https://youtube.com/@unbusyliving

Unbusy Living, Denver, NC (2026)

02/15/2026

Alternative proteins ကို UK နဲ့ Australia မှာ လေ့လာချင်သူအတွက် fully funded PhD Scholarship 📚

🎓 ဘယ်သူတွေ လျှောက်လို့ရသလဲ?
📚ပြည်တွင်းရော နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားပါ လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
📚တက္ကသိုလ်နှစ်ခုလုံးရဲ့ PhD ဝင်ခွင့်သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီရပါမယ်။
📚Full-time တက်ရောက်နိုင်သူဖြစ်ပြီး UK နဲ့ အော်စတြေးလျ နှစ်နိုင်ငံလုံးမှာ သွားရောက်နေထိုင်နိုင်သူ ဖြစ်ရပါမယ်။

💰 ရရှိမယ့် အကျိုးကျေးဇူးများ
📚Aston နဲ့ Deakin တက္ကသိုလ်နှစ်ခုလုံးကနေ ပါရဂူဘွဲ့ PhD ရရှိပါမယ်။
📚ပရိုဂရမ်ကာလအတွင်း အော်စတြေးလျမှာ ၁၂ လအထိ နေထိုင်ရမှာဖြစ်ပြီး ကျန်တဲ့အချိန်ကို UK မှာ နေထိုင်ရမှာပါ။
📚ထောက်ပံ့ကြေး - တစ်နှစ်ကို ပေါင် ၂၁,၈၃၈ (GBP 21,838) ထောက်ပံ့ကြေး ရရှိပါမယ်။
📚ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ လက်တွဲခွင့် - စိတ်ပညာ၊ အာဟာရဗေဒနဲ့ လူထုကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ဆရာကြီးတွေနဲ့အတူ လက်တွဲလုပ်ဆောင်ရမှာပါ။

📚ဒီ PhD ပရောဂျက်ရဲ့ အကြောင်းအကျဉ်းချုပ်

အခုနောက်ပိုင်း ပရိုတင်းဓာတ် လိုအပ်ချက်က တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာပေမဲ့ ရိုးရာတိရိစ္ဆာန်မွေးမြူပြီး သ-တ်ဖြ-တ် အသားထုတ်တဲ့ နည်းလမ်းတွေက ဆိုးကျိုးတွေအများကြီးရှိနေပါတယ်၊ အဲဒါကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်စေတဲ့ Alternative Proteins (အသားအစားထိုးပရိုတင်း စတာတွေ) က အဖြေတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒီ project က လူတွေ ဒီအစားအစာတွေကို လက်ခံစားသုံးမှုက ပိုများလာအောင်၊ လူများများ alternative proteins အကြောင်း ပိုပြီးသိရှိလာအောင် ဘယ်လ်ုလုပ်ရမလဲ လေ့လာတဲ့ project ပါ၊

လူတွေ ဒီလို အာဟာရမျိုးကို ပိုစားဖြစ်လာအောင်၊ အထူးသဖြင့်
📚မိဘတွေက သူတို့ရဲ့ ကလေးတွေကို ငယ်ငယ်ကတည်းက ကျန်းမာတဲ့ စားသောက်မှုအလေ့အထတွေ ပျိုးထောင်ပေးနိုင်အောင် ဘယ်လို ဝိုင်းဝန်းကူညီကြမလဲဆိုတာက အရမ်း အရေးကြီးလာပါတယ်။

ဒီရည်ရွယ်ချက်နဲ့ပဲ PhD ပရောဂျက် (၂) ခုကို ပြိုင်တူ လုပ်ဆောင်သွားမှာပါ။ Online လေ့လာမှုတွေ၊ ဓာတ်ခွဲခန်း စမ်းသပ်မှုတွေနဲ့ တခြား နည်းလမ်းပေါင်းစုံ သုံးပြီးတော့ -
📚မိဘတွေက သူတို့သားသမီးတွေကို alternative proteins ကျွေးဖို့ရာမှာ ဘာတွေက အတားအဆီး ဖြစ်နေလဲ၊ ဘာတွေက အားပေးကူညီရာ ရောက်မလဲဆိုတာကို ရှာဖွေသွားမယ်။
📚ရရှိလာတဲ့ အချက်အလက်တွေကို သုံးပြီး ကလေးတွေနဲ့ လူငယ်တွေ ဒီလို ပရိုတင်းမျိုးကို တကယ် ပိုစားလာအောင် လက်တွေ့ စမ်းသပ်ကြည့်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီပရောဂျက်တွေက UK နဲ့ အော်စတြေးလျ နှစ်နိုင်ငံလုံးက လူတွေကို လေ့လာမှာ ဖြစ်လို့ ယဉ်ကျေးမှုမတူတဲ့ အမြင်တွေကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်မှာပါ။

