Uzm.Dr.Utku Burak Bozbulut

18/02/2026

Toplumda “tümör” kelimesi duyulunca hemen “kanser” algısı oluşur.
Oysa tıbbi olarak tümör = kitle demektir.
Bu kitlenin iyi huylu ya da kötü huylu olduğu ancak inceleme ile anlaşılır.

Tümör türleri:
✔ İyi huylu (benign) tümörler
• Yavaş büyür
• Yayılmaz
• Çevre dokulara zarar vermez
• Çoğu basit cerrahiyle tamamen çıkarılır
• Kanser değildir

✔ Kötü huylu (malign) tümörler
• Kontrolsüz çoğalır
• Metastaz yapabilir
• Hücresel yapı agresiftir
• Tedavi planı bütüncül şekilde yapılır

Neden karıştırılıyor?
• “Tümör” kelimesi halk arasında korku yaratıyor.
• Her kitleye aynı anlam yükleniyor.
• Görüntüleme raporu yanlış yorumlanıyor.

Önemli olan tümörün varlığı değil; hücre yapısının nasıl davrandığıdır.
Bunu belirleyen de biyopsi ve patoloji incelemesidir.

14/02/2026

Kanser tedavisi sadece tümöre yönelik değildir;
tedavi sürecinde vücudu güçlü tutmak, bağışıklığı desteklemek ve yan etkileri azaltmak da aynı derecede önemlidir.
Bu nedenle beslenme, kanser sürecinin pasif bir parçası değil; aktif bir tedavi desteğidir.

Beslenme neden bu kadar kritik?
• Tedavi vücudu yorar
Kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi süreçler enerji ihtiyacını artırır.
Vücut kendini onarmak için ekstra besine ihtiyaç duyar.

• Kas kaybını önler
İştah azalması, tat değişikliği veya mide bulantısı, kas erimesine yol açabilir.
Kas kaybı → yorgunluk → tedaviye dayanıklılığın azalması.

• Bağışıklık sistemi beslenme ile güçlenir
Protein, vitaminler, mineraller ve antioksidanlar tedavi sürecinde kilit rol oynar.

• Yan etkiler beslenme ile hafifletilebilir
Bulantı, iştahsızlık, kabızlık, ishal, ağız yaraları…
Her birinin beslenmeyle düzenlenebilir yönleri vardır.

• Enerji düzeyi artar
Yeterli beslenen hastalar tedaviyi daha iyi tolere eder.

11/02/2026

Kanser denince çoğu insan “ailede varsa kesin olur” diye düşünür.
Oysa araştırmalar gösteriyor ki:

➡ Kanser vakalarının sadece %5–10’u genetik mutasyonlarla ilişkilidir.
➡ Geri kalan %90’a yakın kısmı çevresel faktörler, yaşam tarzı ve bağışıklık sisteminin gücüyle bağlantılıdır.

Kanser riskini artıran çevresel faktörler:
• Sigara ve tütün ürünleri (tüm kanser türlerinin en büyük dış etkeni)
• Obezite ve yanlış beslenme
• Yetersiz hareket
• Kronik stres
• Alkol
• Güneşin zararlı ışınları (UV)
• Radyasyon ve kimyasal toksinler
• Enfeksiyonlar (HPV, Hepatit B/C gibi)

Bağışıklık sistemi neden bu kadar önemli?
Bağışıklık, her gün oluşan “hasarlı hücreleri” temizler.
Bu süreç aksadığında gözden kaçan hücreler çoğalmaya başlar.

Genetik yatkınlık önemli mi?
Evet.
Ama genetik yatkınlık = kanser olacaksın demek değildir.
Doğru tarama + sağlıklı yaşam + düzenli takip ile risk büyük oranda yönetilebilir.

Kanserin büyük kısmı önlenebilir faktörlerle ilişkilidir.

07/02/2026

Kanser, bir sabah uyanıp aniden ortaya çıkan bir hastalık değildir.
Aslında kanser; hücrelerin çok uzun bir süre boyunca, küçük ama tekrarlayan hatalar biriktirmesi ile oluşur.

Hücreler neden kontrolü kaybeder?
• DNA hasarı birikir
Güneş, sigara, toksinler, stres, yanlış beslenme…
Hücre her hasardan sonra kendi kendini tamir etmeye çalışır.
Bazı hatalar sessizce kalır ve üst üste eklenir.

• Bağışıklık sistemi “anormal” hücreleri seçme hızını kaybeder
Bağışıklık güçlü olduğunda bu hücreleri durdurur.
Zayıf olduğunda gözden kaçan hücreler çoğalmaya başlar.

• Hücre bölünme freni bozulur
Kanserin özelliği budur: hücre “dur” komutunu duymaz.

• Yıllar süren bir süreçtir
Her kanser türü gelişmeden önce uzun bir “sessiz dönem”den geçer.

Bu yüzden kanser “ani gelen bir felaket” değil;
yıllarca biriken biyolojik bir süreçtir ve erken fark edilirse yönetilebilir.

