https://youtube.com/@unbusyliving

Unbusy Living, Denver, NC (2026)

03/13/2026

ယူအေအီး (UAE) နိုင်ငံရဲ့ စားနပ်ရိက္ခာ ၉၀% က တင်သွင်းနေရတာပါ။ စင်ကာပူနဲ့တူပါတယ်၊

📚အခုလို ကောင်းကင်မှာ ဒုံးကျည်တွေ ပျံသန်းနေတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးကအရေးကြီးပါတယ်၊
လေကြောင်းနဲ့ ရေကြောင်း လမ်းကြောင်းတွေလည်း ပိတ်ဆို့ နေပါတယ်၊

ဒါပေမဲ့ သတင်းတွေမှာ သိပ်မပါတဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိသေးတယ်...

📚ယူအေအီးက သူတို့ရဲ့ စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလုံမှုကို Biotech (ဇီဝနည်းပညာ) နဲ့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ တည်ဆောက်နေတာပါ။ ယူအေအီးက တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာ ၁၄ ဘီလီယံဖိုးလောက်ရှိတဲ့ စားနပ်ရိက္ခာတွေကို တင်သွင်းနေရတာ။ နိုင်ငံပတ်လည်မှာ ပြဿနာ တစ်ခုခုဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံး စားနပ်ရိက္ခာအတွက် ပူပင်မှုရှိလာပါတယ်။

📚ဒါကြောင့်လည်း Food Security အတွက် နိုင်ငံအတွင်းမှာပဲ ထုတ်လုပ်လို့ရမယ့် အသားအစားထိုး alternative proteins နည်းပညာတွေကို အားပေးတယ်၊

📚အဘူဒါဘီ (Abu Dhabi) ကတော့ Precision Fermentation နည်းပညာနဲ့ စတင်လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ စာချုပ်တွေချုပ်၊ ဒီကုပ္ပဏီတွေက ဘာတွေထုတ်လုပ်တာလဲဆိုတော့ နွားတွေစီက ယူဖို့ မလိုတဲ့ တကယ့် နွားနို့ထွက်ပစ္စည်း၊ Whey protein တွေ၊ ကြက်တွေစီကယူဖို့မလိုတဲ့ တကယ့် ကြက်ဥ ပရိုတင်းတွေက်ု ထုတ်လုပ်ပါတယ်၊ ဒီ ကုပ္ပဏီတွေကထွက်ကုန်တွေကို ကြက်ဥ အစားထိုး၊ နို့ထွက်ပစ္စည်း အစားထိုး အနေနဲ့ ကိတ်မုန့်၊ whey protein powder တို့ စသည်ဖြင့် အစားအသောက်တွေမှာသုံးကြပါတယ်၊ Precision fermentation နည်းပညာနဲ့ပဲ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ အတွက် Insulin ထုတ်လာတာလဲကြာပါပြီ၊ ဒီ အတွက် အရင်က ရေးထားတဲ့ post ကို comment မှာ link ပေးထားပါမယ်၊

📚The EVERY Company နဲ့ Vivici တို့လို ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ လက်တွဲပြီး အကြီးစား အစားထိုးပရိုတင်း ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံကြီး (လီတာ ၄ သန်းဆံ့) ကို တည်ဆောက်ဖို့ ပြင်နေပြီ။
ဒါက ဟာလာလ် (Halal) လက်မှတ်လည်းရမယ်၊ ဒေသတွင်းအတွက်လည်း ဖြစ်မယ်၊ ရေရှည်အတွက်လည်း ခိုင်မာမယ်။

📚ဒီလို မျိုး စက်ရုံတွေ ဆောက်ဖို့ အားပေးတဲ့ အပြင် ဥပဒေတွေကလည်း ဒီလိုမျိုး အစားအစာအတွကိ ခွင့်ပြုချက်ပိုလွယ်အောင်လုပ်ပေးတယ်

📚Abu Dhabi Agriculture and Food Safety Authority က အသစ်အစားအစာတွေက်ု ဘယ်လို ခွင့်ပြုချက်ထုတ်ပေးရမလဲဆိုတဲ့ framework ကို စတင်ရေးဆွဲနေပြီ။ အန္တရယ်လည်းကင်းအောင်၊ လုပ်ငန်းကထုတ်လုပ်ပြီး စျေးကွက်မှာ စတင်ရောင်းချဖို့ လွယ်ကူအောင် novel food approval framework ကိုလည်း စတင်ရေးဆွဲနေပါတယ်၊

📚နိုင်ငံရဲ့ အစိုးရက alternative proteins က အားပေးတဲ့ နောက်တန်ုင်ငံက Singapore ပါ၊ Singapore အကြောင်းကိုရေးထားတဲ့ post ကို comment မှာ link ပေးထားပါမယ်၊

Pictures from EVERY Company and Vivici

Every.com
Vivici.com

03/09/2026

အသားကုပ္ပဏီတွေကလဲ အသားအစားထိုး ဖြစ်တဲ့ alternative proteins ထုတ်ကုန်တွေကို လိုအပ်ကြတယ်ဆိုတာသိကြပါလား၊ 📚