ကြီးကြပ်ပေးမယ့် ဆရာတွေကလည်း စားသောက်မှုဆိုင်ရာ စိတ်ပညာ၊ အာဟာရဗေဒ နဲ့ အစားအသောက် သိပ္ပံပညာရပ်တွေမှာ နာမည်ကြီး ကျွမ်းကျင်သူတွေ ဖြစ်ပါတယ်

More details here:

https://www.deakin.edu.au/study/fees-and-scholarships/scholarships/find-a-scholarship/aston-deakin-cotutelle-aston-deakin-cotutelle-protein-transition-children

More details here:

02/14/2026

Celebrating love in its most impactful forms ✅❤️
ဒီနေ့ကျရောက်တဲ့ Valentine’s Day မှာ တကယ့်ကို အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ အချစ်မျိုးနဲ့ ဖြတ်သန်းကြည့်ကြရအောင်။ အသားအစားထိုး Alternative Proteins တွေက ဘယ်လိုမျိုး အထောက်အကူဖြစ်လဲဆိုတာ

❤️Love for the people — တိုးပွားလာတဲ့ ကမ္ဘာ့လူဦးရေအတွက် အာဟာရပြည့်ဝပြီး လက်လှမ်းမီတဲ့ အစားအစာတွေဖြစ်လာအောင် ကြိုးစားပေးခြင်း။ လူဦးရေတိုးပွါးလာတာနဲ့ အမျှ အစားအစာတွေကို မြေအများအပြားသုံးပြီး ထုတ်လုပ်လာရပါတယ်၊ တိရိစ္ဆာန်တွေကို မွေးမြူရတာ မြေနဲ့ ရေတွေ အကုန်အကျများပါတယ်၊ တိရိစ္ဆာန်တွေအတွက်ကော လူတွေ အတွက်ကောဆိုးကျိုးတွေ အများကြီးရှိပါတယ်၊ ဒါကြောင့် အာဟာရဓာတ်ကို တိိရိစ္ဆာန်မပါတဲ့ တခြားနည်းလမ်းနဲ့ထုတ်လုပ်တဲ့ alternative proteins နယ်ပယ််ကကျယ်ပြန့်လာနေပါပြီ

❤️Love for the planet — သိပ္ပံနည်းကျပြီး ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ ပရိုတင်းဓာတ် ရရှိပုံကို အသစ်တစ်ဖန် ပြန်လည်စဉ်းစားပေးခြင်း။

❤️တိရစ္ဆာန်လေးတွေအပေါ်ထားတဲ့အချစ် — အစားအသောက် ထုတ်လုပ်တဲ့နေရာမှာ သူတို့လေးတွေ ထိခိုက်နာကျင်မှုကို လျှော့ချပေးခြင်း။

✅ Alternative Proteins (အသားအစားထိုး ပရိုတင်း) တွေက ဒါတွေကို ဖြစ်နိုင်အောင် ကူညီပေးပါတယ်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် ထိခိုက်မှုကို လျှော့ချရင်း၊ တိရစ္ဆာန်တွေအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချရင်းနဲ့ လူသားတွေအတွက် လိုအပ်တဲ့ အာဟာရကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မယ့် လမ်းစသစ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

Cambridge Alternative Protein Project ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေအားလုံးဟာ ဒီရည်မှန်းချက်တွေအပေါ်မှာပဲ အခြေခံထားတာပါ။ ကျွန်တော်တို့တွေဟာ ပိုကောင်းတဲ့ အစားအသောက် စနစ်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ပြီး အတူတူ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နေကြပါတယ်။

အကယ်၍ သင်ဟာ အာဟာရဓာတ် ရရှိဖို့အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ တိရစ္ဆာန်လေးတွေကို ထိခိုက်စရာမလိုဘူးလို့ ယုံကြည်တဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက် (သို့) သုတေသနပညာရှင်တစ်ယောက်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့နဲ့အတူ ဒီအကြောင်းအရာတွေကို ဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်

Choose love. Choose possibilities.

