Đông y Vũ Liêm

07/12/2025

06/12/2025

Vị thuốc Chi tử (tên khoa học: Gardenia jasminoides J. Ellis, họ Bồ hòn - Rubiaceae), còn gọi là Trái dành dành, Sơn chi tử, Nguyệt quất, Thủy ngang hoa... là một vị thuốc Đông y rất phổ biến, được dùng hơn 2000 năm nay.
1. Bộ phận dùng làm thuốc
Quả chín phơi/sấy khô (Fructus Gardeniae - Chi tử).
Hiếm khi dùng rễ hoặc lá.
2. Thành phần hóa học chính
Iridoid glycoside: chủ yếu là geniposide, gardenoside, shanzhiside...
Crocin, crocetin (có màu vàng cam, giống nghệ)
Tinh dầu, acid hữu cơ, flavonoid, carotenoid...
3. Tính vị - Quy kinh (theo y học cổ truyền)
Vị đắng, tính hàn
Quy vào kinh Tâm, Can, Phế, Vị, Tam tiêu
4. Công năng chính
Thanh nhiệt, tả hỏa, giải độc
Lợi thấp, trừ phiền, lương huyết, chỉ huyết
Thanh nhiệt lợi thấp, lợi tiểu
5. Chủ trị (ứng dụng lâm sàng phổ biến)
A. Trong Đông y cổ truyền
Nhiệt bệnh phát cuồng, phiền táo không ngủ → phối Hoàng liên, Hoàng cầm (Chi tử thanh tâm thang)
Hoàng đản (vàng da) do thấp nhiệt → phối Nhân trần, Đại hoàng, Hoàng bá (Nhân trần cao thang, Nhân trần tiêu dao tán)
Nhiệt lâm, tiểu tiện đỏ, nóng, buốt → phối Mộc thông, Xa tiền tử...
Huyết nhiệt phát ban, chảy máu cam, nôn ra máu, tiểu ra máu → phối Sinh địa, Huyền sâm, Hoàng cầm...
Sang độc, mụn nhọt, chốc lở → dùng ngoài hoặc phối Kim ngân hoa, Liên kiều
B. Ứng dụng hiện đại (đã được nghiên cứu)
Viêm gan virus, xơ gan, tăng bilirubin (geniposide có tác dụng bảo vệ gan mạnh)
Viêm đường tiết niệu, sỏi thận, sỏi mật
Tiểu đường type 2 (giảm đường huyết, cải thiện đề kháng insulin)
Trầm cảm, mất ngủ do nhiệt phiền (có tác dụng an thần nhẹ)
Chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ thần kinh
Làm thuốc nhuộm tự nhiên (màu vàng - đỏ trong thực phẩm: kẹo, mứt, bánh...)
6. Liều dùng
Sắc uống: 6 - 12g (có thể sao cháy tồn tính để tăng tác dụng cầm máu)
Dạng bột, hoàn tán: 3 - 6g/ngày
7. Kiêng kỵ - Thận trọng
Tỳ vị hư hàn, tiêu chảy mạn → kiêng dùng (vì đắng hàn dễ tổn thương tỳ vị)
Phụ nữ có thai: dùng thận trọng, liều cao có thể gây sảy thai (do hoạt huyết)
Người thể chất hàn thì nên phối thêm gừng hoặc các vị ôn để giảm tính hàn
8. Một số bài thuốc kinh điển có Chi tử
Chi tử đậu chi thang: Chi tử 12g + Đậu xị 12g → trị nhiệt ở tầng khí, phát ban, mụn mủ
Long đởm tả can thang: có Chi tử để thanh can đởm thực hỏa
Hoàng liên giải độc thang: có Chi tử để thanh tam tiêu thực hỏa
Tóm lại, Chi tử là vị thuốc “vua” trong các bài thanh nhiệt tả hỏa, giải độc, lợi thấp, đặc biệt rất hiệu quả trong các bệnh lý liên quan đến thấp nhiệt và can đởm thực hỏa. Hiện nay vẫn được dùng rất rộng rãi trong cả Đông y và các chế phẩm tân dược chiết xuất từ dành dành.
Hỏi bs trước khi sử dụng. Không tự ý dùng khi chưa có chỉ định của thầy thuốc