📚သက်သတ်လွတ်စားသူတွေက alternative proteins ထုတ်ကုန်တွေကို စားကြတယ်၊ ရွေးချယ်ဝယ်ယူကြတယ်၊
📚လက်တွေ့မှာတော့ လူတိုင်းလိုလို က alternative proteins ကို လိုတယ်၊ တကယ်မထင်မှတ်ထားတဲ့ အသားထုတ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေကပါ လက်တွေ့မှာ alternative protein ထုတ်ကုန်တွေကိုသူတို့ရဲ့ ထုတ်ကုန်မှာ ထည့်သွင်းလာတာ ကြာပါပြီ၊

ဥပမာ chicken nuggets တမျိုးမှာဆိုရင် ကြက်သားက 70% ပါတယ်၊ မှို Fungi ကနေထုတ်တဲ့ mycoprotein ထွက်ကုန်တခုက 30% ပါတယ်၊ mycoprotein က အမျှင်တွေနဲ့ texture က ကြက်သားနဲ့ တူလို့ပါ

📚အခုကျွန်မတို့စားနေကြတဲ့ ရိုးရိုး chicken nuggets တွေတောင် ဂျုံတွေအများကြိးပါတာပဲ ဆိုတော့ တကယ် အာဟာရဖြစ်တဲ့ protein များတဲ့ mycoprotein ပါတာက ပိုပြီးတော့တောင် ကောင်းသေးတယ်၊

📚ဒီလိုမျိုး အသားလျှော့ပြီး အသားအစားထိုး ပရိုတင်းထုတ်ကုန်တွေက များလာတာက အနာဂတ်အတွက်မှာ မဟုတိတော့ဘူး၊ လက်တွေ့မှာ ထုတ်ကုန်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်၊

📚Cargill ဆိုတဲ့ အစားအစာကုပ္ပဏီကြီးတွေ၊ Plukton Food Group ဆိုတဲ့ company တွေမှာ ဒီလိုထုတ်ကုန်တွေရှိပါတယ်။

📚အာရှမှာဆိုရင် ထိုင်းက အသားကုပ္ပဏီ CP Foods တောင်မှဒီလိုမျိုး alternative protein ထုတ်ကုန်တွေက အနာဂတ် အတွက် အရေးကြီး မပါမဖြစ်ဖြစိတယ်ဆိုတာသိတယ်၊ Alternative Proteins company တွေနဲ့ partner လုပ်ထားတာတွေရှိတယ်

📚အခုပုံတွေကတော့ UK က ENOUGH လို့ခေါ်တဲ့ company က Fungi မှိုကနေ အသားအစားထိုး mycoprotein ကိုထုတ်လုပ်တဲ့ ပုံတွေပါ၊ သူက Cargill ကို mycoprotein တွေရောင်းတယ်။
နောက်ဆုံးလူတွေစားရတဲ့ chicken ပစ္စည်းတွေမှာ myprotein တချို့တဝက်ပါတယ်၊

Fungi ကနေ ဘယ်လို Mycoprotein ထုတ်ကြလဲဆိုတဲ့ post ကို comment မှာရေးပေးထားပါမယိ၊

အစကတော့ ဒီလိုမျိုးရောထားတဲ့ blended product တွေနဲ့စပြီးနောက်ပိုင်းမှာ alternative protein ထုတ်ကုန်တွေပဲ ၁၀၀% ထုတ်လုပ်စားသုံးရဖို့မျှော်လင့်ပါတယ်၊
သင်ကော ဘယ်လ်ုထင်လဲ၊

Picture sources: Enough Foods, Plukton Food Group

02/17/2026

လေကနေ ပရိုတင်းဓာတ် ထုတ်လုပ်တဲ့လုပ်ငန်း Solein ✅

📚လူသားတွေဟာ မျက်စိနဲ့ မမြင်ရတဲ့ Microbes တွေကို သုံးပြီး အစားအသောက်တွေ လုပ်လာတာ ရှေးပဝေသဏီကတည်းကပါ။ ဝိုင်ချက်တာ၊ ဒိန်ချဉ်လုပ်တာ၊ ပေါင်မုန့်ဖုတ်တာတွေက အဏုဇီဝပိုးလေးတွေကို သုံးခဲ့ကြတဲ့ အစောဆုံး ဇီဝနည်းပညာ (Biotechnology) တွေပေါ့။ Solein ဆိုတာကလည်း အဲဒီရှေးဟောင်း သဘာဝတရားကို ခေတ်မီနည်းပညာနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး သဘာဝတောတောင်ထဲကနေ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ ဆဲလ်လေးတွေကနေ ဆင်းသက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

📚Microbes တွေက တခုခုကို စားပြီး အစားအသောက် လုပ်လို့ရတဲ့ ပစ္စည်းတခုခုအသွင်ကိုပြောင်းပေးကြတာပါ၊ အများအားဖြင့် သကြားကို အစာအနေနဲ့ စားတယ်၊ ဘီယာထုတ်တဲ့ အခါမှာ အစာတခုခုကိုစားပြီး အရက်ကို ထုတ်လုပ်ပေးတယ်၊ ပေါင်မုန့်ဖုတ်တဲ့ အခါ ဂျုံအပြားကနေ ပေါင်မုန့် ဖောင်းသွားတာကလဲ Microbes တမျိုးဖြစ်တဲ့ Yeast က carbon dioxide ကို ထုတ်ပေးလို့ဖြစ်ပါတယ်၊ chemical reaction ကနေပဲ ဂျုံရဲ့ အရသာကိုပိုစားကောင်းအောင်ပြောင်းလဲပေးတာပါ၊

