง, ความดันยิ่งสูง
→ แรงต้านในการบีบของหัวใจมากขึ้น
→ หัวใจยิ่งใช้งานหนัก ยิ่งใช้พลังงานมาก
3. เกลือแร่คั่งในเลือด
ตัวอันตรายคือโพแทสเซียม
→ ส่งผลต่อวงจรไฟฟ้าหัวใจ
→ วงจรไฟฟ้าบางจุดเริ่มนำช้าลงต่างจากที่อื่น
→ เสี่ยงต่อการเกิดกระแสไหลวน (วน:เส้นช้า-เส้นปกติ)
→ เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะ ถ้ารุนแรงมากพอ
ยิ่งเร่งหัวใจล้มเหลว
4. เลือดเป็นกรด (Metabolic acidosis)
เพราะไตมีหน้าที่ขับกรดทิ้งและสร้างด่างให้เลือด
→ กรดที่มากขึ้น กดการทำงานโปรตีน
→ โปรตีนเกี่ยวกับไฟฟ้าเสีย สร้างไฟฟ้าผิดปกติ
โปรตีนเกี่ยวกับการหดตัวเสีย หดตัวได้แย่
5. ไตที่วาย มีเซลล์ตา-ย จะกระตุ้นภูมิคุ้มกัน
→ เม็ดเลือดขาวมาเก็บกินซากศwไต
→ ทุกครั้งที่กินปล่อยสารก่ออักเสบ
→ ยิ่งทำให้ระบบไหลเวียนแย่, สาร TNF-a กดการทำงานหัวใจได้
สรุป: ไตวายแล้วทำให้
1. น้ำเกิน → หัวใจบีบไม่ไหว
2. ระบบรวน → ความดันสูง → หัวใจบีบสู้ไม่ไหว
3. เกลือแร่โพแทสเซียมคั่ง → หัวใจเต้นผิดจังหวะ
4. เลือดเป็นกรด → กดการทำงานหัวใจ
5. เกิดการอักเสบเคลียร์ซากไต → กดการทำงานหัวใจ
อย่าให้ไตวายตั้งแต่แรก
✅ อย่าให้เป็นโรคเรื้อรัง:เบาหวาน ความดันสูง เพราะทำให้ไตมีศักยภาพในการทนต่ออันตรายต่ำลงมาก
✅ ถ้ามีโรคเหล่านี้ต้องคุมอย่างเคร่งครัด: ปรับพฤติกรรม - ควบคุมการกิน ลดความอ้วน ออกกำลังกายทุกวัน เลี่ยงบุหรี่/สุรา นอนให้พอ หากถึงเวลากินยา ควรกินยา จนกว่าผลการรักษาจะดี
✅ ใช้ยาแก้อักเสบกลุ่ม NSAIDs อย่างระมัดระวัง โดยเฉพาะในอายุมากกว่า 60, มีโรคไตเสื่อม, ใช้มากกว่า 2 ชนิดร่วมกัน (มักเจอในยาชุด), ใช้สเตียรอยด์ร่วมด้วย, ตอนนั้นอยู่ในสภาพน้ำรุนแรง เช่นท้องเสียรุนแรง แล้วดันไปใช้ยานี้
✅ จะใช้อาหารเสริมตัวใด เช็คข้อมูลดีๆ มีทั้งปลอดภัย และมีทั้งพิษ และบางตัวพิษที่ไตรุนแรง
อย่าคิดว่ามีไตสองข้าง แล้วจะมีสำรอง
เพราะโรคที่กล่าวมาข้างบน มันโดนพร้อม 2 ข้าง