29/11/2025

Dùng D**g riềng đỏ – Sống thọ 70, 80, 90… không còn là giấc mơ!
Ngày xưa, ông bà ta chỉ dám ước được “2 lần 50”, bởi không biết đến cây **D**g riềng đỏ** – vị thuốc quý giúp ngăn ngừa đột quỵ tim, não – nguyên nhân hàng đầu gây tử vong sớm.
*Cadorido* là sản phẩm của Viện Y học bản địa Việt Nam, bào chế từ hạt D**g riềng đỏ thuần chủng (ảnh) – giống được nghiên cứu và tuyển chọn kỹ lưỡng. Dùng thường xuyên giúp tăng tuần hoàn não, bảo vệ tim mạch, ngừa tai biến, kéo dài tuổi thọ.
Muốn sống khỏe, sống thọ – hãy bắt đầu với Cadorido từ hôm nay. Hãy tự trồng, và cho mọi người thân từ 45 tuổi trở lên sử dụng suốt đời. Nst
Hỏi thầy thuốc trước khi sử dụng

23/11/2025

Nắng to rồi hái nhàu phơi thôi
Tác dụng của trái nhàu
Hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp, đau lưng, đau vai gáy, gout.
Hạ huyết áp (rất nhiều người lớn tuổi dùng nước nhàu ngâm đường phèn để ổn định huyết áp).
Hỗ trợ điều trị tiểu đường (giúp giảm và ổn định đường huyết).
Tăng cường hệ miễn dịch.
Giải độc gan, mát gan, hỗ trợ người uống rượu bia nhiều.
Cải thiện tiêu hóa, trị táo bón lâu năm.
Giảm đau bụng kinh ở phụ nữ.
Hỗ trợ giấc ngủ, giảm mất ngủ ở người lớn tuổi.
Hỏi thầy thuốc trước khi sử dụng nha. Không tự ý dùng

21/11/2025

Tự làm để ăn ngon bổ rẻ. Bột ngũ cốc bữa ăn sáng lành mạnh

14/11/2025

CÁCH DÙNG NGHỆ VÀNG + MẬT ONG TẠI NHÀ CHO NGƯỜI ĐAU DẠ DÀY.

👉 Nghệ vàng chứa curcumin – một hoạt chất quý giá với khả năng chống viêm mạnh mẽ, hỗ trợ làm lành các vết loét dạ dày, trung hòa axit dư thừa và bảo vệ niêm mạc dạ dày.
👉 Mật ong có đặc tính sát khuẩn tự nhiên, giúp làm dịu niêm mạc dạ dày, giảm kích ứng, đồng thời tăng cường đề kháng cho cơ thể.
🔸 Cách dùng đơn giản:
• Trộn 1 thìa tinh bột nghệ vàng với 1 thìa mật ong, hòa tan trong 150ml nước ấm.
• Uống trước bữa ăn sáng khoảng 20 phút.
• Duy trì đều đặn từ 2–4 tuần, bạn sẽ cảm nhận rõ rệt sự cải thiện: giảm đau, ợ chua, và đầy hơi.
⚠️ Lưu ý khi sử dụng tinh bột nghệ và mật ong:
• Liều lượng: Không dùng quá 3 gram tinh bột nghệ/ngày (khoảng 2-3 thìa cà phê) để tránh tác dụng phụ.
• Dị ứng: Kiểm tra trước khi dùng, đặc biệt nếu bạn dị ứng với nghệ hoặc mật ong (có thể gây ngứa, nổi mẩn).
• Tình trạng sức khỏe:
o Người bị tiểu đường nên thận trọng vì mật ong có thể làm tăng đường huyết.
o Tránh dùng nếu bạn có vấn đề về túi mật, sỏi thận, hoặc đang mang thai (nghệ có thể gây co bóp tử cung).
• Tương tác thuốc: Không dùng cùng thuốc làm loãng máu (như aspirin, warfarin) vì nghệ có thể tăng nguy cơ chảy máu.
• Tác dụng phụ: Sử dụng quá liều có thể gây buồn nôn, tiêu chảy, hoặc ợ nóng.