📚အပင်တွေက အစာချက်တဲ့ အခါမှာ နေရောင်ခြည်ရယ်၊ CO2 ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ရယ်၊ အာဟာရဓာတ်တွေက်ု သုံးပါတယ်၊ Solein ရဲ့ microbes တွေကလည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ နေရောင်ခြည်အစား hydrogen ကို သုံးတယ်၊

📚သူ့ရဲ့ထုတ်လုပ်မှုက ရိုးရှင်းတဲ့ အယူအဆ တခုပေါ်မှာအခြေခံထားတာပါ - အဲဒါကတော့ လျှပ်စစ်ကိုသုံးပြီး ရေ (H2O) ကို ဟိုက်ဒရိုဂျင်နဲ့ အောက်ဆီဂျင်အဖြစ် ခွဲထုတ်မယ်၊ ပြီးရင် အဲဒီဓာတ်ငွေ့တွေနဲ့ CO2 ကို သုံးပြီး ပရိုတင်းကို မွေးမြူတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

📚ထုတ်လုပ်မှုထိရောက်မှုအပိုင်းမှာလည်း Solein ဟာ နေရောင်ခြည်သုံးတဲ့ အပင်တွေထက် သိသိသာသာ ပိုသာပါတယ်။ ပမာဏတင်မကဘဲ အရည်အသွေးပိုင်းမှာလည်း ထူးခြားပါတယ်။ Solein မှာ မရှိမဖြစ် ဗီတာမင်တွေ၊ သတ္တုဓာတ်တွေ၊ ပရိုတင်း၊ အဆီနဲ့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်နေတာကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အာဟာရလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ microbes တွေရဲ့ ကြီးမားတဲ့ အလားအလာကို ပြသနေတာပါ။

📚မြေတွေအများကြီး မလိုပဲ ဘယ်နေရာမှာဖြစ်ဖြစ် Solein ကိုထုတ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ရာသီဥတုကြမ်းတမ်းတဲ့နေရာမှာလဲ ထုတ်နိုင်တယ်၊အာကာသမှာပါ ထုတ်လို့ရတယ်လို့ပြောလာတာရှိတယ်။ 2024 က NASA ရဲ့ Deep Space Food Challenge မှာ winner ဖြစ်ခဲ့တယ်၊

📚Solein ကို အစားအသောက်ပါဝင်ပစ္စည်းအနေနဲ့သုံးတယ်၊ Solein ကိုအခုတော့ အမှုန့်အဖြစ်နဲ့ လုပ်ထားတာတွေ့တယ်၊ အရသာက အရမ်းကြီး strong မဖြစ်ပဲ neutral ဖြစ်တော့ ဘယ်စားသောက်ကုန်မှာဖြစ်ဖြစိ သုံးလို့ရတယ်

❤️နွားနို့ထွက်ပစ္စည်းတွေနေရာမှာသုံးတယ်၊ Ice cream မှာ နွားနို့ အစား Solein ကို သုံးတာ creamy and rich ဖြစ်တယ်
❤️ကြက်ဥအစားထိုးသုံးလို့ရတယ်။ ဥမမာ Mayonnaise ထုတ်တဲ့ အခါမှာ ကြကိဥမလိုပဲ Solein ထညိ့လို့ရတယ်။
Pasta လုပ်တဲ့အခါလဲ ကြက်ဥ အနှစ်သုံးဖို့ မလိုပဲ Solein သုံးလို့ရတယ်
Bagel နဲ့ ပေါင်မုန့်လုပ်တာတွေမှာသုံးတယ်၊
❤️ Protein powder နဲ့ protein bar တွေမှာသုံးတယ်
❤️Japan က Food company ကြီးတခုဖြစ်တဲ့ Ajinomoto Group က Solein ပါတဲ့ ကော်ဖီကို ထုတ်လုပ်ခဲ့တယ်၊

Solein က Finland နိုင်ငံက လုပ်ငန်းဖြစ်ပါတယ်၊

✅ 2022 မှာ Singapore အစိုးရက စရောင်းဖို့ ခွင့်ပြုချက်ပေးလိုက်ပါတယ်၊
✅2025 မှာ US ကနေ Solein ကို စားသုံးလို့ရတဲ့ စားသောက်ကုန် အဖြစ် တရားဝင်အသိအမှတ် ပြုခဲ့ပါတယ်၊

ပုံတွေက Solein ရဲ့ Instagram က ယူထားပါတယ်၊

Website: www.solein.com
Instagram: soleinprotein

02/15/2026

Alternative proteins ကို UK နဲ့ Australia မှာ လေ့လာချင်သူအတွက် fully funded PhD Scholarship 📚

🎓 ဘယ်သူတွေ လျှောက်လို့ရသလဲ?
📚ပြည်တွင်းရော နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားပါ လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
📚တက္ကသိုလ်နှစ်ခုလုံးရဲ့ PhD ဝင်ခွင့်သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီရပါမယ်။
📚Full-time တက်ရောက်နိုင်သူဖြစ်ပြီး UK နဲ့ အော်စတြေးလျ နှစ်နိုင်ငံလုံးမှာ သွားရောက်နေထိုင်နိုင်သူ ဖြစ်ရပါမယ်။

