01/10/2025
HƯỞNG ỨNG TUẦN LỄ LÀM MẸ AN TOÀN 2025
CHỦ ĐỀ: “CHĂM SÓC SAU SINH TOÀN DIỆN - SỨC KHỎE CHO MẸ, TƯƠNG LAI CHO BÉ”
1. Phụ nữ khỏe mạnh sẽ sinh con khỏe mạnh, hãy khám sức khỏe và tư vấn trước khi mang thai
Khám tiền sản mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các cặp đôi chuẩn bị lập gia đình và sinh con, bao gồm: phát hiện và điều trị bệnh lý (truyền nhiễm, di truyền, mạn tính), tăng khả năng mang thai và giảm nguy cơ thai nhi bị dị tật, chuẩn bị tâm lý và kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản, và giúp lập kế hoạch hóa gia đình khoa học để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé.
2. Phụ nữ mang thai hãy khám thai định kỳ ít nhất 4 lần trong 3 giai đoạn thai kỳ tại cơ sở y tế để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và con
Khám thai định kỳ mang lại nhiều lợi ích quan trọng, bao gồm theo dõi chặt chẽ sức khỏe mẹ và sự phát triển của thai nhi, phát hiện sớm các nguy cơ và biến chứng như tiền sản giật, tiểu đường thai kỳ, từ đó giúp can thiệp kịp thời và giảm thiểu rủi ro cho mẹ và bé:
• Giúp mẹ hiểu rõ tình trạng phát triển và sức khỏe của thai nhi.
• Mẹ nhận được sự tư vấn và hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng phù hợp.
• Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc tuân thủ lịch khám thai định kỳ giảm nguy cơ tử vong ở thai nhi xuống 5 lần so với những người không tuân thủ.
• Mẹ bầu sẽ được giải đáp các thắc mắc liên quan đến thai kỳ và những điều cần tránh để đảm bảo một thai kỳ thuận lợi.
• Thực hiện một số xét nghiệm giúp phát hiện sớm các bất thường ở thai nhi hoặc sức khỏe của mẹ.
• Giảm thiểu nguy cơ thai lưu hoặc các vấn đề bất thường khác.
Ngoài ra, thai phụ còn nhận được sự tư vấn cần thiết về dinh dưỡng, lối sống, và được hướng dẫn các biện pháp chăm sóc sức khỏe trong suốt thai kỳ, đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.
3. Phụ nữ mang thai cần sinh con tại cơ sở y tế để đảm bảo an toàn cho mẹ và con
Theo Vụ Sức khỏe Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, nơi đẻ an toàn là cơ sở y tế. Tại cơ sở y tế, thai phụ được những người có chuyên môn đỡ đẻ và chăm sóc; Có phòng đẻ sạch với dụng cụ đỡ đẻ tiệt trùng, tránh được nhiễm khuẩn gây bệnh cho mẹ và con; Phát hiện sớm các tai biến và cấp cứu kịp thời; Có sẵn thuốc, phương tiện cấp cứu khi cần thiết; Được tư vấn về cách chăm sóc mẹ và con, về kế hoạch hóa gia đình sau sinh.
Đối với những bà mẹ mang thai "có yếu tố nguy cơ" (phát hiện qua các đợt khám thai) thì nhất thiết phải đến đẻ tại cơ sở y tế. Nếu thấy "có nguy cơ" nên chủ động sắp xếp chọn cơ sở y tế thích hợp, thí dụ: Nếu đã có vết mổ đẻ cũ thì phải đến thẳng cơ sở y tế có đủ điều kiện phẫu thuật mà không cần qua các đơn vị chuyển tuyến trung gian như: trạm y tế xã, phòng khám đa khoa khu vực...
Ngoài ra những trường hợp chưa phát hiện "có nguy cơ" cũng vẫn nên đến đẻ tại các cơ sở y tế vì ngay trong lúc chuyển dạ đẻ và sau đẻ cũng vẫn có thể xuất hiện "nguy cơ" mà ta không thể biết trước được.
4. 6 tuần sau sinh là “giai đoạn vàng”: bà mẹ và trẻ sơ sinh cần được chăm sóc toàn diện để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và con
Những thay đổi về mặt giải phẫu và sinh lý trong thời kỳ mang thai và sinh nở cũng như sự thay đổi toàn bộ các bộ phận trong cơ thể cơ bản sẽ phục hồi trở lại bình thường trong giai đoạn này. Vì vậy, ở giai đoạn này chị em phụ nữ cần chú ý vấn đề sau:
- Vệ sinh toàn thân và bộ phận sinh dục luôn sạch sẽ, băng khô ráo.
- Duy trì cho con bú ngày đêm, giai đoạn này bé bú nhiều hơn so với giai đoạn đầu, trung bình mỗi 2 giờ bé bú một lần, lượng sữa 80 - 100ml. Để có đủ sưã me cho be bu, me cân ăn uôn g đây đủ dinh dưỡng, ngoài ba bữa chính là sáng, trưa và chiều, cần ăn xen kẽ giữa cách bữa chính, như ăn phở, hủ tíu, bánh canh hay uống 1 ly sữa, trái cây chín…
- Ở giai đoạn này cần được nghỉ ngơi, làm việc nhẹ. Cần ngủ đủ giấc trung bình mỗi ngày 8 - 10 tiếng, buổi trưa khoảng 2 tiếng, đêm 8 tiếng, để cơ thể lấy lại sức khỏe cũng như thay đổi giải phẫu và sinh lý được trở lại ban đầu.