Post translated from The Cambridge University Alt Protein Project

Pictures from Beyond Meat

02/02/2026

အိမ်မှာ အလွယ်လုပ်ထားတဲ့ smoothie 🌿

1) oat milk
2) banana
3) pea protein powder
4) chia seeds
5) plant-based yogurt

ပုံမှန်ဆိုရင် blueberry ထည့်နေကျ၊ ဒီနေ့ ကုန်သွားလို့၊
Blueblerry ဆိုရင် နောက်ဆုံးပုံက အရောင်လေးထွက်တော့ နည်းနည်းပိုလှတယ်၊

အရင်ကဆိုရင် ဒီလို smoothie လုပ်ဖို့တောင်ပျင်းလို့ plant protein powder ကို ရေနဲ့ ပဲ ဖျော်သောက်တာ၊ အခုတလောမှပဲ flavorful ဖြစ်အောင်လို့ ရှိတာတွေနဲ့ ရောပြီး smoothie လုပ်ဖြစ်တယ်၊

No dairy smoothie ✅

02/01/2026

ရေခဲသေတ္တာထဲမှာ အမြဲ ရှိနေတာ တွေက တို့ဖူးတွေပါ၊
တခုကို 1.79 dollars ပါ၊ Trader Joe’s က ဝယ်တာ၊

Fridge ထဲမှာ ဘာတွေ ထပ်တွေ့ရမလဲဆိုတော့

1) Oat milk
2) orange juice
3) guilty pleasure ဖြစ်တဲ့ Coca Cola (တက္ကသိုလ်ကျောင်းတက်ကတည်းက သောက်ခဲ့တဲ့ အကျင့် အခုကတော့ သိပ်မစွဲလမ်းတော့ ဘူး၊ Fridge ထဲက ဘူးတွေက လွန်ခဲ့တဲ့ လေးလ လောက်ကတည်းက ဝယ်ထားတာ အခုထိမသောက်ရသေးဘူး)
4)အရွက်စိမ်းများ

02/01/2026

ဆီးချိုဆေးထုတ်ရတဲ့ အခါ တိရိစ္ဆာန်တွေကို အသုံးပြုဖို့ မလိုတော့အောင် အထောက်အပံ့ပေးခဲ့တဲ့ နည်းပညာ

📚၁၉၈၂ ခုနှစ်မတိုင်ခင်က ဆီးချိုဝေဒနာရှင်တွေသုံးတဲ့ Insulin ကို နွားနဲ့ ဝက်တွေရဲ့ Pancreas နေ ထုတ်ယူခဲ့ရတာပါ။ လူရဲ့ pancreas ကနေ မထုတ်နိုင်တဲ့ အခါ တိရိစ္ဆာန်တွေစီကယူပြီး လူတွေကို ကုစားခဲ့ရတယ်၊

📚ဒါပေမဲ့ တိရစ္ဆာန်ကရတဲ့ အင်ဆူလင်က အားနည်းချက်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ လူနဲ့ တိရစ္ဆာန် အင်ဆူလင်ကြားမှာရှိတဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ် (amino acid) ကွဲပြားမှု အနည်းငယ်ကြောင့် လူနာရဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်က ပြင်ပပစ္စည်းကို ပြန်တိုက်တဲ့ antibodies တွေ ထွက်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆေးက ထိရောက်မှုမရှိတော့တာမျိုး ဒါမှမဟုတ် တချို့ဆိုရင် ပြင်းထန်တဲ့ ဓာတ်မတည့်မှုတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ တိရစ္ဆာန်ဆီက ထုတ်ယူရတာဖြစ်လို့ အရည်အသွေးက မငြိမ်သလို၊ သန့်စင်အောင် လုပ်ဖို့ကလည်း စရိတ်အရမ်းကြီးပါတယ်။
📚နောက်ထပ် ပြဿနာတစ်ခုကတော့ အင်ဆူလင်ရဖို့ သတ်ရတဲ့ တိရစ္ဆာန်အရေအတွက်ပါ။ အင်ဆူလင် ၁ ကီလိုဂရမ် (လူနာ ၁,၀၀၀ အတွက် တစ်နှစ်စာ) ရဖို့အတွက် တိရစ္ဆာန်အကောင်ရေ ၅၀,၀၀၀ ကျော် လိုအပ်ပါတယ်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွေတုန်းကဆိုရင် အင်ဆူလင် ပြတ်လပ်တော့မယ်ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ တော်တော်ကြီးခဲ့ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဖို့ဆိုရင် တစ်နှစ်ကို တိရစ္ဆာန် ၅၆ သန်းတောင် သတ်ရမယ့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နေခဲ့တာပါ။