💰 ရရှိမယ့် အကျိုးကျေးဇူးများ
📚Aston နဲ့ Deakin တက္ကသိုလ်နှစ်ခုလုံးကနေ ပါရဂူဘွဲ့ PhD ရရှိပါမယ်။
📚ပရိုဂရမ်ကာလအတွင်း အော်စတြေးလျမှာ ၁၂ လအထိ နေထိုင်ရမှာဖြစ်ပြီး ကျန်တဲ့အချိန်ကို UK မှာ နေထိုင်ရမှာပါ။
📚ထောက်ပံ့ကြေး - တစ်နှစ်ကို ပေါင် ၂၁,၈၃၈ (GBP 21,838) ထောက်ပံ့ကြေး ရရှိပါမယ်။
📚ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ လက်တွဲခွင့် - စိတ်ပညာ၊ အာဟာရဗေဒနဲ့ လူထုကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ဆရာကြီးတွေနဲ့အတူ လက်တွဲလုပ်ဆောင်ရမှာပါ။

📚ဒီ PhD ပရောဂျက်ရဲ့ အကြောင်းအကျဉ်းချုပ်

အခုနောက်ပိုင်း ပရိုတင်းဓာတ် လိုအပ်ချက်က တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာပေမဲ့ ရိုးရာတိရိစ္ဆာန်မွေးမြူပြီး သ-တ်ဖြ-တ် အသားထုတ်တဲ့ နည်းလမ်းတွေက ဆိုးကျိုးတွေအများကြီးရှိနေပါတယ်၊ အဲဒါကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်စေတဲ့ Alternative Proteins (အသားအစားထိုးပရိုတင်း စတာတွေ) က အဖြေတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒီ project က လူတွေ ဒီအစားအစာတွေကို လက်ခံစားသုံးမှုက ပိုများလာအောင်၊ လူများများ alternative proteins အကြောင်း ပိုပြီးသိရှိလာအောင် ဘယ်လ်ုလုပ်ရမလဲ လေ့လာတဲ့ project ပါ၊

လူတွေ ဒီလို အာဟာရမျိုးကို ပိုစားဖြစ်လာအောင်၊ အထူးသဖြင့်
📚မိဘတွေက သူတို့ရဲ့ ကလေးတွေကို ငယ်ငယ်ကတည်းက ကျန်းမာတဲ့ စားသောက်မှုအလေ့အထတွေ ပျိုးထောင်ပေးနိုင်အောင် ဘယ်လို ဝိုင်းဝန်းကူညီကြမလဲဆိုတာက အရမ်း အရေးကြီးလာပါတယ်။

ဒီရည်ရွယ်ချက်နဲ့ပဲ PhD ပရောဂျက် (၂) ခုကို ပြိုင်တူ လုပ်ဆောင်သွားမှာပါ။ Online လေ့လာမှုတွေ၊ ဓာတ်ခွဲခန်း စမ်းသပ်မှုတွေနဲ့ တခြား နည်းလမ်းပေါင်းစုံ သုံးပြီးတော့ -
📚မိဘတွေက သူတို့သားသမီးတွေကို alternative proteins ကျွေးဖို့ရာမှာ ဘာတွေက အတားအဆီး ဖြစ်နေလဲ၊ ဘာတွေက အားပေးကူညီရာ ရောက်မလဲဆိုတာကို ရှာဖွေသွားမယ်။
📚ရရှိလာတဲ့ အချက်အလက်တွေကို သုံးပြီး ကလေးတွေနဲ့ လူငယ်တွေ ဒီလို ပရိုတင်းမျိုးကို တကယ် ပိုစားလာအောင် လက်တွေ့ စမ်းသပ်ကြည့်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီပရောဂျက်တွေက UK နဲ့ အော်စတြေးလျ နှစ်နိုင်ငံလုံးက လူတွေကို လေ့လာမှာ ဖြစ်လို့ ယဉ်ကျေးမှုမတူတဲ့ အမြင်တွေကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်မှာပါ။

ကြီးကြပ်ပေးမယ့် ဆရာတွေကလည်း စားသောက်မှုဆိုင်ရာ စိတ်ပညာ၊ အာဟာရဗေဒ နဲ့ အစားအသောက် သိပ္ပံပညာရပ်တွေမှာ နာမည်ကြီး ကျွမ်းကျင်သူတွေ ဖြစ်ပါတယ်

More details here:

https://www.deakin.edu.au/study/fees-and-scholarships/scholarships/find-a-scholarship/aston-deakin-cotutelle-aston-deakin-cotutelle-protein-transition-children

More details here:

02/14/2026

Celebrating love in its most impactful forms ✅❤️
ဒီနေ့ကျရောက်တဲ့ Valentine’s Day မှာ တကယ့်ကို အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ အချစ်မျိုးနဲ့ ဖြတ်သန်းကြည့်ကြရအောင်။ အသားအစားထိုး Alternative Proteins တွေက ဘယ်လိုမျိုး အထောက်အကူဖြစ်လဲဆိုတာ

