27/01/2026
İnsan zihni kendi durumunu değerlendirmek için başkalarıyla kıyaslama yapar.
Sürekli sosyal kıyas, ruh sağlığımıza iyi gelmez aksine zarar verebilir.
📌 Sosyal Karşılaştırma Kuramı’na göre de (Festinger, 1954), insanlar değerlerini ve başarılarını başkalarına bakarak ölçer.
Ancak günümüzde bu kıyas, gerçekçi olmayan referanslarla yapılmaktadır.
📱 Sosyal medyada gördüğümüz şeyler:
Seçilmiş anlar
Filtrelenmiş başarılar
Gizlenmiş zorluklar
🧠 Beyin ise bunları “gerçek hayatın tamamı” gibi algılar.
Bu da şunlara yol açar:
Yetersizlik hissi
Benlik saygısında düşüş
Kaygı ve depresif duygulanım
📉 Araştırmalar, yukarı yönlü kıyaslamanın (kendini daha “iyi” görünenlerle kıyaslama)
öznel iyi oluşu azalttığını gösteriyor.
(Kross et al., 2013; Vogel et al., 2014)
🌱 Psikolojik Olarak Sağlıklı Olan Ne?
👉 Kendi yaşam çizgine odaklanmak.
👉 Başkalarının değil, kendi değerlerinle ilerlemek.
Öz-belirleme kuramı (Deci & Ryan), bireyin ruhsal iyilik hali için üç temel ihtiyaca işaret eder:
Otonomi (kendi yolunu seçebilmek)
Yeterlik
Aidiyet
Sürekli kıyas, bu üç ihtiyacı da zedeler.
🧩 Psikolojik olgunluk şunu fark edebilmektir:
“Herkesin temposu, koşulları ve hikâyesi farklıdır.”