📚အခြားသော ပြောင်းလဲမှုတွေလိုပဲ အင်ဆူလင် တိုးတက်မှုတွေကလည်း နည်းပညာတွေ ပေါင်းစပ်မိရာကနေ စခဲ့တာပါ။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှာ ဗြိတိန်သိပ္ပံပညာရှင် Frederick Sanger က ပရိုတင်းတွေရဲ့ sequence ကို ရှာဖွေတဲ့နည်းလမ်းနဲ့ နိုဘယ်လ်ဆု ရခဲ့ပြီး အင်ဆူလင်ဟာ အဲဒီလို ပထမဆုံး sequence လုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ ပရိုတင်း ဖြစ်လာပါတယ်။
📚၁၉၆၃ မှာတော့ အင်ဆူလင်ကို ဓာတုဗေဒနည်းနဲ့ စပြီး တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၅ နှစ်အကြာမှာတော့ ဇီဝနည်းပညာ (biotechnology) နဲ့ ပထမဆုံး တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၇၈ မှာ microbes ပိုးလေတွေကနေ Human Insulin ထုတ်နိုင်အောင် ပြုပြင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုနည်းလမ်းကို precision fermentation (PF) လုပ်တယ်လို့ခေါ်ပါတယ်၊

📚၁၉၈၀ ဇူလိုင်မှာ စမ်းသပ်မှုတွေ လုပ်ကြည့်တဲ့အခါမှာတော့ ဒီ PF နည်းပညာနဲ့ ထုတ်တဲ့ Insulin ဟာ လူကိုယ်တိုင်က ထွက်တဲ့ Insulin နဲ့ တထပ်တည်းဖြစ်ရုံတင်မကဘဲ တိရစ္ဆာန် Insulin ကဖြစ်တဲ့ ဓာတ်မတည့်မှုတွေကိုပါ ပျောက်ကင်းစေတယ်ဆိုတာ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် Eli Lilly ကုမ္ပဏီက "Humulin" ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ အကြီးအကျယ် ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၂ မှာ FDA ကနေ ခွင့်ပြုချက် ရခဲ့ပါတယ်။

📚Humulin ရဲ့ စစချင်းဈေးက တိရစ္ဆာန်အင်ဆူလင်ထက် ၂ ဆလောက် ကြီးနေပေမယ့် အရည်အသွေး ပိုကောင်းပြီး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး မရှိတာကြောင့် လူကြိုက်အရမ်းများခဲ့ပါတယ်။ ၁၀ နှစ်အတွင်းမှာတင် ဈေးကွက်ရဲ့ ၈၀% ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှာတော့ တိရစ္ဆာန်အင်ဆူလင်ဟာ ဈေးကွက်မှာ ၁% တောင် မရှိတော့ပါဘူး။ တိရိစ္ဆာန်တွေကို မွေးမြူသ-တ်ဖြတ်ပြီး ဆေးထုတ်ရတဲ့ ဈေးကွက်ကနေ PF နည်းပညာကို အခြေခံပြီး အကန့်အသတ်မရှိ ဆေးထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ ဈေးကွက်ကို ပြောင်းလဲသွားခဲ့တာပါ။

📚ဒါပေမဲ့ ဒီနည်းပညာကလည်း အမြဲတမ်းတော့ ဦးဆောင်မနေပါဘူး။ အခုဆိုရင် Humulin ကိုတောင် ပိုပြီး အစွမ်းထက်တဲ့ analogue ပုံတူ insulin တွေက ပြန်ပြီး အစားထိုးနေပါပြီ။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ ပုံတူ insulin တွေက ဈေးကွက်ရဲ့ ၉၀% ကို နေရာယူထားပါတယ်။

📚အနှစ်ချုပ်ရရင် Insulin ဥပမာကနေ သိနိုင်တာက -
၁။ နည်းပညာတွေ ပေါင်းစပ်မိတဲ့အခါ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်လာတယ်။
၂။ အစပိုင်းမှာ ဈေးကြီးပေးရပေမယ့် အရည်အသွေး သိသိသာသာ သာလွန်ရင် လူတွေက အမြန်ဆုံး အသုံးပြုလာကြတယ်။

📚Precision fermentation ကို အခုခေတ်မှာနေရာအများအပြားမှာသုံးတယ်။ အခုစားနေကျတဲ့ cheese တော်တော်များများ ထုတ်လုပ်တဲ့ နေရာမှာ precision fermentation ကို သုံးတယ်၊

📚ဒီနေ့ခေတ် ကမ္ဘာပေါ်မှာထုတ်သမျှ ဒိန်ခဲအများစု (၈၀% ကနေ ၉၀% နီးပါး) ဟာ နွားနို့ကနေပဲ လုပ်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ နွားနို့ကို ခဲသွားအောင်လုပ်ပေးတဲ့ အင်ဇိုင်း (Enzyme) ကိုတော့ PF နည်းပညာနဲ့ပဲ ထုတ်လုပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