❤️Love for the people — တိုးပွားလာတဲ့ ကမ္ဘာ့လူဦးရေအတွက် အာဟာရပြည့်ဝပြီး လက်လှမ်းမီတဲ့ အစားအစာတွေဖြစ်လာအောင် ကြိုးစားပေးခြင်း။ လူဦးရေတိုးပွါးလာတာနဲ့ အမျှ အစားအစာတွေကို မြေအများအပြားသုံးပြီး ထုတ်လုပ်လာရပါတယ်၊ တိရိစ္ဆာန်တွေကို မွေးမြူရတာ မြေနဲ့ ရေတွေ အကုန်အကျများပါတယ်၊ တိရိစ္ဆာန်တွေအတွက်ကော လူတွေ အတွက်ကောဆိုးကျိုးတွေ အများကြီးရှိပါတယ်၊ ဒါကြောင့် အာဟာရဓာတ်ကို တိိရိစ္ဆာန်မပါတဲ့ တခြားနည်းလမ်းနဲ့ထုတ်လုပ်တဲ့ alternative proteins နယ်ပယ််ကကျယ်ပြန့်လာနေပါပြီ

❤️Love for the planet — သိပ္ပံနည်းကျပြီး ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ ပရိုတင်းဓာတ် ရရှိပုံကို အသစ်တစ်ဖန် ပြန်လည်စဉ်းစားပေးခြင်း။

❤️တိရစ္ဆာန်လေးတွေအပေါ်ထားတဲ့အချစ် — အစားအသောက် ထုတ်လုပ်တဲ့နေရာမှာ သူတို့လေးတွေ ထိခိုက်နာကျင်မှုကို လျှော့ချပေးခြင်း။

✅ Alternative Proteins (အသားအစားထိုး ပရိုတင်း) တွေက ဒါတွေကို ဖြစ်နိုင်အောင် ကူညီပေးပါတယ်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် ထိခိုက်မှုကို လျှော့ချရင်း၊ တိရစ္ဆာန်တွေအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချရင်းနဲ့ လူသားတွေအတွက် လိုအပ်တဲ့ အာဟာရကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မယ့် လမ်းစသစ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

Cambridge Alternative Protein Project ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေအားလုံးဟာ ဒီရည်မှန်းချက်တွေအပေါ်မှာပဲ အခြေခံထားတာပါ။ ကျွန်တော်တို့တွေဟာ ပိုကောင်းတဲ့ အစားအသောက် စနစ်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ပြီး အတူတူ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နေကြပါတယ်။

အကယ်၍ သင်ဟာ အာဟာရဓာတ် ရရှိဖို့အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ တိရစ္ဆာန်လေးတွေကို ထိခိုက်စရာမလိုဘူးလို့ ယုံကြည်တဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက် (သို့) သုတေသနပညာရှင်တစ်ယောက်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့နဲ့အတူ ဒီအကြောင်းအရာတွေကို ဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်

Choose love. Choose possibilities.

Post translated from The Cambridge University Alt Protein Project

Pictures from Beyond Meat

02/02/2026

အိမ်မှာ အလွယ်လုပ်ထားတဲ့ smoothie 🌿

1) oat milk
2) banana
3) pea protein powder
4) chia seeds
5) plant-based yogurt

ပုံမှန်ဆိုရင် blueberry ထည့်နေကျ၊ ဒီနေ့ ကုန်သွားလို့၊
Blueblerry ဆိုရင် နောက်ဆုံးပုံက အရောင်လေးထွက်တော့ နည်းနည်းပိုလှတယ်၊

အရင်ကဆိုရင် ဒီလို smoothie လုပ်ဖို့တောင်ပျင်းလို့ plant protein powder ကို ရေနဲ့ ပဲ ဖျော်သောက်တာ၊ အခုတလောမှပဲ flavorful ဖြစ်အောင်လို့ ရှိတာတွေနဲ့ ရောပြီး smoothie လုပ်ဖြစ်တယ်၊

No dairy smoothie ✅

02/01/2026

ရေခဲသေတ္တာထဲမှာ အမြဲ ရှိနေတာ တွေက တို့ဖူးတွေပါ၊
တခုကို 1.79 dollars ပါ၊ Trader Joe’s က ဝယ်တာ၊

Fridge ထဲမှာ ဘာတွေ ထပ်တွေ့ရမလဲဆိုတော့

1) Oat milk
2) orange juice
3) guilty pleasure ဖြစ်တဲ့ Coca Cola (တက္ကသိုလ်ကျောင်းတက်ကတည်းက သောက်ခဲ့တဲ့ အကျင့် အခုကတော့ သိပ်မစွဲလမ်းတော့ ဘူး၊ Fridge ထဲက ဘူးတွေက လွန်ခဲ့တဲ့ လေးလ လောက်ကတည်းက ဝယ်ထားတာ အခုထိမသောက်ရသေးဘူး)
4)အရွက်စိမ်းများ

02/01/2026

ဆီးချိုဆေးထုတ်ရတဲ့ အခါ တိရိစ္ဆာန်တွေကို အသုံးပြုဖို့ မလိုတော့အောင် အထောက်အပံ့ပေးခဲ့တဲ့ နည်းပညာ

