02/07/2020
KORONAVİRÜS VE COVID-19
COVID-19 nedir?
COVID-19 ilk kez Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde bir salgında tanımlanan yeni bir koronavirüsün neden olduğu bir hastalıktır.
Koronavirüsler, soğuk algınlığı gibi hafif hastalıklara, Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) ve Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) gibi daha ciddi hastalıklara neden olabilecek büyük bir virüs ailesidir. Yeni koronavirüs SARS ile ilişkili olduğundan, virüs SARS-CoV-2 olarak adlandırılmıştır. COVID-19'a neden olan SARS-CoV-2'nin kesin kaynağı belli değildir, ancak muhtemelen yarasa kaynaklıdır.
Virüs, bir kişi öksürdüğünde veya hapşırdığında üretilen burun veya ağızdan küçük damlacıklar yoluyla kişiden kişiye yayılabilir. Başka bir kişi bu damlacıkları soluyarak veya damlacıkların üzerine indiği bir yüzeye dokunup gözlerine, burnuna veya ağzına dokunarak COVID-19'u yakalayabilir.
COVID-19 semptomları hafif veya şiddetli olabilir ve virüse maruz kaldıktan 2 ila 14 gün sonra ortaya çıkabilir. Semptomlar ateş, öksürük, nefes darlığı, titreme, baş ağrısı, boğaz ağrısı ve tat veya koku kaybı içerebilir. Diğer semptomlar ağrı ve acı, yorgunluk, burun tıkanıklığı veya burun akıntısı ve ishali içerebilir. Bazı insanlarda hastalık ciddi pnömoni ve kalp problemlerine neden olabilir ve ölüme yol açabilir. Enfekte olan diğer kişilerde herhangi bir belirti görülmeyebilir.
COVID-19 hem çocuklarda hem de yetişkinlerde ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, bilinen hastalık vakalarının çoğu yetişkinlerde meydana gelmiştir. Çocuklarda semptomlar yetişkinlerde görülen semptomlardan daha hafif olabilmektedir.
COVID-19 olmamak için ne yapabilirim?
Halen COVID-19'u önlemek için bir aşı yoktur, ancak etkili ve güvenli bir aşı geliştirmek için çeşitli klinik çalışmalar yapılmaktadır.
Kendinizi korumanın en önemli yolu COVID-19'a maruz kalmaktan kaçınmaktır. Mümkün olduğunca evde kalın ve insanların toplandığı alanlardan kaçının. Gereksiz seyahatlerden kaçının ve seyahat kısıtlamaları hakkındaki talimatları izleyin. Kendinizi korumanın bir diğer kritik yolu, 20 saniye boyunca ellerini sık sık sabun ve suyla yıkamaktır. Sabun ve su yoksa, en az % 60 alkol içeren el dezenfektanı kullanın.
Ellerinizi sık sık yıkamanıza ek olarak, aşağıdakileri yapmak önemlidir:
• Gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmaktan kaçının.
• Öksürmeniz veya hapşırmanız gerekiyorsa, bir mendil kullanıp sonra onu atın. Ya da elinizden ziyade dirseğinize öksürün veya hapşırın.
• Hasta olan insanlarla yakın temastan kaçının.
• Sık dokunulan nesneleri ve yüzeyleri ev temizleme spreyi veya beziyle temizleyin. Bu yüzeyler ve nesneler kapı tokmağı, tezgahlar, tuvaletler, klavyeler, tabletler, telefonlar, ışık anahtarları ve daha fazlasını içerir.
COVID-19'u olan bazı kişilerin hiçbir semptomu yoktur veya henüz semptom geliştirmemiş olabilirler. Bu nedenle, halka açıkken yüz koruma maskesi giymeniz önerilir. Yüz maskeleri sizi COVID-19 geliştirmekten korumaz, ancak virüsün toplumda yayılmasını önlemeye yardımcı olabilirler. Yüz maskesi burun ve ağzı kaplamalıdır.
Kaynak: https://www.cancer.net/blog/2020-06/coronavirus-and-covid-19-what-people-with-cancer-need-know
***