📚အရင်နည်းလမ်းဟောင်း: ရှေးတုန်းကတော့ ဒိန်ခဲလုပ်ဖို့အတွက် သ-တ်ခံလိုက်ရတဲ့ နွားကလေးတွေရဲ့ အစာအိမ်နံရံကနေရတဲ့ Rennet ကို သုံးရပါတယ်။

📚PF နည်းလမ်း: ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှာ FDA ကနေ FPC (Fermentation-Produced Chymosin) ဆိုတာကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက တဆေး (Yeast) ဒါမှမဟုတ် ဘက်တီးရီးယားလေးတွေကို နွားကလေးတွေရဲ့ အစာအိမ်ထဲမှာရှိတဲ့အတိုင်း ပုံတူအင်ဇိုင်းတွေ ထုတ်ပေးဖို့ "ပရိုဂရမ်" ရေးလိုက်တာပါ။

📚ဘာကြောင့်သုံးတာလဲ? ပိုပြီးတော့ သန့်စင်တယ်၊ အရည်အသွေး ပိုငြိမ်တယ်၊ ဘာသာရေးအရလည်း အဆင်ပြေတယ် (Kosher/Halal ဖြစ်တယ်)။ ပြီးတော့ နွားကလေးတွေကို သတ်ပြီး အစာအိမ်ထုတ်နေရတာထက် အများကြီး ပိုဈေးသက်သာလို့ပါ။

📚Precision fermentation က ထပ်ပြီးတော့ တ်ုးတက်မှုတွေရှိလာပါတယ်၊

📚အခုက နွားနို့ခဲအောင်လုပ်တဲ့ အင်ဇိုင်းလေးတင် ထုတ်တာမဟုတ်တော့ဘဲ နွားနို့ထဲမှာပါတဲ့ ပရိုတင်း (Casein နဲ့ Whey) တွေကိုပါ PF နည်းနဲ့ တိုက်ရိုက်ထုတ်လုပ်လာကြတာပါ။

ဒီလိုထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့အတွက် နွားမွေးစရာ မလိုတော့ပဲ နွားနို့နဲ့ အာဟာရချင်း၊ အရသာချင်း တထပ်တည်းကျတဲ့ ဒိန်ခဲတွေကို ဖန်တီးလာနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အသားအစားထိုး Alternative Proteins အကြောင်း လေ့လာချင်သူတို့အတွက် comment မှာ link တွေပေးထားပါမယ်၊

o

01/31/2026

Day in the life of ဆရာသမား ၂ ဦး

01/30/2026

နေ့တိုင်း စားတဲ့ အစားအစာက အလွယ််လုပ်လို့ရတယ်၊ အရမ်းကြီး မစဉ်းစားရဘူး၊

ဟင်းရည်ထဲမှာ အကုန် ရောသမမွှေ ပြီး စားလို့အဆင်ပြေတယ်ဆိုရင် အကုန်ပြည့်စုံပြီ။
အခုတလော စားဖြစ်တဲ့ staple က

1) tofu, edamame and lotus roots, noodles တွေကို ဟင်းရည်ထဲမှာရောမွှေပြုတ်တယ်၊ အရွက်လိုတော့ spinach ကိုထည့်စားတယ်။ ဒါကို နေ့လည်စာ၊ ညစာ၊ မနက်စာ စားတယ်၊

2) overnight oats ကို စတော်ဘယ်ရီရယ်၊ Berry ရယ်နဲ့ စားတယ်၊ (ဝယ်စားတာက ၇ ဒေါ်လာ)

3) smoothie ထဲမှာ berries, banana, plant protein powder, oat milk, plant based yogurt ပါတယ်၊
Blender ထဲမှာ အကုန် ရောသမမွှေပြီးအလွယ် smoothie လုပ်လို့ရတာကို ကြိုက်လို့ အခုတလောနေ့တိုင်းလိုလိုသောက်ဖြစ်တယ်၊

4) toast မှာ peaut butter နဲ့ ငှက်ပျောသီး

5) plant-based ကြက်ဥမွှေကျော်ကို spinach ထည့်ပြိးစားတယ်၊

စားစရာနဲ့ ပက်သတ်ရင် အပျင်းကြီးပြိး အလွယ်လုပ်တက်သူကျွန်မအတွက်သက်သက်လွတ် စားဖို့က ထင်တာထက်ပိုလွယ်နေတာ၊