📚၁၉၈၂ ခုနှစ်မတိုင်ခင်က ဆီးချိုဝေဒနာရှင်တွေသုံးတဲ့ Insulin ကို နွားနဲ့ ဝက်တွေရဲ့ Pancreas နေ ထုတ်ယူခဲ့ရတာပါ။ လူရဲ့ pancreas ကနေ မထုတ်နိုင်တဲ့ အခါ တိရိစ္ဆာန်တွေစီကယူပြီး လူတွေကို ကုစားခဲ့ရတယ်၊

📚ဒါပေမဲ့ တိရစ္ဆာန်ကရတဲ့ အင်ဆူလင်က အားနည်းချက်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ လူနဲ့ တိရစ္ဆာန် အင်ဆူလင်ကြားမှာရှိတဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ် (amino acid) ကွဲပြားမှု အနည်းငယ်ကြောင့် လူနာရဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်က ပြင်ပပစ္စည်းကို ပြန်တိုက်တဲ့ antibodies တွေ ထွက်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆေးက ထိရောက်မှုမရှိတော့တာမျိုး ဒါမှမဟုတ် တချို့ဆိုရင် ပြင်းထန်တဲ့ ဓာတ်မတည့်မှုတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ တိရစ္ဆာန်ဆီက ထုတ်ယူရတာဖြစ်လို့ အရည်အသွေးက မငြိမ်သလို၊ သန့်စင်အောင် လုပ်ဖို့ကလည်း စရိတ်အရမ်းကြီးပါတယ်။
📚နောက်ထပ် ပြဿနာတစ်ခုကတော့ အင်ဆူလင်ရဖို့ သတ်ရတဲ့ တိရစ္ဆာန်အရေအတွက်ပါ။ အင်ဆူလင် ၁ ကီလိုဂရမ် (လူနာ ၁,၀၀၀ အတွက် တစ်နှစ်စာ) ရဖို့အတွက် တိရစ္ဆာန်အကောင်ရေ ၅၀,၀၀၀ ကျော် လိုအပ်ပါတယ်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွေတုန်းကဆိုရင် အင်ဆူလင် ပြတ်လပ်တော့မယ်ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ တော်တော်ကြီးခဲ့ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဖို့ဆိုရင် တစ်နှစ်ကို တိရစ္ဆာန် ၅၆ သန်းတောင် သတ်ရမယ့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နေခဲ့တာပါ။

📚အခြားသော ပြောင်းလဲမှုတွေလိုပဲ အင်ဆူလင် တိုးတက်မှုတွေကလည်း နည်းပညာတွေ ပေါင်းစပ်မိရာကနေ စခဲ့တာပါ။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှာ ဗြိတိန်သိပ္ပံပညာရှင် Frederick Sanger က ပရိုတင်းတွေရဲ့ sequence ကို ရှာဖွေတဲ့နည်းလမ်းနဲ့ နိုဘယ်လ်ဆု ရခဲ့ပြီး အင်ဆူလင်ဟာ အဲဒီလို ပထမဆုံး sequence လုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ ပရိုတင်း ဖြစ်လာပါတယ်။
📚၁၉၆၃ မှာတော့ အင်ဆူလင်ကို ဓာတုဗေဒနည်းနဲ့ စပြီး တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၅ နှစ်အကြာမှာတော့ ဇီဝနည်းပညာ (biotechnology) နဲ့ ပထမဆုံး တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၇၈ မှာ microbes ပိုးလေတွေကနေ Human Insulin ထုတ်နိုင်အောင် ပြုပြင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုနည်းလမ်းကို precision fermentation (PF) လုပ်တယ်လို့ခေါ်ပါတယ်၊

📚၁၉၈၀ ဇူလိုင်မှာ စမ်းသပ်မှုတွေ လုပ်ကြည့်တဲ့အခါမှာတော့ ဒီ PF နည်းပညာနဲ့ ထုတ်တဲ့ Insulin ဟာ လူကိုယ်တိုင်က ထွက်တဲ့ Insulin နဲ့ တထပ်တည်းဖြစ်ရုံတင်မကဘဲ တိရစ္ဆာန် Insulin ကဖြစ်တဲ့ ဓာတ်မတည့်မှုတွေကိုပါ ပျောက်ကင်းစေတယ်ဆိုတာ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် Eli Lilly ကုမ္ပဏီက "Humulin" ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ အကြီးအကျယ် ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၂ မှာ FDA ကနေ ခွင့်ပြုချက် ရခဲ့ပါတယ်။

📚Humulin ရဲ့ စစချင်းဈေးက တိရစ္ဆာန်အင်ဆူလင်ထက် ၂ ဆလောက် ကြီးနေပေမယ့် အရည်အသွေး ပိုကောင်းပြီး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး မရှိတာကြောင့် လူကြိုက်အရမ်းများခဲ့ပါတယ်။ ၁၀ နှစ်အတွင်းမှာတင် ဈေးကွက်ရဲ့ ၈၀% ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှာတော့ တိရစ္ဆာန်အင်ဆူလင်ဟာ ဈေးကွက်မှာ ၁% တောင် မရှိတော့ပါဘူး။ တိရိစ္ဆာန်တွေကို မွေးမြူသ-တ်ဖြတ်ပြီး ဆေးထုတ်ရတဲ့ ဈေးကွက်ကနေ PF နည်းပညာကို အခြေခံပြီး အကန့်အသတ်မရှိ ဆေးထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ ဈေးကွက်ကို ပြောင်းလဲသွားခဲ့တာပါ။

