11/03/2022
😷 BIỂU HIỆN DA CỦA COVID-19 🍄
Một F1 nhắn tin hỏi mình về tình trạng ban đỏ, ngứa ở vùng cổ, thân mình. Mình nghi ngờ chị có thể đã thành F0 nên yêu cầu test covid lại, và kết quả dương tính :( hiện tại chị cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh, không hề có bất cứ triệu chứng gì. Khi mình khai thác thêm thông tin thì 2-3 ngày trước ngoài ban đỏ, ngứa ở da BN cũng đã bị đau mỏi người, có đau bụng và rối loạn tiêu hóa nhẹ, hoàn toàn không có triệu chứng về hô hấp: ho, đau họng, khó thở... Tuy nhiên test nhanh covid tại thời điểm đó kết quả âm tính.
Sau khi loại trừ các căn nguyên dị ứng, viêm da tiếp xúc, mình cho rằng trường hợp này rất có thể là thương tổn da do SARS-CoV2.
Điều trị thương tổn da: kháng histamin đường uống + chống viêm bôi tại chỗ.
=====
🏵️ CƠ CHẾ
SARS-CoV2 cũng gây tổn thương nhiều cơ quan ngoài hệ hô hấp. Virus tác động lên thụ thể ACE2 trên tế bào của các cơ quan và gây tổn thương. Ở da, thụ thể ACE2 phân bố chủ yếu ở tế bào sừng, mô mỡ.
Các thương tổn được cho là do:
🌻 Đáp ứng viêm tại chỗ/ toàn thân
🌻Thương tổn do tăng đông máu/ vi huyết khối
🌻 Tình trạng rối loạn miễn dịch do COVID-19 làm trầm trọng thêm các bệnh lý da mạn tính đã có, hoặc bùng phát các thương tổn tiềm ẩn do virus/ vi khuẩn/ nấm.
🍄 ĐẶC ĐIỂM THƯƠNG TỔN DA DO SARS-CoV2
🌵Tỉ lệ BN Covid-19 có thương tổn da là 0.19-20.45%
🌵Hình thái thương tổn đa dạng, thường gặp: hồng ban, mày đay, mụn nước dạng thủy đậu.
🌵Gặp ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
🌵Không có sự khác biệt nhiều giữa nam và nữ
🌵Thời gian xuất hiện: thường xuất hiện đồng thời hoặc sau khi có triệu chứng Covid, hoặc sau khi nhập viện. Ít khi xuất hiện sớm hơn. Trong vòng 4 tuần đầu kể từ khi phát bệnh.
🌵Một nghiên cứu tiến hành trên 716 bệnh nhân trên 31 quốc gia từ 8/4 - 17/5 năm 2020 cho thấy: thương tổn xuất hiện sau (64%) hoặc đồng thời (15%) với triệu chứng covid. 12% thương tổn da xuất hiện trước các triệu chứng covid => có giá trị trong sàng lọc và chẩn đoán sớm.
🎯 ĐIỀU TRỊ:
Các thương tổn da thường tồn tại và thoái lui cùng với các triệu chứng hô hấp. Điều trị bao gồm điều trị covid19 + điều trị triệu chứng ở da.
Đây là một chủ đề rất hay và cần tổng hợp từ nhiều nguồn. Các bạn có thể tham khảo thêm một số bài báo cáo/ nghiên cứu mình dẫn nguồn ở đây nhé, hoặc bạn có thể inbox, comment hay email cho mình: phamminhtam01012@gmail.com nếu bạn cần thêm bất cứ thông tin nào.
Chúc các bạn và gia đình luôn mạnh khỏe và bình an đi qua đợt dịch này🥰
Bác sĩ Minh Tâm.
==========
Nguồn:
1. Cutaneous manifestations of COVID-19: A systematic review DOI: 10.1089/wound.2020.1309
2. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2020.06.1016
3. DOI: 10.1159/000512932
4. https://doi.org/10.1016/j.jdin.2020.12.003
5. https://www.ijord.com/index.php/ijord/article/view/1037
6. DOI: 10.1111/all.14498