01/29/2026

📚အာရှမှာ အသားအစားထိုး alternative proteins ကို လေ့လာ research လုပ်နေတဲ့ တက္ကသိုလ်တွေရှိပါတယ်၊ ဒီထဲကမှ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ အနီးဆုံးဆိုရင် စင်ကာပူမှာ National University of Singapore မှာ research center တစ်ခုရှိတယ်၊

📚ဒီ center ကို 2024 မှာ စတင်ဖွင့်လိုက်တာ၊ Jeff Bezos ကထောင်ထားတဲ့ Bezos Earth Fund ကနေ USD 30 million funding ရပြီး Bezos Center for Sustainable Proteins at National University of Singapore ဆိုပြီးဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါတယ်၊

📚ပုံတွေက Cambridge ကကျောင်းသားတချို့ NUS ကိုသွားပြီး ဒီ research center က research တွေကို ဦးစီးသူတွေနဲ့ သွားတွေ့ခဲ့တဲ့ပုံပါ၊

2024 မှာဆိုရင်
✅China မှာ USD 11 million နဲ့ alternative protein research center ကိုလည်းဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါတယ်၊
✅ တောင်ကိုရိးယားမှာလဲ cultivated meat ထုတ်လုပ်ဖို့ အတွက် special zone တည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်
✅ထိုင်းမှာဆိုရင် ထိုင်းရဲ့ အစားအစာ ကုပ္ပဏီကြီးတွေ ကအစ alternative protein နဲ့ အစာထုတ်တဲ့ ကုပ္ပဏီတွေနဲ့ အတူတူ collaborate လုပ်လာခဲ့ပါတယ်။ အသားကုပ္ပဏီ CP Foods ဆိုရင် alternative proteins ပြိုင်ပွဲတွေမှာ ဒိုင်အဖြစ်တွေ့ရတယ်၊ အရင်တုန်းက cultivated meat company တခုနဲ့လဲ collaborate လုပ်ဖူးတယ်။
✅ Japan မှာဆိုရင်လည်း cultivated meat ကို စျေးကွက်ထဲ စတင်ဖြန့်နိုင်ဖို့၊ research လဲလုပ်နိုင်ဖို့ Japan Association for Cellular Agriculture (JACA) ကို 2022 ကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်၊

တိရိစ္ဆာန်ကို မွေးမြူသ-တ်ဖြ-တ်ခြင်း နည်းသွားမယ့် မရှိတော့မယ့် အချိန်ကို ရောက်ဖို့ progress တွေ တဖြည်းဖြည်းရှိလာတယ်လို့ ခံစားရပါတယ်၊

အခုအချိန်မှာတော့ နည်းပညာဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေ၊ စျေးကွက်ဖြန့်ချီဖို့ အခက်အခဲတွေကတော့ ရှိတုန်းပါပဲ၊ အရေးကြီးတာက ဒါတွေကို ကျော်လွှားဖို့ ငွေကြေးအထောက်အပံ့တွေ၊ government ရဲ့ policy တွေ၊ ကျောင်းသား researcher တွေ၊ စီးပွါးရေးလုပ်ငန်းရှငိတွေ ပိုများလာဖို့ပါပဲ၊

စားသုံးသူ customer တွေရဲ့ demand နဲ့ consumption တွေက လည်း အရေးကြီးတဲ့ factor တခုလည်းဖြစ်ပါတယ်၊

တိိရိစ္ဆာန်မွေးမြူသ-တ်ဖြ-တ်ရေးကရတဲ့ အသားကို လျော့စားတာ၊ ရှောင်တာက အရေးကြီးဆုံးထဲက တခုပါပဲ၊

Image Source: Bezos Center for Sustainable Protein at National University of Singapore
nt