📚ဒါပေမဲ့ ဒီနည်းပညာကလည်း အမြဲတမ်းတော့ ဦးဆောင်မနေပါဘူး။ အခုဆိုရင် Humulin ကိုတောင် ပိုပြီး အစွမ်းထက်တဲ့ analogue ပုံတူ insulin တွေက ပြန်ပြီး အစားထိုးနေပါပြီ။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ ပုံတူ insulin တွေက ဈေးကွက်ရဲ့ ၉၀% ကို နေရာယူထားပါတယ်။

📚အနှစ်ချုပ်ရရင် Insulin ဥပမာကနေ သိနိုင်တာက -
၁။ နည်းပညာတွေ ပေါင်းစပ်မိတဲ့အခါ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်လာတယ်။
၂။ အစပိုင်းမှာ ဈေးကြီးပေးရပေမယ့် အရည်အသွေး သိသိသာသာ သာလွန်ရင် လူတွေက အမြန်ဆုံး အသုံးပြုလာကြတယ်။

📚Precision fermentation ကို အခုခေတ်မှာနေရာအများအပြားမှာသုံးတယ်။ အခုစားနေကျတဲ့ cheese တော်တော်များများ ထုတ်လုပ်တဲ့ နေရာမှာ precision fermentation ကို သုံးတယ်၊

📚ဒီနေ့ခေတ် ကမ္ဘာပေါ်မှာထုတ်သမျှ ဒိန်ခဲအများစု (၈၀% ကနေ ၉၀% နီးပါး) ဟာ နွားနို့ကနေပဲ လုပ်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ နွားနို့ကို ခဲသွားအောင်လုပ်ပေးတဲ့ အင်ဇိုင်း (Enzyme) ကိုတော့ PF နည်းပညာနဲ့ပဲ ထုတ်လုပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

📚အရင်နည်းလမ်းဟောင်း: ရှေးတုန်းကတော့ ဒိန်ခဲလုပ်ဖို့အတွက် သ-တ်ခံလိုက်ရတဲ့ နွားကလေးတွေရဲ့ အစာအိမ်နံရံကနေရတဲ့ Rennet ကို သုံးရပါတယ်။

📚PF နည်းလမ်း: ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှာ FDA ကနေ FPC (Fermentation-Produced Chymosin) ဆိုတာကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက တဆေး (Yeast) ဒါမှမဟုတ် ဘက်တီးရီးယားလေးတွေကို နွားကလေးတွေရဲ့ အစာအိမ်ထဲမှာရှိတဲ့အတိုင်း ပုံတူအင်ဇိုင်းတွေ ထုတ်ပေးဖို့ "ပရိုဂရမ်" ရေးလိုက်တာပါ။

📚ဘာကြောင့်သုံးတာလဲ? ပိုပြီးတော့ သန့်စင်တယ်၊ အရည်အသွေး ပိုငြိမ်တယ်၊ ဘာသာရေးအရလည်း အဆင်ပြေတယ် (Kosher/Halal ဖြစ်တယ်)။ ပြီးတော့ နွားကလေးတွေကို သတ်ပြီး အစာအိမ်ထုတ်နေရတာထက် အများကြီး ပိုဈေးသက်သာလို့ပါ။

📚Precision fermentation က ထပ်ပြီးတော့ တ်ုးတက်မှုတွေရှိလာပါတယ်၊

📚အခုက နွားနို့ခဲအောင်လုပ်တဲ့ အင်ဇိုင်းလေးတင် ထုတ်တာမဟုတ်တော့ဘဲ နွားနို့ထဲမှာပါတဲ့ ပရိုတင်း (Casein နဲ့ Whey) တွေကိုပါ PF နည်းနဲ့ တိုက်ရိုက်ထုတ်လုပ်လာကြတာပါ။

ဒီလိုထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့အတွက် နွားမွေးစရာ မလိုတော့ပဲ နွားနို့နဲ့ အာဟာရချင်း၊ အရသာချင်း တထပ်တည်းကျတဲ့ ဒိန်ခဲတွေကို ဖန်တီးလာနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အသားအစားထိုး Alternative Proteins အကြောင်း လေ့လာချင်သူတို့အတွက် comment မှာ link တွေပေးထားပါမယ်၊

o

01/31/2026

Day in the life of ဆရာသမား ၂ ဦး

01/30/2026

နေ့တိုင်း စားတဲ့ အစားအစာက အလွယ််လုပ်လို့ရတယ်၊ အရမ်းကြီး မစဉ်းစားရဘူး၊

ဟင်းရည်ထဲမှာ အကုန် ရောသမမွှေ ပြီး စားလို့အဆင်ပြေတယ်ဆိုရင် အကုန်ပြည့်စုံပြီ။
အခုတလော စားဖြစ်တဲ့ staple က

1) tofu, edamame and lotus roots, noodles တွေကို ဟင်းရည်ထဲမှာရောမွှေပြုတ်တယ်၊ အရွက်လိုတော့ spinach ကိုထည့်စားတယ်။ ဒါကို နေ့လည်စာ၊ ညစာ၊ မနက်စာ စားတယ်၊

