29/01/2026
CẢNH GIÁC VỚI BỆNH GÚT VÀ SUY GIẢM CHỨC NĂNG THẬN DO BỔ SUNG QUÁ NHIỀU CHẤT ĐẠM 🫶🫶🫶
👨⚕️👨⚕️👨⚕️ Thời gian gần đây đã có nhiều bác sĩ, chuyên gia và các cơ sở y tế đăng thông tin cảnh báo ghi nhận nhiều ca bệnh trẻ tuổi bị bệnh gút và tổn thương thận, suy thận do bổ sung quá nhiều chất đạm khi tập luyện (phổ biến là tập gym) và chơi thể dục thể thao.
👉👉👉 Chúng ta đã biết rằng CHẤT ĐẠM (hay gọi là Protein, Protid) có vai trò rất quan trọng trong các hoạt động sống của con người như cung cấp năng lượng, phục hồi và phát triển cơ bắp, hỗ trợ giảm mỡ, tham gia điều hòa chuyển hóa nước và vận chuyển oxy, bảo vệ cơ thể...tuy nhiên khi bổ sung quá nhiều lượng Protein trong thời gian dài thì cơ thể bị quá tải và dư thừa, làm tăng gánh nặng cho một số "nhà máy" như gan, thận.
🎈🎈🎈Khi bổ sung quá nhiều đạm, đặc biệt là đạm giàu purin từ động vật (như nội tạng động vật, thịt đỏ và hải sản) có thể gây TĂNG ACID URIC MÁU sau đó dẫn đến bệnh gút và bệnh thận như sỏi thận, viêm thận, bệnh thận mạn và cuối cùng là suy thận (như vòng xoắn bệnh lý mà chúng ta đã biết trong bài viết trước).
😭😭😭 Khi Protein được tiêu hóa, cơ thể tạo ra các acid amin (để sử dụng) và các chất thải chứa nitơ, chủ yếu là URE.
Thận là nơi chịu trách nhiệm đào thải các chất không cần thiết này ra khỏi cơ thể nên khi protein tiêu thụ quá nhiều và liên tục thì thận phải làm việc quá tải (kiểu như tăng ca không kể ngày đêm, lễ tết), gây tăng áp lực cho cầu thận và tổn thương cấu trúc thận, đặc biệt gia tăng khi bù nước không đủ, thiếu nước.
Lúc này nước tiểu bị cô đặc lại nhiều hơn, tăng nguy cơ mắc sỏi thận và tổn thương thận cấp tính, lâu ngày dẫn đến bệnh thận mạn và suy thận.
🌿🌿🌿 Hiện nay có nhiều bạn trẻ bổ sung nhiều loại đạm khác nhau khi tập luyện, chơi thể thao nhưng chưa hiểu rõ các thông tin về sản phẩm mình sử dụng nên có hiện tượng dư thừa và gây ra một số bất thường, bệnh lý như tăng acid yric máu, sỏi thận, suy giảm chức năng thận.
🌼🌼🌼 Để dễ hiểu, các bạn vui lòng tham khảo các đặc điểm chính của 2 loại đạm phổ biến hiện nay là ĐẠM SỮA (đạm whey, whey protein) và ĐẠM NẠC (đạm lean, lean protein) theo bảng tóm tắt ở phía dưới (xin phép trích dẫn hình từ FB Bác sĩ Nguyễn Hữu Hòa) với một số thông tin quan trọng được BS Hòa chia sẻ như sau:
1️⃣ ĐẠM WHEY:
+ Nguồn gốc: từ sữa, chủ yếu là sữa bò
+ Hấp thu nhanh, có nhiều acid amin thiết yếu cho tổng hợp cơ bắp, rất phù hợp sau khi tập luyện.
+ Ứng dụng: tăng cơ, phục hồi cơ nhanh sau vận động, bổ sung đạm nhanh
+ Phổ biến trong: tập thể hình, bệnh nhân suy dinh dưỡng, phục hồi dinh dưỡng.
2️⃣ ĐẠM LEAN:
+ Nguồn gốc: thường là từ các thực phẩm nguyên chất, có ít chất béo kèm theo.
+ Hấp thu chậm hơn đạm whey, tùy loại
+ Giá trị: cung cấp protein nạc, hỗ trợ tái tạo mô cơ và tăng trưởng cơ bắp, giảm mỡ.
+ Ứng dụng: dinh dưỡng hàng ngày, giảm cân, bảo vệ tim mạch
+ Phổ biến trong: chế độ ăn "healthy", "clean"
+ Các loại đạm lean phổ biến gồm:
- Thịt nạc: ức gà, thịt bò nạc, heo nạc
- Cá: hồi, ngừ, tuyết
- Trứng, lòng trắng trứng
- Đậu hũ, các loại đậu, sữa ít béo
👍👍👍 Như vậy, đạm whey là một loại protein hấp thu nhanh, rất hiệu quả cho các trường hợp cần bổ sung nhanh hoặc phục hồi cơ sau tập luyện.
Đạm lean là loại protein "sạch, ít béo" gồm nhiều nguồn thực phẩm lành mạnh, tốt cho sức khỏe lâu dài.
Chúng ta có thể kết hợp cả hai tùy theo tình trạng sức khỏe, bệnh lý kèm theo mục tiêu cụ thể.
🎯🎯🎯 Một số lưu ý khi sử dụng các loại đạm, đặc biệt là đạm whey với lượng nhiều trong thời gian dài cho mục đích xây dựng cơ bắp khi tập luyện như sau:
1️⃣ Nên tham khảo ý kiến bác sĩ dinh dưỡng trước khi có ý định sử dụng lượng nhiều một cách thường xuyên.
2️⃣ Nên làm một số xét nghiệm trước khi sử dụng như Acid Uric máu, mức lọc cầu thận eGFR.
3️⃣ Đánh giá khẩu phần ăn hàng ngày để xem cơ thể có thật sự bổ sung thêm các nguồn Protein khác không.
4️⃣ Cân bằng lượng protein và nước: uống đủ nước hàng ngày, đặc biệt là ở các thời điểm trước, trong và ngay sau khi tập luyện.
5️⃣ Hạn chế sử dụng các thuốc giảm đau chống viêm nhóm NSAID (ví dụ như Ibuprofen, Naproxen, Diclofenac, Meloxicam, Celecoxib...) vì làm tăng nguy cơ tổn thương thận như suy thận cấp tính.
6️⃣ Chọn lựa thực phẩm bổ sung đảm bảo uy tín và chất lượng, dùng đúng liều phù hợp.
7️⃣ Theo dõi sức khỏe định kì, xét nghiệm các chỉ số liên quan như Acid Uric máu và chức năng thận bao gồm Ure và Creatinin máu, eGFR...
🍀🍀🍀 Đẹp cũng tốt nhưng khỏe quan trọng hơn nhiều lần các bạn trẻ ạ.
Không phải cơ bắp cuồn cuộn hay 6 múi là khỏe đâu, cơ thể chỉ thực sự khỏe mạnh khi có chế độ ăn uống và tập luyện, ngủ nghỉ phù hợp, các chỉ số sức khỏe đều tốt tức là nội dung bên trong chứ không chỉ là hình thức bên ngoài đâu nhé!
Ảnh minh họa: sưu tầm
Nguồn tham khảo: tổng hợp