01/29/2026

တရားခံရှာဖွေ၊ သဲလွန်စတွေ့

01/28/2026

ဘယ်သူမဆို အခမဲ့လေ့လာလို့ရတဲ့ alternative protein online သင်တန်း 📚✅

📚၂၀၅၀ ဆိုရင် ကမ္ဘာ့လူဦးရေက ၁၀ ဘီလီယံ အထိ ရှိလာတော့မယ်! လူတိုင်းကို ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ ဗိုက်ဝအောင် ဘယ်လိုကျွေးကြမလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းက န်ုင်ငံတော်တော်များများရဲ့ policy မှာ ပါလာပါတယ်။ အစိုးရတော်တော်များများက ပရိုတင်းနဲ့ တခြား အဟာရဓာတ်တွေ ကို အသားမဟုတ်တဲ့ တခြားနေရာတွေကရဖို့ alternative proteins ကို ရှာဖွေအားပေးလာကြတယ်၊
📚နိုင်ငံရဲ့ food security အကြောင်းသေချာစဉ်းစားလာတယ်၊ စစ်ဖြစ်ရင် သို့မဟုတ် tariff တွေကြောင့် တခြားနိုင်ငံကနေ စားစရာတချို့၊ ကုန်ကြမ်းတချို့ သွင်းလို့မရရင် နိုင်ငံရဲ့ food supply ကို မပျက်အောင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဆိုတာပါစပြီးစဉ်းစားလာတယ်၊

📚ဥပမာ စင်ကာပူဆိုရင် ကိုယ့်နိုင်ငံမှာပဲ မြေများများမလိုတဲ့ အစားအစာထုတ်လုပ်နည်းကို အားပေးတယ်၊ alternative proteins လုပ်ငန်း တည်ထောင်ဖို့ကို အားပေးတယ်၊ Grant တွေပေးတယ်၊ ပြိုင်ပွဲတွေလုပ်တယ်၊ အစိုးရရဲ့ policy ထဲမှာကို alternative proteins ကို အားပေးရမယ်လို့ထည့်ထားတယ်၊။
တရုတ်ကိုကြည့်လိုက်ရင်လည်း ဒီလိုပဲ၊ Europe လဲ ဒီအတိုင်းပဲ၊

📚ဒါက အနာဂတ်အတွက် စိန်ခေါ်မှုကြီးတစ်ခုဖြစ်သလို၊ ကျောင်းသားတွေအတွက်၊ career options ကိုရှာဖွေနေသူအတွက်၊ လုပ်ငန်းထောင်ချင်သူတွေ အတွက်တော့ အခွင့်အရေး ကြီးတစ်ခုပါပဲ။

📚ကျွန်မ အရင်က post တခုမှာပြောထားသလိုပဲ STEM background ရှိသူအတွက်ကော မရှိသူအတွက်ပါ အလုပ်အကိုင်တွေရှိတယ်၊
🔥 ဘာကြောင့် ဒီနယ်ပယ်ထဲ ဝင်သင့်တာလဲ?
• Entrepreneur ဖြစ်ချင်သူတွေအတွက်: Food-Tech ဆိုတာ အခုမှ စတာပါ။ Plant-based, Fermentation နဲ့ Cultivated Meat တွေက အနာဂတ်ရဲ့ ဈေးကွက်အသစ်တွေပဲ။
• ကျောင်းသားတွေအတွက်: ဒီနယ်ပယ်မှာ Biotech, Engineering, Business နဲ့ Marketing သမားတွေအတွက် career အခွင့်အလမ်းကောင်းတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
• Impact ဖြစ်ချင်သူတွေအတွက်: ကမ္ဘာကြီးရဲ့ စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလုံဖို့နဲ့ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် တကယ့်ကို အရေးပါတဲ့ အလုပ်တစ်ခုပါ။

📚ဒါတွေကို ဘယ်ကနေစလေ့လာရမလဲဆိုတာပါ အခမဲ့ အဆင်သင့်ရှိနေတယ်၊ The Good Food Institute (GFI) ကနေ "The Protein Transition" ဆိုတဲ့ သင်တန်းကို အခမဲ့ပေးနေပါတယ်။
သင်တန်းမှာ ဘာတွေပါမလဲ?
• အသားအစားထိုးပရိုတင်းတွေရဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ အခြေခံများ။
• Plant-based meat တွေ ဘယ်လိုထုတ်လုပ်လဲ?
• Microbes တွေကနေ ပရိုတင်း ဘယ်လိုထုတ်မလဲ? (Fermentation)
• ဆဲလ်တွေကနေ အသားကို ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ ဘယ်လိုမွေးမြူလဲ? (Cultivated Meat)
ဗီဒီယိုသင်ခန်းစာ ၃ နာရီစာလောက်ပဲဆိုတော့ အေးဆေးလေ့လာလို့ရတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ Resume မှာလည်း တစ်ခုခု ထပ်တိုးသွားတာပေါ့!