2) overnight oats ကို စတော်ဘယ်ရီရယ်၊ Berry ရယ်နဲ့ စားတယ်၊ (ဝယ်စားတာက ၇ ဒေါ်လာ)

3) smoothie ထဲမှာ berries, banana, plant protein powder, oat milk, plant based yogurt ပါတယ်၊
Blender ထဲမှာ အကုန် ရောသမမွှေပြီးအလွယ် smoothie လုပ်လို့ရတာကို ကြိုက်လို့ အခုတလောနေ့တိုင်းလိုလိုသောက်ဖြစ်တယ်၊

4) toast မှာ peaut butter နဲ့ ငှက်ပျောသီး

5) plant-based ကြက်ဥမွှေကျော်ကို spinach ထည့်ပြိးစားတယ်၊

စားစရာနဲ့ ပက်သတ်ရင် အပျင်းကြီးပြိး အလွယ်လုပ်တက်သူကျွန်မအတွက်သက်သက်လွတ် စားဖို့က ထင်တာထက်ပိုလွယ်နေတာ၊

01/29/2026

📚အာရှမှာ အသားအစားထိုး alternative proteins ကို လေ့လာ research လုပ်နေတဲ့ တက္ကသိုလ်တွေရှိပါတယ်၊ ဒီထဲကမှ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ အနီးဆုံးဆိုရင် စင်ကာပူမှာ National University of Singapore မှာ research center တစ်ခုရှိတယ်၊

📚ဒီ center ကို 2024 မှာ စတင်ဖွင့်လိုက်တာ၊ Jeff Bezos ကထောင်ထားတဲ့ Bezos Earth Fund ကနေ USD 30 million funding ရပြီး Bezos Center for Sustainable Proteins at National University of Singapore ဆိုပြီးဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါတယ်၊

📚ပုံတွေက Cambridge ကကျောင်းသားတချို့ NUS ကိုသွားပြီး ဒီ research center က research တွေကို ဦးစီးသူတွေနဲ့ သွားတွေ့ခဲ့တဲ့ပုံပါ၊

2024 မှာဆိုရင်
✅China မှာ USD 11 million နဲ့ alternative protein research center ကိုလည်းဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါတယ်၊
✅ တောင်ကိုရိးယားမှာလဲ cultivated meat ထုတ်လုပ်ဖို့ အတွက် special zone တည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်
✅ထိုင်းမှာဆိုရင် ထိုင်းရဲ့ အစားအစာ ကုပ္ပဏီကြီးတွေ ကအစ alternative protein နဲ့ အစာထုတ်တဲ့ ကုပ္ပဏီတွေနဲ့ အတူတူ collaborate လုပ်လာခဲ့ပါတယ်။ အသားကုပ္ပဏီ CP Foods ဆိုရင် alternative proteins ပြိုင်ပွဲတွေမှာ ဒိုင်အဖြစ်တွေ့ရတယ်၊ အရင်တုန်းက cultivated meat company တခုနဲ့လဲ collaborate လုပ်ဖူးတယ်။
✅ Japan မှာဆိုရင်လည်း cultivated meat ကို စျေးကွက်ထဲ စတင်ဖြန့်နိုင်ဖို့၊ research လဲလုပ်နိုင်ဖို့ Japan Association for Cellular Agriculture (JACA) ကို 2022 ကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်၊

တိရိစ္ဆာန်ကို မွေးမြူသ-တ်ဖြ-တ်ခြင်း နည်းသွားမယ့် မရှိတော့မယ့် အချိန်ကို ရောက်ဖို့ progress တွေ တဖြည်းဖြည်းရှိလာတယ်လို့ ခံစားရပါတယ်၊

အခုအချိန်မှာတော့ နည်းပညာဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေ၊ စျေးကွက်ဖြန့်ချီဖို့ အခက်အခဲတွေကတော့ ရှိတုန်းပါပဲ၊ အရေးကြီးတာက ဒါတွေကို ကျော်လွှားဖို့ ငွေကြေးအထောက်အပံ့တွေ၊ government ရဲ့ policy တွေ၊ ကျောင်းသား researcher တွေ၊ စီးပွါးရေးလုပ်ငန်းရှငိတွေ ပိုများလာဖို့ပါပဲ၊

စားသုံးသူ customer တွေရဲ့ demand နဲ့ consumption တွေက လည်း အရေးကြီးတဲ့ factor တခုလည်းဖြစ်ပါတယ်၊

တိိရိစ္ဆာန်မွေးမြူသ-တ်ဖြ-တ်ရေးကရတဲ့ အသားကို လျော့စားတာ၊ ရှောင်တာက အရေးကြီးဆုံးထဲက တခုပါပဲ၊

Image Source: Bezos Center for Sustainable Protein at National University of Singapore
nt

01/29/2026

တရားခံရှာဖွေ၊ သဲလွန်စတွေ့

Unbusy Living

03/13/2026

03/09/2026

02/17/2026

02/15/2026

02/14/2026

02/02/2026

02/01/2026

02/01/2026

01/31/2026

01/30/2026

01/29/2026

01/29/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category