04/02/2026

Akciğer kanseri uzun yıllardır sadece sigara ile ilişkilendirilir.
Evet, sigara en büyük risk faktörüdür…
Ama tek faktör değildir.

Son yıllarda sigara içmeyen kişilerde de akciğer kanseri oranlarının arttığı görülüyor.
Bu artışın nedenleri çok boyutludur:

Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri riskini artıran faktörler:
• Pasif içicilik
Ev, iş ortamı veya toplu alanlarda sigara dumanına maruz kalmak.

• Hava kirliliği
PM2.5 gibi ince partiküller, uzun süreli solunumla akciğer dokusunu bozabilir.

• Radon gazı
Toprak ve yapı malzemelerinde doğal olarak bulunabilir; fark edilmeden solunabilir.

• Genetik mutasyonlar
Özellikle EGFR, ALK gibi mutasyonlar sigara içmeyenlerde de akciğer kanserine yol açabilir.

• Kronik akciğer hastalıkları
KOAH, bronşektazi gibi durumlar zemin hazırlayabilir.

• Mesleki maruziyetler
Asbest, arsenik, nikel, dizel egzoz.

Bu ne anlama geliyor?
Sigara içmemek büyük bir avantajdır,
ama akciğer kanseri riski yalnızca sigara davranışına göre belirlenmez.
Bu nedenle uzun süreli öksürük, geçmeyen sırt-göğüs ağrısı, halsizlik ve açıklanamayan kilo kaybı sigara içmeyen kişilerde bile ciddiye alınmalıdır.

01/02/2026

31/01/2026

27/01/2026

Kanser, çoğu zaman sinsi ilerleyen bir hastalıktır. Ama erken tanı, hastalığın seyrini tamamen değiştirebilir. Çünkü kanser, erken evredeyken genellikle hücreler sınırlıdır, yayılım yoktur ve tedavi başarısı çok yüksektir.

• Tarama testleri hayat kurtarır.
Meme kanseri için mamografi, rahim ağzı kanseri için smear ve HPV testi, kolon kanseri için kolonoskopi…
Bu testler hastalık belirti vermeden kanseri yakalayabilir.

• Erken evre tedavileri daha hafif ve daha etkilidir.
Cerrahi tek başına yeterli olabilir, kemoterapiye gerek kalmayabilir. Beden daha az yıpranır, iyileşme süreci daha hızlıdır.

• Belirtileri ihmal etmek gecikmeye yol açar.
Açıklanamayan kilo kaybı, uzun süren öksürük, yorgunluk, kitle hissi…
Küçük bir belirti bazen büyük bir uyarı olabilir.

• En önemli gerçek:
Erken tanı, yalnızca yaşam süresini değil, yaşam kalitesini de artırır.

Erken tanı bir korku değil; kendine ve bedenine verdiğin bir değerdir.

20/01/2026

Kanser tedavisi gören birçok kişi “Hayatımda hiç böyle bir yorgunluk hissetmedim” der.
Bu yorgunluk sıradan bir halsizlik değildir; derin, yaygın ve dinlenmekle hemen geçmeyen bir fizyolojik durumdur. Çünkü kanser yorgunluğu çok sayıda mekanizmanın birleşiminden oluşur.

• Kanser hücreleri vücudun enerjisini tüketir.
Hızla çoğaldıkları için çok fazla enerji kullanırlar. Bu, normal hücrelere daha az enerji kalmasına neden olur.

• Kemoterapi ve radyoterapi, sağlıklı hücrelerin de yenilenmesini yavaşlatabilir.
Beden hasarı onarmak için fazladan enerji harcar. Bu da yorgunluğu artırır.

• Bağışıklık sistemi yoğun çalışma moduna geçer.
Enfeksiyonla savaşmıyor gibi görünse bile, kanserle mücadele bağışıklık sisteminin sürekli aktif olmasına yol açar. Bu da tıpkı gripteki gibi bir tükenmişlik hissi yaratır.

• Anemi (kansızlık) çok yaygındır.
Tedavi sürecinde kırmızı kan hücreleri azalabilir. Oksijen taşıyan hücreler düştüğünde beden “enerjisiz” hisseder. Bu yorgunluğun en önemli nedenlerindendir.

• Uyku bozuklukları ve kaygı da tabloyu ağırlaştırabilir.
Tedavi süreci zihinsel olarak yorucu olabilir. Uykusuzluk yorgunluğu daha da artırır.

• Beslenme, kilo değişimleri ve kas kaybı da etki eder.
Beden güçsüz olduğunda, en temel işleri yapmak bile daha fazla enerji ister.

Yorgunluk kanser tedavisinin en yaygın yan etkisidir ama aynı zamanda yönetilebilir bir süreçtir.
Dinlenme, hafif hareket, doğru beslenme ve destekleyici bakım bu yorgunluğu önemli ölçüde azaltabilir.