16/11/2024
Hatırlama Biçimleri 💭 kaleminden✍🏽
♟️Hatırlamak şu iki durumda patolojik olabilir: İstemsizce unutmak ve istemediğin halde hatırlamak.
👁️İstemsizce unutmak elbette ilk başta belleğin alzheimer ya da amnezi gibi organik sorunlarını çağrıştırır.
👓Ancak bunların dışında Psikolojik perspektifte “unutmak”, bir yanıyla da savunma mekanizması gibi çalışır.
💨Travma sonrası stres bozukluğu yaşayan kişilerde travmatik anıya dair sahneler oldukça silik olabilir, organizma kendini korumak için “unutuyor” olabilir.
🌪️Depresyonun klinik tablosunda da unutkanlık sıklıkla görülür. İçe çekilen ve dünyaya yatırımını azaltan benlik, birçok şeyi unutmaya başlar. Zihnin sermayesi çoğunlukla kaygı ve olumsuz düşünceler üzerinde harcandığı için kişinin belleği zayıflayabilir, olumsuz içerikli düşüncelere harcanan mesai, kişinin zihinsel kaynaklarını tüketebilir. Aynı zamanda unutkanlık, bireyin içsel çatışmalarından kaçma ve anılardan korunma çabası olarak da işlev görebilir. Nörobiyolojik yönden baktığımızda ise, depresyondaki kişinin beynindeki serotonin ve dopamin gibi nörotransmitterlerinde azalma gözlemlenebilir ve bu da beynin hafıza ile ilgili bölümlerini olumsuz etkileyebilir.
🗣️Peki ya istemediğin halde hatırlamak? OKB’si olan bir kişi istemediği halde birçok ayrıntıyı hatırlayabilir. Her şeyi kontrol etme arzusuyla belleği öyle bir sömürür ki, onu adeta emrindeki bir asker gibi çalıştırır. Ancak paradoksal bir şekilde hafızasına da güvenemez ve o şeyi “son bir kez daha” kontrol etmeye ihtiyaç duyar. Aşırı hatırlama, ruminasyon gibi zihinsel alışkanlıklarda da sıklıkla devrededir. Bütün anılar didik didik edilir: “Ben ne dedim, o bana ne dedi, niye öyle dedi...” An(ı)lar birer işkenceye dönüşür. Sahne sahne her şey tek tek ayıklanır, tek tek hatırlanır.
🪡Yani, istemsizce unutma ve istem dışı hatırlama, beynimizin hem organik yapısını hem de psikolojik savunma mekanizmalarını gözler önüne serer. Bu durumlar bize, zihnimizin geçmiş deneyimlerle başa çıkma çabası ikr hafızayı nasıl yeniden yapılandırabileceğini gösterir nitelikte bir gerçekliktir.
Eser 🎨 Aurelia Cheret 👉🏿 Whicked witch of the East