- Hoạt động rèn luyện thân thể, có thể đi bộ nhẹ nhàng mỗi ngày khoảng 30 phút. Cần tạm ngưng chơi các môn bơi, cầu lông, môn chạy, thể dục nhịp điệu… vì cơ thể đang trở về trạng thái ban đầu, nếu hoạt động quá mức sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe.
- Vẫn duy trì băng nịt bụng hàng ngày, ban đêm nên tháo nịt để cho cơ thể điều hòa nhịp thở cũng như nằm nghỉ được thoải mái.
- Sau 4- 6 tuần lễ, chị em phụ nữ cần đi tái khám về sản phụ khoa, đánh giá vết may tầng sinh môn hay vết mổ sinh cũng như siêu âm tổng quát. Để có kế hoạch ngừa thai sau sinh theo sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Đồng thời bé cũng được đi khám để đánh giá sức khỏe về cân nặng và chiều dài, chuẩn bị tiêm ngừa theo lịch quy định.
5. Bà mẹ và trẻ sơ sinh cần được theo dõi y tế trong 24h đầu sau sinh để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và con
Trong 24 giờ đầu sau sinh, sản phụ cần nghỉ ngơi, theo dõi huyết áp và tình trạng sản dịch, trong khi em bé cần được da kề da với mẹ, cho bú sữa mẹ sớm, bổ sung vitamin K, tiêm phòng, chăm sóc rốn và theo dõi các dấu hiệu bất thường như đi vệ sinh. Cả mẹ và bé đều cần được theo dõi chặt chẽ tại cơ sở y tế để kịp thời phát hiện các biến chứng.
6. Đưa ngay bà mẹ và trẻ sơ sinh đến cơ sở y tế khi có một trong những dấu hiệu bất thường /nguy hiểm để cứu chữa kịp thời
Bạn cần nhanh chóng đưa bà mẹ và trẻ sơ sinh đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu nguy hiểm như: trẻ bỏ bú hoặc bú kém, thở nhanh, thở rên, co giật, sốt cao hoặc hạ thân nhiệt, lơ mơ, khó đánh thức, hoặc có các dấu hiệu nhiễm trùng (vàng da sớm/kéo dài, rốn sưng đỏ, mưng mủ) để kịp thời cứu chữa, ngăn ngừa biến chứng và bảo vệ sức khỏe cho cả hai mẹ con.
7. Người chồng và gia đình cần giúp bà mẹ về thể chất và tinh thần trong quá trình sinh con và chăm sóc trẻ sau sinh
Sau sinh, người mẹ cũng phải trải qua nhiều thay đổi về môi trường tương tác và giao tiếp, về “nhiệm vụ” nuôi con, về cơ thể... Do đó, ở thời điểm này, người mẹ rất nhạy cảm và rất dễ bị tổn thương về tinh thần. Người thân nên hỗ trợ sức khỏe tinh thần cho phụ nữ sau sinh với những cách sau:
Trò chuyện với người mẹ để họ được chia sẻ cảm xúc của họ. Đặc biệt người chồng cần quan tâm và hỗ trợ vợ mình.
Nên tham khảo ý kiến của các nhà trị liệu tâm lý hoặc nhà tâm lý trẻ em - họ là những người có kiến thức, sẽ khách quan hơn khi nói chuyện với gia đình. Các chuyên gia này cũng là địa chỉ mà người mẹ có thể chia sẻ những băn khoăn của mình. Bên cạnh đó, khi cho trẻ tiếp xúc với một người khác ngoài gia đình, trẻ có thêm một môi trường tương tác, gia đình sẽ có người cùng theo dõi sự phát triển tâm lý của trẻ.
Đi khám sức khỏe với bác sĩ sản khoa sau sinh, để đảm bảo người mẹ ổn định về thể chất, không có biến chứng ở các vết thương hoặc vết mổ, ăn ngủ đủ và cảm thấy khỏe mạnh.
Đi khám và trị liệu tâm lý khi người mẹ có những mối lo lắng, sợ hãi, mệt mỏi. Việc khám tâm lý có giá trị quan trọng tương tự như khám sức khỏe thể chất, và là một không thể thiếu trong cuộc sống. Việc thăm khám và trị liệu tâm lý sẽ giúp người mẹ chia sẻ những nỗi lo và mệt mỏi của mình. Bên cạnh đó, những chuyên gia tâm lý sẽ đồng hành cùng người mẹ trong quá trình chăm sóc em bé.
8. Gia đình và cộng đồng hỗ trợ tạo môi trường an toàn cho bà mẹ và trẻ sơ sinh
Để tạo môi trường an toàn cho mẹ và bé, cần chú trọng cả kiến thức y tế và môi trường sống. Bà mẹ cần được chăm sóc dinh dưỡng, tránh xa các yếu tố độc hại như thuốc lá, rượu bia, đồng thời cần sinh đẻ tại cơ sở y tế và khám thai định kỳ. Môi trường ngủ cho bé cần đảm bảo an toàn, thoáng đãng, tránh vật dụng như chăn, gối, đệm chắn để ngăn ngừa nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh.
9. Nhiệt liệt ủng hộ và tham gia tuần lễ “Làm mẹ an toàn năm 2025”