အတန်းရဲ့ link ကို comment မှာပေးထားပါမယ်၊

Image source: GFI Europe

01/27/2026

သူများစာဖတ်ပြီဆိုရင် လာအိပ်ပြပါပြီ၊

01/26/2026

သတ္တဝါတွေကို သတ်စရာမလိုဘဲ အသားစားနိုင်တဲ့ခေတ်ကို ကမ္ဘာကျော် YouTuber MrBeast ကိုယ်တိုင် စမ်းသပ်ပြလိုက်ပါပြီ! 📚

📚ကမ္ဘာပေါ်မှာ YouTube Follower အများဆုံးရှိတဲ့ MrBeast (Jimmy Donaldson) ဟာ သူ့ရဲ့သူငယ်ချင်းတွေနဲ့အတူ Upside Foods လုပ်ငန်းရဲ့ စက်ရုံကို သွားရောက်လည်ပတ်ပြီး ဆဲလ် (cells) တွေကနေတစ်ဆင့် ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ကြက်သားကို မြည်းစမ်းခဲ့ကြပါတယ်။

📚ဒီခရီးစဉ်မှာ MrBeast ပြောသွားတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ အချက်တစ်ချက်ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "ဒီလိုနည်းနဲ့ ထုတ်လုပ်တဲ့ အသားတွေဟာ သာမန်ကြက်တွေလိုမျိုး ရောဂါတွေ မဖြစ်ပွားနိုင်ဘူး" ဆိုတာပါပဲ။ ဒါဟာ ကျန်းမာရေးနဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအတွက် တကယ့်ကို အားသာချက်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

📚ဘာကြောင့် ဒါဟာ အရေးကြီးတာလဲ?ရောဂါဘယ ကင်းဝေးခြင်း: သမားရိုးကျ မွေးမြူရေးခြံတွေမှာလို ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး စတဲ့ ရောဂါတွေ ဖြစ်ပွားမှာကို စိုးရိမ်စရာမလိုတော့ပါဘူး။

📚ကြက်မွေးမြူရေးမှာ antibiotics တွေ ဟော်မုန်းတွေ ထိုးရတာတွေမရှိတဲ့ သန့်ရှင်းပြီးကျန်မာရေးအတွက် ကောင်းတဲ့ ကြက်သားတွေကို ရနိုင်တော့မှာဖြစ်တယ်၊

📚Upside Foods ဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းက Stanford University က ဆရာဝန် က တည်ထောင်ထားပါတယ်၊ 2018 ကတည်းက ကြက်ကလေးစီက ယူထားတဲ့ cell ကို အခုချိန် ထိ ပွါးများအောင်လုပ်ပြီးကြက်သားထုတ်လုပ်လို့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကြက်မွေးမြူတဲ့ လုပ်ငန်း လ်ုမျိုး မြေတွေရေတွေအဆမတန်သုံးရတာတွေ နည်းသွားမယ်၊ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုသိသိသာသာလျော့နည်းသွားမယ်၊ လူသန်းပေါင်းများစွာကိုကျွေးဖို့ ကြက်ကလေးတွေက်ု သ-တ်ရတာမရှိတော့တဲ့ အနာဂတ်က ပိုနီးလာပါပြီ၊

📚Mr. Beast က cultivated chicken burger နဲ့ ကြက်ကလေးကို သတ်ပြီးယူထားတဲ့ကြက်သား ဘာဂါ နှစ်ခုက်ု ယှဉ်စားပြပါတယ်၊ လုံးဝ မကွာဘူးလို့ပြောထားပါတယ်၊

📚Upside Foods ရဲ့ CEO Uma Valeti ပြောသလိုပါပဲ... ကျွန်တော်တို့ဟာ "ကြက်သားကိုလည်း ကြိုက်နိုင်သလို၊ ကြက်ကလေးတွေကိုလည်း လွတ်လွတ်လပ်လပ်ထားနိုင်ပါတယ်"။ အသားစားရတဲ့ အရသာကိုလည်း မစွန့်လွှတ်ရဘူး၊ တိရစ္ဆာန်လေးတွေကိုလည်း သတ်စရာမလိုတော့သလို၊ ရောဂါဘယလည်း ကင်းဝေးတဲ့ အနာဂတ်ဆီကို ခြေလှမ်းသစ်တစ်ခုပေါ့။

📚Singapore မှာဆိုရင် တခြား cultivated meat company တခုက ထုတ်ထားတဲ့ cultivated chicken ကို ဝယ်လို့ရပါပြီ၊

📚Upside Foods လုပ်ငန်းအကြောင်းရေးထားတဲ့ post ကို comment မှာ link ပေးထားပါမယ်၊

Unbusy Living

02/15/2026

02/14/2026

02/02/2026

02/01/2026

02/01/2026

01/31/2026

01/30/2026

01/29/2026

01/29/2026

01/28/2026

01/27/2026

01/26/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category